Mens en Dier

Gerrit Hiemstra doet opmerkelijke uitspraken over klimaatverandering: “Geen oog meer dicht” — of pure angstpolitiek?

Help ons door deze informatie met jouw kennissen op je social netwerk te delen!

De voormalige NOS-weerman Gerrit Hiemstra deed in het VPRO-programma Buitenhof opmerkelijke uitspraken die rondgaan op sociale media. De vraag is: gaat het hier om serieuze wetenschap, of worden burgers stelselmatig opgejaagd met angstbeelden die weinig met nuance te maken hebben?

Van weerman naar klimaatprofeet

Hiemstra was jarenlang het vertrouwde gezicht voor de weerkaart bij de NOS. Inmiddels lijkt die rol te zijn ingeruild voor een heel andere: die van klimaatactivist in een pak. In Buitenhof citeerde hij instemmend klimaathoogleraar Jan Rotmans van de Erasmus Universiteit Rotterdam, die eerder publiekelijk stelde dat mensen geen oog meer dicht zouden doen als ze zouden weten wat hij weet. Hiemstra onderschreef die uitspraak zonder enige aarzeling en voegde toe dat hij die frustratie volledig herkent.

---Lees verder na dit advertentieblokje---

Wat opvalt, is de manier waarop het verhaal wordt gebracht: niet als wetenschappelijk debat, maar als bijna apocalyptische boodschap. Alsof het publiek alleen maar gerustgesteld kan worden door volledig mee te gaan in de paniekstand.

Alles is klimaatverandering — ook het tegendeel

Hiemstra legde in het interview uit dat klimaatverandering overal ‘een schep bovenop doet’. Het wordt warmer én er komt meer neerslag, maar tegelijk ook meer droogte. De zeespiegel stijgt. Extreme hitte wordt intenser. Het is een opvallend rijtje, want het omvat nagenoeg elk weersverschijnsel dat denkbaar is. Regen? Klimaatverandering. Droogte? Klimaatverandering. Hitte? Klimaatverandering. En dat terwijl het tegelijkertijd ook kouder, natter én droger moet worden.

Voor een kritische luisteraar roept dit onvermijdelijk vragen op. Wanneer een theorie elk mogelijk waarneembaar verschijnsel verklaart — inclusief de tegenovergestelde uitkomsten — dan verliest die theorie haar falsificeerbaarheid. Dat is geen wetenschap meer, dat is geloof. En geloof mag je hebben, maar dan moet je het ook als zodanig presenteren.

Geheime kennis die niemand mag weten?

Bijzonder was ook de manier waarop Hiemstra de uitspraken van Rotmans omarmde. Die stelde immers dat hij over zulke diepgaande kennis beschikt dat de gemiddelde Nederlander er wakker van zou liggen. Maar wat is dat dan precies voor kennis? Is die kennis openbaar? Staat die in peer-reviewed artikelen? Of is het de suggestie dat een wetenschappelijke elite beschikt over inzichten die de rest van de bevolking niet aankan?

Dat laatste is een gevaarlijk narratief. Het plaatst klimaatwetenschappers in de positie van een soort hogepriesterschap — mensen die de Waarheid kennen en die de rest van ons moeten leiden. Overheden en instituties als het KNMI zijn dol op dit soort framing, want het rechtvaardigt vergaand beleid zonder dat burgers daar werkelijk over mee mogen praten.

Frustratie over de burger die niet luistert

Hiemstra gaf in het interview aan dat hij en veel van zijn wetenschappelijke collega’s gefrustreerd zijn. Gefrustreerd omdat er ‘zo weinig mee gedaan wordt in de praktijk’. Dat is een veelzeggend zinnetje. Het impliceert dat de wetenschap de oplossing heeft en dat de samenleving simpelweg moet gehoorzamen. Wie kritisch is of het tempo van de transitie ter discussie stelt, begrijpt de wetenschap kennelijk niet goed genoeg.

Deze houding — wij weten het beter, jullie moeten luisteren — is precies de reden waarom steeds meer mensen sceptisch worden. Niet omdat ze de aarde niet belangrijk vinden, maar omdat ze zat zijn van een wetenschappelijke en politieke klasse die hen niet als volwassen burgers behandelt, maar als lastige kinderen die eindelijk eens moeten gehoorzamen.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Interessant

5 5 stemmen
Artikel waardering

Robin de Boer

Robin de Boer (1983) heeft Economische Geografie gestudeerd aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is sinds juni 2014 werkzaam als hoofdredacteur van NineForNews.
Aanmelden

We krijgen steeds vaker meldingen dat reacties niet geplaatst worden. Dit ligt niet aan ons; waarschijnlijk wordt je IP-adres ergens geblokkeerd. We onderzoeken dit. Heb jij hier ook last van? Ga dan hier naartoe en mail ons je IP-adres. Dan zoeken we uit waar de blokkade vandaan komt en proberen we die voor je op te lossen.

Laat het mij weten wanneer er
guest

0 Reacties
Oudste
Nieuwste Meeste stemmen
Inline Reacties
Alle reacties zien
Back to top button
0
We lezen graag je reactie!x