Eerst de motie, dan de deal: Den Haag lijkt zich in te dekken tegen nieuwe verkiezingen

Help mee door dit artikel met jouw vrienden op je social media te delen!

Een motie die de Tweede Kamer op 10 november aannam, lijkt achteraf bezien allesbehalve toeval. Eén dag na de stemming maakten D66 en CDA bekend een deal te hebben gesloten met PRO en Volt over het belastingplan — een timing die bij kritische waarnemers wenkbrauwen doet fronsen en de vraag oproept of de kiezer hier bewust buitenspel is gezet.

Wat de motie precies regelt

De motie-Bikker, ingediend door Mirjam Bikker van de ChristenUnie en mede ondertekend door onder anderen Tijs van den Brink en André Flach, verzoekt het presidium om artikel 11.1, lid 6 van het Reglement van Orde te wijzigen. Concreet: een vrijblijvende ‘kan-bepaling’ wordt omgezet naar een verplichte ‘zal-bepaling’. Dat klinkt technisch, maar de kern is simpel. Als een kabinet tussentijds valt, hoeft de Kamer niet langer automatisch naar nieuwe verkiezingen. In plaats daarvan moet zij verplicht beraadslagen over een nieuwe politieke koers — waarbij een nieuwe stemmingsronde aan de bevolking dus overgeslagen kan worden.

Wie stemden voor, wie tegen?

De coalitie van ja-stemmers zegt veel over de politieke verhoudingen. PRO, 50PLUS, D66, Volt, PvdD, CDA, DENK, VVD, SGP, ChristenUnie en Groep Markuszower schaarden zich achter de motie. Opmerkelijk: de VVD stemde mee voor deze bepaling, terwijl die partij zichzelf in de publieke opinie graag profileert als verdediger van de rechtse kiezer. De overige fracties stemden tegen.

Er wordt VOOR een motie gestemd om bij een val van het kabinet niet automatisch nieuwe verkiezingen uit te schrijven en ÉÉN DAG later maken D66 en CDA bekend dat ze een deal over het belastingplan gesloten hebben met PRO en VOLT.

De VVD kan dan vervolgens weer net doen alsof ze rechts zijn en het kabinet uit stappen, om vervolgens zonder nieuwe verkiezingen een extreem links kabinet aan de macht te helpen. Wat een ongelofelijke poppenkast.

— Annelies (@annstrikje) November 11, 2026

De timing is geen toeval — of toch?

Volgens fractievoorzitter Annelies Strikkers van FVD Kampen is de volgorde van gebeurtenissen veelzeggend: eerst wordt de motie aangenomen, daarna slaan D66 en CDA de handen ineen met PRO en Volt over het belastingplan. Het scenario dat zij schetst, is alarmerend: de VVD zou vervolgens kunnen uitstappen uit het kabinet, doen alsof ze rechts is, en zo via de achterdeur bijdragen aan een extreemlinks kabinet — zonder dat de kiezer er iets over te zeggen heeft.

Volksheerschappij of volksverraad?

Oud-Europarlementariër Rob Roos stelt de vraag waar weinig politici een eerlijk antwoord op durven te geven: wat betekent democratie nog als het parlement de bevolking buitenspel kan zetten op het moment dat de politiek zelf de boel verknalt? Democratie betekent letterlijk ‘volksheerschappij’ — uit het Oudgrieks. Maar als een kabinet valt door incompetentie of politiek gekonkel, en de oplossing is een gesloten overlegstructuur in Den Haag zonder nieuw mandaat van de burger, dan is dat woord een lege huls geworden. Roos is helder: de schuld van het politieke falen wordt zo impliciet bij de kiezer gelegd, terwijl juist de politiek zichzelf een vrijbrief geeft om verder te regeren zonder verantwoording af te leggen.

Het belastingplan als sluitsteen

Donderdagmiddag wordt gestemd over het nieuwe belastingplan. De deal die D66 en CDA met PRO en Volt hebben gesloten, vormt daarvoor de basis. De combinatie van die deal én de aangenomen motie geeft de betrokken partijen een politieke speelruimte die ze zonder die motie nooit hadden gehad. Wie de puzzelstukken naast elkaar legt, ziet een politieke manoeuvre die zorgvuldig — of op zijn minst handig opportunistisch — in elkaar is gezet.

De conclusie van Strikkers: “Wat een ongelofelijke poppenkast”.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
belastingplan CDA D66 democratie Den Haag FvD kabinetsval motie-Bikker Reglement van Orde Tweede Kamer verkiezingen VVD