Stikstofminister Van Essen (D66): boeren kunnen met minder dieren ook ‘gewoon goed geld verdienen’

Help mee door dit met iederen die je kent op je socials te delen!

Stikstofminister Van Essen deed afgelopen donderdag in Nieuwsuur uitspraken die bij veel boeren in het verkeerde keelgat schoten: met minder dieren kun je “gewoon goed geld verdienen”, aldus de D66-bewindsman. De realiteit op de werkvloer van de Nederlandse landbouw lijkt hem echter volledig te ontgaan.

Minister predikt extensieve landbouw als wondermiddel

Tijdens het interview sprak Van Essen geruststellende woorden richting boeren die rondom Natura 2000-gebieden zitten. Zijn boodschap: een meer extensieve bedrijfsvoering — lees: minder koeien, minder varkens, minder opbrengst — is de toekomst. En wie dat nog niet gelooft, krijgt van de minister als argument mee dat er al boeren zijn die het met minder dieren doen en daarbij een “goed salaris” verdienen. Dat er ook honderden boeren zijn die bij dergelijke omschakelingen failliet gaan of al zijn gegaan, wordt gemakshalve niet vermeld.

Deze eigenwijze @d66-snotaap, die zelf nog nooit een bedrijf of gewone baan heeft gehad, wil boeren vertellen hoe ze moeten boeren en dat ze met minder dieren ook “gewoon goed geld kunnen verdienen”

Nederland is een clownsland geworden, waar onbenullen de dienst uitmaken! https://t.co/dR5wR6tA0n

— Gregorius (@G_Knieschot) October 10, 2026

Rekensom die niet klopt

Het probleem met de redenering van Van Essen is dat de vaste kosten van een boerenbedrijf niet zomaar evenredig dalen als je minder dieren houdt. Leningen, grond, stallen, machines, energie en arbeid blijven grotendeels gelijk, terwijl de inkomsten direct dalen zodra de veestapel wordt ingekrompen. Voor veel melkveehouders en varkensboeren betekent dit simpelweg faillissement. Dat een minister dit afdoet met de opmerking dat het “ook kan” grenst aan minachting voor de mensen die dag en nacht werken om ons voedsel te produceren.

Rotterdamse haven als lakmoesproef

Het interview vond plaats in de context van een nieuwe maatregel voor de Rotterdamse haven, die 50 miljoen euro van het kabinet ontvangt om het zogeheten stikstofslot van zich af te schudden. Met dat geld moet volgend jaar natuurherstel worden gefinancierd, waarna er weer bouw- en andere vergunningen kunnen worden afgegeven. De haven is al jarenlang geblokkeerd door stikstofregels die uitbreiding en ontwikkeling vrijwel onmogelijk maken — een direct gevolg van het stikstofbeleid dat door opeenvolgende kabinetten is opgetuigd op basis van omstreden RIVM-modellen en Europese natuurrichtlijnen.

20 miljard als smeermiddel voor een gebrekkig systeem

Van Essen verwees ook naar de 20 miljard euro die het kabinet beschikbaar heeft gesteld voor de stikstofaanpak. Dat klinkt indrukwekkend, maar de vraag is voor wie dat geld precies werkt. Een aanzienlijk deel verdwijnt in bureaucratische trajecten, advieskantoren, provinciale uitvoeringsorganisaties en natuurbeheerplannen die de kern van het probleem — de onwerkbare stikstofnormen zelf — niet oplossen. Intussen worden boerengezinnen die al generaties lang hetzelfde land bewerken, gedwongen hun bedrijf te herzien of te beëindigen.

Stikstofminister Van Essen en de politieke agenda achter het beleid

Stikstofminister Van Essen behoort tot D66, een partij die al jaren aanstuurde op drastische krimp van de veestapel. De vraag die zelden hardop wordt gesteld in de gevestigde media is: dient dit beleid werkelijk de natuur, of dient het een bredere politieke agenda waarbij de traditionele landbouw moet wijken voor andere belangen — van vastgoedontwikkeling tot nieuwe vormen van voedseltechnologie die door grote investeerders worden gepromoot? Het is opmerkelijk dat dezelfde overheid die boeren dwingt te krimpen, tegelijkertijd de deur openzet voor grootschalige datacenters, pillenfabrieken en industriële activiteiten die ook stikstof uitstoten.

Boeren tussen hamer en aambeeld

De stikstofcrisis is inmiddels al jaren een open wond in de Nederlandse samenleving. Boerenprotesten, rechtszaken, stilgelegde bouwprojecten en een politiek die maar geen oplossing weet te formuleren — het zijn de kenmerken van een crisis die kunstmatig in stand wordt gehouden. Terwijl politici als Van Essen in televisiestudio’s uitleggen hoe boeren hun vak anders moeten uitoefenen, staan die boeren buiten met rekeningen die niet meer kloppen en een toekomst die steeds onzekerder wordt.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
20 miljard boeren D66 extensieve landbouw Jaimi van Essen kabinet landbouw natuurherstel Rotterdamse haven stikstof stikstofbeleid stikstofcrisis