Medische fouten doden jaarlijks honderdduizenden — ook in Nederland is het een stil schandaal

Help door dit artikel met je kennissen op je socials te delen!

Medische fouten doden jaarlijks honderdduizenden mensen — en de mainstream media zwijgen er nagenoeg over. Terwijl overheden miljarden pompen in campagnes over leefstijl en preventie, blijft één van de grootste doodsoorzaken in westerse landen angstvallig buiten de schijnwerpers: de fouten die worden gemaakt door het systeem dat ons juist gezond moet houden.

Rogan en Huberman schrikken zich een ongeluk

In een aflevering van de Joe Rogan Experience zochten gastheer Joe Rogan en neurowetenschapper Andrew Huberman live op hoeveel Amerikanen er jaarlijks sterven door medische fouten. Het antwoord sloeg hen met stomheid. Rogan las voor: ruim 251.000 doden per jaar, op basis van een analyse van Johns Hopkins uit 2016, gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift BMJ. Als dat getal zou worden opgenomen in de officiële doodsoorzakenstatistieken, zou het de derde plek innemen — na hartziekten en kanker.

Hubermans reactie was veelzeggend: “Wow, dat is gestoord.” Rogan was minder ingetogen. Hij stelde dat als een populair merk snacks verantwoordelijk zou zijn voor hetzelfde aantal doden, er binnen 24 uur een landelijk verbod zou liggen. Maar omdat het de zorgsector betreft — één van de meest beschermde en machtigste industrieën ter wereld — blijft het stil.

Joe Rogan and Andrew Huberman look up how many Americans die from medical error each year, and the answer floors them both.

ROGAN: “Okay, so medical error is responsible for 251,000 deaths a year.”

HUBERMAN: “Whoa, that’s crazy.”

ROGAN: “Do you understand how insane that is?… pic.twitter.com/KMJg36hEm4

— The Vigilant Fox 🦊 (@VigilantFox) September 22, 2026

En dat is nog maar het topje van de ijsberg

Inmiddels is er nog alarmerender onderzoek beschikbaar. Een gezamenlijke studie van Johns Hopkins en Harvard uit 2023 richtte zich specifiek op verkeerde diagnoses. De conclusie: alleen al door misdiagnoses sterven jaarlijks naar schatting 371.000 Amerikanen. Nog eens 424.000 mensen raken er permanent door invalide. Dat zijn geen kleine aantallen meer — dat zijn cijfers van een nationale ramp. Stel je voor dat één luchtvaartmaatschappij jaarlijks zo veel mensen liet verongelukken. De vliegtuigen zouden aan de grond blijven en de topbestuurders zouden strafrechtelijk worden vervolgd. In de gezondheidszorg worden zulke aantallen weggewuifd als ‘inherent aan het systeem’.

Nederland is geen uitzondering

Wie denkt dat dit een puur Amerikaans probleem is, heeft het mis. In Nederland wees forensisch arts Selma Eikelenboom al in 2015 op een vergelijkbare realiteit. Tijdens een optreden in RTL Late Night stelde zij dat er in ons land jaarlijks tussen de 17.000 en 20.000 mensen overlijden als gevolg van medicijngebruik of medische fouten met medicijnen.

Eikelenboom uitte daarbij ook haar verbazing over de houding van de autoriteiten. Niet over de cijfers, maar over het gebrek aan urgentie en kennis dat zij bij overheidsinstellingen aantrof. Het was een serieuze waarschuwing van een gerenommeerd forensisch expert — maar die verdween snel van de agenda. Geen Kamerdebat, geen grootschalig onderzoeksprogramma, geen landelijke bewustwordingscampagne. Niets.

Waarom hoor je hier zo weinig over?

De vraag die zich opdringt is eenvoudig: waarom is dit geen permanent hoofdonderwerp in het nieuws? Medische fouten doden in westerse landen consequent meer mensen dan tal van aandoeningen waarvoor wel massale campagnes worden gevoerd. Een cynische maar voor de hand liggende verklaring: de farmaceutische industrie en de georganiseerde geneeskunde zijn buitengewoon machtige lobbygroepen. Kritiek op het functioneren van de medische sector raakt direct aan hun reputatie, aansprakelijkheid en winstgevendheid.

Bovendien zijn artsen, ziekenhuizen en farmaceutische bedrijven de grootste adverteerders bij grote mediabedrijven. Dat schept geen onafhankelijke journalistieke omgeving. Kritische berichtgeving over structurele medische fouten is daarmee niet alleen politiek gevoelig — het is ook commercieel ongemakkelijk voor de meeste uitgevers.

Het systeem beschermt zichzelf

Wat de situatie extra schrijnend maakt, is hoe moeilijk het voor patiënten en nabestaanden is om medische fouten officieel erkend te krijgen. Klachtenprocedures zijn taai, langdurig en vaak kansloos. Ziekenhuizen en verzekeraars hebben gespecialiseerde juridische afdelingen die claims minimaliseren. Artsen die fouten rapporteren worden in veel gevallen intern gesanctioneerd in plaats van gesteund. Het systeem is ontworpen om zichzelf te beschermen, niet om transparantie te bevorderen.

Eikelenboom wees daar in haar analyse ook op: de autoriteiten zijn zich onvoldoende bewust van de omvang van het probleem, laat staan dat ze er doortastend op reageren.

Wat kun jij doen?

Als patiënt sta je er niet volledig alleen voor, maar je moet wel actief je eigen belangen behartigen. Stel vragen bij diagnoses, vraag om een second opinion, en laat je niet afschepen met vage antwoorden. Vraag je arts altijd naar de bijwerkingen en risico’s van medicijnen voordat je ze slikt. Documenteer alles. En als je vermoedt dat er een fout is gemaakt, schakel dan zo snel mogelijk juridische of medische ondersteuning in.

De systemen die ons zouden moeten beschermen, falen op een schaal die eigenlijk onacceptabel is. Zolang dat niet openlijk en consequent wordt benoemd — door media, politiek en zorginstellingen — verandert er niets. Het enige wat voorlopig overblijft is kritische waakzaamheid van de burger zelf.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
Andrew Huberman Big Pharma gezondheidszorg Joe Rogan Johns Hopkins malpractice medicijngebruik medische doden medische fouten Selma Eikelenboom verkeerde diagnose zorgstelsel