Het bewustzijn heeft geen brein nodig. Dat zegt cardioloog Pim van Lommel, die bekend is geworden door zijn boek Eindeloos Bewustzijn.
Hij heeft als arts al vele mensen teruggehaald uit de dood. Mensen die een bijna-doodervaring (BDE) hadden reageerden vaak teleurgesteld en wilden ‘daar’ blijven.
Van Lommel raakte geïnteresseerd en wilde weten waarom. Hij had op de universiteit geleerd dat je niets kunt waarnemen op het moment dat je bewusteloos bent.
Hij begon zijn patiënten te interviewen over hun BDE. Mensen reageerden zo openhartig dat Van Lommel besloot wetenschappelijk onderzoek te gaan doen.
Liefde
Sommige mensen zien een fel licht aan het einde van een tunnel, anderen horen muziek, weer anderen zien prachtige landschappen of voelen zich heel erg vredig.

Zo nu en dan zien mensen ook zichzelf liggen en zien ze hoe artsen met hun lichaam bezig zijn. Hoe dan ook laat een BDE een blijvende indruk achter.
Ze kijken anders naar het leven, voelen liefde voor zichzelf, voor anderen en voor de natuur en voelen zich verbonden met alles, aldus Van Lommel.
Na een BDE hebben de meeste mensen last van een verhoogde intuïtieve gevoeligheid, merkt de cardioloog op.
Heimwee
Dit is voor de meeste mensen erg moeilijk omdat ze plotseling informatie doorkrijgen over anderen. Ze voelen bijvoorbeeld pijn van anderen of weten wanneer iemand zal sterven.
Sommigen kunnen zelfs in de toekomst kijken, meestal in dromen, zegt Van Lommel. Ze zijn om die reden vaak depressief en hebben heimwee.
Meer dan de helft van de mensen die een BDE hebben gehad, is gescheiden omdat ze zo erg zijn veranderd, merkt hij op.
Mysterie
Tijdens een BDE krijgt het brein geen zuurstof, maar toch hebben patiënten uitzonderlijke ervaringen. Dit betekent dat ons bewustzijn zich niet in het brein bevindt, aldus Van Lommel.
Meer dan 95 procent van de wetenschappers gelooft dat bewustzijn voortkomt uit ons brein. Maar als hun hypothese klopt, moet een BDE onmogelijk zijn, zegt hij.
We moeten volgens hem accepteren dat de oorsprong van ons bewustzijn nog steeds een mysterie is. En de wetenschap moet openstaan voor nieuwe hypotheses.
“We weten nog zo weinig,” besluit Van Lommel. “We weten niet waar bewustzijn vandaan komt. We moeten hier op een geheel nieuwe manier naar kijken.”
Het boek Eindeloos Bewustzijn is hier verkrijgbaar.
Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek
Even voor je naar X gaat
X (voorheen Twitter) toont onze berichten alleen aan ingelogde gebruikers. Als je niet bent ingelogd bij X, krijg je de melding dat @9fornews nog niets heeft gepost — dat klopt niet, ons account is gewoon actief. Log dus in bij X.






Macron en Rutte houden zich tijdens ontmoeting niet aan de 1,5 meter
Het onvertelde verhaal over de concentratiekampen uit de Tweede Wereldoorlog
Britse overheid geeft geheime ‘X-Files’ vrij die ‘kunnen bewijzen dat aliens bestaan’
Inkomen rijkste 100 mensen kan armoede 4 keer beëindigen
Vijf keer sterker dan modern beton. Nieuw onderzoek naar Bosnische piramides levert verrassende resultaten op
Amerika zette 9/11-aanslagen in scène om Irak en andere landen in het Midden-Oosten te verzwakken. Analist windt er geen doekjes om
Als het aan de EU ligt ga je vanaf 2027 betalen voor CO2-uitstoot: ‘Dit was toch een rechtse complottheorie?’
NAVO verzamelt 360.000 troepen bij grens met Rusland en wat is Polen van plan?
‘Dit is ongekend’: NAVO-promotour in Nederland richt zich op kinderen (kijk naar de reactie van Yesilgöz)