De Nederlandse orde van advocaten (NOvA) publiceerde deze week een rapport waarin de verkiezingsprogramma’s zijn doorgelicht op rechtsstatelijkheid. Al snel bleek dat er telfouten in dat rapport zijn gemaakt.
De conclusie van het rapport is dat de meeste partijen ‘onrechtsstatelijke’ plannen in hun verkiezingsprogramma’s hebben staan. FVD en PVV kregen de meeste rode vlaggen.
Er is veel kritiek op het rapport, dat is opgesteld door een speciaal daarvoor aangestelde commissie. Rechtsfilosoof en advocaat Hakan Külcü vindt het rapport ondemocratisch en ideologisch gekleurd. “Ik distantieer mij hiervan,” schrijft hij op sociale media.
Volgens het rapport in opdracht van de Nederlandse Orde van Advocaten @Advocatenorde zijn de verkiezingsprogramma’s van rechtste partijen (op onderdelen) anti-rechtstatelijk.
Naar mijn inzicht als rechtsfilosoof en advocaat is dit rapport ondemocratisch en ideologisch gekleurd.… pic.twitter.com/XNr88dcge9
— Hakan Külcü, PhD (@HakanKulcufilo) October 23, 2025
Woordenstrijd
Dat maakt ook dat rechtse partijen met rechtse posities en rechtse standpunten, met name als het gaat om asiel, er slecht uitkomen, licht hij toe.
Het is een woordenstrijd, stelt Külcü. De commissie verstaat onder rechtsstaat dat men zich houdt aan het recht. Dat wordt ingekleurd door te zeggen dat daar ook onder valt dat men zich moet houden als Staat en overheid aan internationale verdragen, waaronder het Vluchtelingenverdrag.
Door dat op te nemen in de definitie van de rechtsstaat, zeg je dat alle partijen die voor een asielstop zijn, alle partijen die een maximumaantal asielzoekers willen, anti-rechtsstatelijk zijn. En dat is ook de conclusie uit het rapport, merkt de advocaat op.
Stapje verder
Het gaat nog een stapje verder. Als partijen die verdragen willen aanpassen of eruit willen stappen, dan zegt de commissie: als je uit de verdragen stapt, is er eigenlijk weinig recht waaraan je het optreden van de Staat en overheid nog kunt toetsen en dat is óók anti-rechtsstatelijk.
Külcü heeft tot slot een tip voor de advocatenorde: als je zoiets weer gaat doen, zorg dan voor diversiteit in de commissie.
Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack.
Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek
Even voor je naar X gaat
X (voorheen Twitter) toont onze berichten alleen aan ingelogde gebruikers. Als je niet bent ingelogd bij X, krijg je de melding dat @9fornews nog niets heeft gepost — dat klopt niet, ons account is gewoon actief. Log dus in bij X.






Opgestapte topfunctionaris VS over Iran: “Wij financieren de mensen die onze eigen troepen aanvallen”
Vaccincriticus niet welkom op Vasteprik-dag
Trump eist dat makers covidvaccins data die ze achterhouden openbaar maken: ‘Ik wil NU antwoord’
Documentaire moet uitsluitsel geven over buitenaardsen op de maan
Filmpje van ECB-baas Lagarde over digitale euro valt slecht: ‘Recept voor een ramp’
Financieel journalist over komst CBDC: ‘Het is illegaal wat hier gebeurt’
Ex-spion MI5: ‘Inlichtingendiensten zijn crimineel’ (video)
Uitlaatgassen gelinkt aan autisme (video)
‘Voordat in Duitsland een bondskanselier beëdigd wordt, moet hij een papier ondertekenen van de bezettingsmacht’