ON! onder vuur, NOS buiten schot: hoe onafhankelijk is het mediatoezicht nog?

Help ons door dit artikel met je vrienden op je socials te delen!

Het Commissariaat voor de Media heeft Ongehoord Nederland in het vizier — maar naar de NOS wordt geen vinger uitgestoken. Terwijl minister Letschert van D66 aankondigde dat de toezichthouder heeft geoordeeld dat omroep ON! niet langer voldoet aan de wettelijke eisen, rijst de vraag: waarom geldt dit strenge optreden uitsluitend voor de kritische, conservatieve omroep en niet voor de gevestigde publieke omroepen?

Een oordeel met verstrekkende gevolgen

Minister Letschert maakte bekend dat zij “snel een beslissing” neemt naar aanleiding van het oordeel van het Commissariaat voor de Media. Ze beloofde Ongehoord Nederland eerst persoonlijk in te lichten voordat ze de Tweede Kamer zou informeren. Wat die beslissing inhoudt, laat zich raden: een ruime meerderheid in de Tweede Kamer wil al langer van ON! af.

Selectief geheugen bij de toezichthouder

Wie de recente geschiedenis erbij pakt, ziet een opvallend patroon. In 2023 vroeg de NPO het Commissariaat voor de Media al om in te grijpen bij ON!, met als aanklacht: het niet voldoen aan journalistieke kwaliteitseisen, haatzaaien en het bieden van verkapte zendtijd aan politieke partijen. De toezichthouder schoof de verantwoordelijkheid destijds terug naar de NPO zelf. De klacht over haatzaaien werd doorverwezen naar de strafrechter. Met andere woorden: het kon toen kennelijk niet.

Nu kan het ineens wél. En opvallend genoeg enkel bij ON!. Niet bij de NOS, niet bij BNNVARA, niet bij Omroep Zwart. Kennelijk zijn de maatstaven voor journalistieke kwaliteit voor sommige omroepen flexibeler dan voor andere.

Wie leidt het Commissariaat?

Het is de moeite waard om even stil te staan bij wie er aan het hoofd staat van het Commissariaat voor de Media. Dat is Amma Asante — voormalig PvdA-Kamerlid, tegenwoordig actief lid van BIJ1, de partij die zich politiek ver links van het midden bevindt. Asante staat dus aan het roer van de instantie die bepaalt welke omroepen aan de regels voldoen en welke niet. Dat uitgerekend onder haar leiding het vizier op de meest rechtse publieke omroep wordt gericht, mag op zijn minst opmerkelijk worden genoemd.

Oud-Kamerlid Claudia van Zanten omschreef dit met één woord: “Veelzeggend.”

De NOS: boven elke kritiek verheven?

Terwijl het Commissariaat voor de Media Ongehoord Nederland onder de loep neemt, blijft de NOS buiten schot. Dat is des te opmerkelijker omdat er al jaren stevige kritiek bestaat op de berichtgeving van de staatsomroep — van eenzijdige klimaatverslaggeving tot politieke kleuring in nieuws rondom migratie en de coronacrisis. Toch heeft het Commissariaat daar nooit aanleiding in gezien voor een formeel onderzoek.

Van Zanten haalt ook een pikante tegenstelling aan: toen BBB kritiek leverde op de NOS, wees het kabinet die partij terecht. De boodschap was helder — de politiek mag zich niet met de inhoud van media bemoeien. Maar als diezelfde politiek een welgevallig oordeel over ON! verkrijgt, dan is er kennelijk geen vuiltje aan de lucht.

Het Commissariaat voor de Media deed wél onderzoek naar ON!, maar naar de NOS: ho maar!

Een ruime meerderheid in de Tweede Kamer wil dat ON! uit het publieke omroepbestel verdwijnt. Maar een onafhankelijk onderzoek naar de NOS: censuur! Autoritair! De politiek mag zich niet met… https://t.co/Z5VlQYSbHK

— Claudia van Zanten (@claudiavz) September 3, 2026

Twee maten, twee gewichten

Het beeld dat ontstaat is weinig geruststellend. Er lijkt sprake te zijn van een systeem waarbij de regels worden toegepast op degenen die politiek ongewenst zijn, terwijl gevestigde omroepen die de heersende consensus uitdragen, ongemoeid worden gelaten. Dat is geen mediatoezicht — dat is mediamanagement.

De vraag is hoelang dit dubbelspel nog houdbaar is. Als het Commissariaat voor de Media werkelijk een onafhankelijke toezichthouder wil zijn, zal het zich rekenschap moeten geven van de schijn van partijdigheid die momenteel zo zwaar drukt op haar oordelen. Een onderzoek naar de NOS zou een eerste stap zijn om die schijn weg te nemen. Dat dit niet gebeurt, zegt meer dan enig persbericht ooit kan.

Arjan Noorlander van Nieuwsuur meldde dat Letschert haar besluit al heeft genomen en aanstaande maandag de uitzendlicentie van ON! intrekt, weet journalist Eric van de Beek. Wat je ook van de omroep vindt, de manier waarop dit proces verloopt — politiek gemotiveerd, selectief toegepast en geleid door iemand met een duidelijk ideologisch profiel — ondermijnt elke pretentie van objectief mediatoezicht in Nederland.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
Amma Asante BIJ1 censuur Commissariaat voor de Media D66 mediapolitiek mediatoezicht minister Letschert NOS NPO Ongehoord Nederland publieke omroep