‘We wisten het al, toch schokkend’: Bij monde van Rutte is de NAVO nu een aanvalsorganisatie

Help door dit met anderen op je socials te delen!

De NAVO is een aanvalsorganisatie — dat is niet langer een controversiële these van critici, maar een boodschap die NAVO-chef Mark Rutte zelf openlijk uitdroeg tijdens een publiek forum in Des Moines, Iowa. Zijn uitspraken slaan in als een bom bij wetenschappers en filosofen die al jaren waarschuwen voor precies dit scenario.

Europa als lanceerbasis voor Amerikaanse bommen

Tijdens een bijeenkomst van de Chicago Council of Global Affairs liet Rutte er geen misverstand over bestaan: Europa dient als militaire springplank voor de Verenigde Staten. Hij omschreef het continent letterlijk als een “power projection platform” — een platform van waaruit Amerikaanse militaire macht wereldwijd kan worden geprojecteerd.

Als concreet voorbeeld noemde hij Operatie Epic Fury, de Amerikaanse aanvallen op Iran. Vanuit Europese bases werden in de beginfase van die operatie maar liefst vijfduizend vluchten uitgevoerd. Zonder Europese bases had die operatie simpelweg niet uitgevoerd kunnen worden, zo stelde Rutte onomwonden.

Het Midden-Oosten als Europese achtertuin

Misschien nog opvallender was wat Rutte stelde over de toekomstige rol van Europa. Hij bekritiseerde indirect het feit dat het de Amerikanen waren die Iran militair aanpakten en de Houthi’s in de Rode Zee bestreden — want dat, zo redeneerde hij, had Europa zelf moeten doen. Het Midden-Oosten is immers “onze achtertuin”, niet die van de Amerikanen.

Deze neokoloniale redenering — waarbij een regio van honderden miljoenen mensen wordt omschreven als achtertuin van het Westen — werd door Rutte gepresenteerd als logisch en wenselijk uitgangspunt voor Europees defensiebeleid. Nu Europese landen fors meer gaan investeren in militaire capaciteit, zullen zij binnenkort in staat zijn zelf “orde op zaken te stellen” in die achtertuin, aldus de NAVO-chef.

Pensioenen en sociale zekerheid zijn “verheven onzin”

Rutte toonde bovendien begrip voor de frustratie van Donald Trump richting Europa. Europese landen hadden jarenlang geld gestoken in pensioenen en sociale voorzieningen — wat Rutte afdeed als “lofty, beautiful items” — terwijl de VS de defensielasten droeg. Die balans verschuift nu, en dat is volgens hem eerlijk en terecht.

De boodschap is helder: sociale investeringen zijn een luxe die ten koste gaan van militaire daadkracht. Dat dit een herschikking van Europese prioriteiten inhoudt — ten koste van gewone burgers — wordt door Rutte niet als probleem gezien, maar als een noodzakelijke correctie.

Wetenschappers: dit is imperialisme, geen defensie

Hoogleraar Conflict Studies Jolle Demmers van de Universiteit Utrecht reageert fel. Zij benadrukt dat Rutte hier openlijk de imperialistische agenda van de NAVO uiteenzet — inclusief het goedpraten van wat zij omschrijft als illegale bombardementen op een soevereine staat. Iran vormde op het moment van de aanvallen geen onmiddellijke existentiële bedreiging voor de VS of Europa, en de diplomatieke weg was nog niet afgesloten.

Demmers wijst erop dat Rutte daarmee het internationaal humanitair recht publiekelijk terzijde schuift. De NAVO als offensieve alliantie is nu geen beschuldiging meer, maar een erkenning van de organisatie zelf. “We wisten het al. Toch schokkend”, schrijft zij.

Filosoof Martijntje Smits sluit zich daarbij aan en trekt een vergaande conclusie: als de NAVO officieel een aanvalsorganisatie is, vervalt daarmee elke rechtsgrond voor het Nederlandse lidmaatschap. De NAVO is immers opgericht als collectief defensieverdrag — niet als instrument voor het uitvoeren van offensieve militaire campagnes buiten het grondgebied van de lidstaten.

Wat betekent dit voor Nederland?

Nederland draagt bij aan de NAVO, levert troepen, faciliteiten en financiën. Als Europese bases worden ingezet voor aanvallen op landen als Iran, en als de NAVO-chef dit niet alleen rechtvaardigt maar ook als blauwdruk voor de toekomst presenteert, rijst de vraag in hoeverre de Nederlandse bevolking überhaupt weet waarvoor zij meebetaalt.

De enorme defensiebudgetten die Europese regeringen nu vrijmaken — geld dat anders naar zorg, onderwijs en sociale zekerheid zou gaan — worden ingezet voor een militair project dat steeds minder te maken heeft met de verdediging van eigen grondgebied. In plaats daarvan gaat het om het vermogen van Europa om militaire macht te projecteren in regio’s als het Midden-Oosten.

Openlijk imperialisme aan de top

Wat Rutte heeft gezegd in Des Moines is geen slip of the tongue en geen misverstand. Het is een zorgvuldig geformuleerde strategische visie. De NAVO als offensieve alliantie — klaar om op te treden in de “achtertuin” van Europa — is niet langer een complottheorie. Het is het officiële standpunt van de man aan het hoofd van de alliantie.

De vraag is nu of Europese parlementen, journalisten en burgers bereid zijn deze uitspraken serieus te nemen — of dat ze, zoals zo vaak, worden weggewuifd als retoriek. Want als Rutte meent wat hij zegt, heeft Europa zojuist een heel andere toekomst gekozen dan de meeste mensen zich realiseren.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
Chicago Council Epic Fury Europa defensie imperialisme internationaal recht Iran macht projectie Mark Rutte Midden-Oosten militaire opschaling NAVO offensieve alliantie