Politie onderzoekt ambtenaren – maar de Venrayse raad verdedigt de D66-burgemeester

Help mee door dit artikel met anderen op je social netwerk te delen!

Het politieonderzoek dat in Venray loopt naar enkele ambtenaren, leek voor de meerderheid van de Venrayse gemeenteraad nauwelijks aanleiding te zijn voor kritische vragen — terwijl diezelfde burgemeester eerder aan de raad had meegedeeld dat er simpelweg “geen signalen” zouden bestaan. Precies die tegenstrijdigheid bracht lokale partij Eerlijk Venray ertoe om tijdens de raadsvergadering van 26 mei een motie van afkeuring in te dienen tegen burgemeester Michiel Uitdehaag (D66).

Ontkenning terwijl recherche al aan het werk is

Hoe kun je als bestuurder richting een gemeenteraad volhouden dat bepaalde signalen er niet zijn, terwijl diezelfde signalen de aanleiding vormen voor een actief politieonderzoek? Dat is de brandende vraag die fractievoorzitter Ricardo Sousa-Hendriks van Eerlijk Venray tijdens het debat op tafel gooide — en die opvallend genoeg vervolgens nauwelijks inhoudelijk beantwoord werd. De raad zweeg. Niet letterlijk, want er werd wel degelijk gepraat. Maar op de kern van de bestuurlijke tegenstrijdigheid viel het stil.

Eerlijk Venray had al meerdere keren geprobeerd om vooraf met de burgemeester in overleg te treden. Zelfs op de dag van de raadsvergadering zelf werd nog een nadrukkelijke uitnodiging gedaan voor een gesprek. Uitdehaag ging daar niet op in. Voor Eerlijk Venray was daarmee een grens bereikt: niet juridisch, maar bestuurlijk. De partij wil niet vooruitlopen op een rechterlijk oordeel, maar stelt dat de gemeenteraad haar controlerende taak niet mag parkeren totdat alle juridische procedures zijn afgerond.

Reputatiebescherming boven volksvertegenwoordiging

Wat er tijdens het debat gebeurde, was volgens Eerlijk Venray veelzeggend. In plaats van een inhoudelijke bespreking van de bestuurlijke inconsistentie, verschoof de discussie zichtbaar richting het beschermen van de reputatie van de burgemeester. Partij na partij leek meer bezig met het vermijden van politiek ongemak dan met het uitoefenen van de controlerende taak die een raad nu eenmaal heeft.

Dat is precies het patroon dat je bij overheden wereldwijd ziet: wanneer signalen ongemakkelijk worden, verdwijnen ze achter procedurele rookgordijnen. “Onvoldoende onderbouwing”, “te vroeg voor conclusies”, “anonieme meldingen” — het zijn de klassieke tactieken om lastige vragen de kop in te drukken. Eerlijk Venray bood tijdens de vergadering zelfs aan om raadsleden tijdens een schorsing vertrouwelijk kennis te laten nemen van aanvullende correspondentie. Dat aanbod loste het verwijt van gebrek aan onderbouwing niet op voor de partijen die al hadden besloten waar ze stonden.

De vraag die niemand wilde stellen

Misschien nog wel het meest onthullende moment van de avond was niet wat er wél gezegd werd, maar wat er níet gevraagd werd. Van de overige fracties leek nauwelijks bestuurlijke nieuwsgierigheid te bestaan over het simpele feit dát er überhaupt een politieonderzoek noodzakelijk was geacht. Alsof een politieonderzoek naar ambtenaren bij een gemeente iets is wat je even terzijde kunt schuiven totdat het juridisch netjes is afgehandeld.

Als signalen serieus genoeg zijn om een strafrechtelijk onderzoek te rechtvaardigen, dan zijn diezelfde signalen ook serieus genoeg om bestuurlijk te bespreken. Die logica leek voor een groot deel van de raad die avond niet te gelden.

Privacy als schild, transparantie als vijand

Een terugkerend element in dit soort bestuurlijke conflicten is het gebruik van privacy als excuus om informatie buiten het publieke debat te houden. Eerlijk Venray erkent dat niet alles openbaar gedeeld kan worden vanwege privacyoverwegingen en de betrokkenheid van individuele personen. Maar er is een wezenlijk verschil tussen het beschermen van de privacy van betrokkenen en het gebruiken van vertrouwelijkheid als politiek schild om een burgemeester buiten schot te houden.

Dat niet alle partijen beschikten over dezelfde achtergrondinfo, maakt het debat complex. Maar het ontslaat een gemeenteraad niet van de plicht om door te vragen wanneer de bestuurlijke feiten al spreken: er loopt een politieonderzoek, en de burgemeester had eerder aan de raad laten weten dat de betreffende signalen er niet waren. Dat is geen detail, dat is een fundamenteel bestuurlijk probleem.

Lokale politiek als loyaliteitsspel

Wat deze situatie in Venray blootlegt, is iets wat in veel gemeentehuizen herkend zal worden: lokale politiek draait in de praktijk vaak meer om collegialiteit, bestuurlijke rust en gezichtsredding dan om daadwerkelijke controle op het bestuur. De burger die erop rekent dat zijn gemeenteraad kritisch doorvraagt, komt bedrogen uit zodra die vragen politiek oncomfortabel worden.

Eerlijk Venray maakt duidelijk dat zij zich daarin niet zullen schikken. De principiële positie is helder: bestuurlijke verantwoordelijkheid begint niet pas na een rechterlijke uitspraak. Die begint op het moment dat mensen met serieuze zorgen aankloppen en die zorgen vervolgens door een politieonderzoek worden bevestigd. Een raad die pas in actie komt als alles juridisch is dichtgetimmerd, is geen controlerende macht — het is een rubber stempel.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
ambtenaren bestuurlijke transparantie burgemeester Eerlijk Venray gemeenteraad lokale politiek machtsmisbruik Michiel Uitdehaag motie van afkeuring politieonderzoek signalen Venray