De peilingen zaten er compleet naast: Ze sloten Jair Bolsonaro op. Nu lijkt zijn zoon president te worden

Help ons door dit met jouw vrienden op je social media te delen!

Een verrassende verkiezingsuitkomst in Brazilië: terwijl vader Jair zijn celstraf uitzit, haalde zoon Flávio Bolsonaro in de eerste ronde meer stemmen binnen dan zittend president Lula. Met 47 procent van de stemmen — ruim 56 miljoen kiezers — deed Flávio het beduidend beter dan vrijwel alle peilingen voorspelden. Lula bleef steken op 45 procent. Op 25 oktober volgt de beslissende tweede ronde.

Vamos Brasil! 🇧🇷🇧🇷🇧🇷 https://t.co/xw5HRf3ibn

---Lees verder na dit advertentieblokje---

— Eduardo Bolsonaro🇧🇷 (@BolsonaroSP) October 4, 2026

Wat de peilingen volledig misten

Tot vlak voor de verkiezingen toonden vrijwel alle officiële opiniepeilingen Lula als favoriet. Het resultaat was dan ook een klap in het gezicht van de gevestigde politieke media. Oud-senator Henk Otten wees daar fijntjes op: volgens de NOS was Lula de zekere winnaar — puur omdat hij als anti-Trump geldt — terwijl de Braziliaanse kiezer er kennelijk heel anders over denkt.

De NOS koos er ook voor om Flávio te omschrijven als ‘rechts-radicaal’. Een kwalificatie die ruim 56 miljoen Brazilianen die op hem stemden, ongetwijfeld anders zouden formuleren. Het is het soort framing waarmee staatsmedia de werkelijkheid kleiner maken dan ze is.

Vader gevangen, beweging springlevend

De strategie was simpel: pak de leider aan, en de beweging valt uiteen. Jair Bolsonaro werd na zijn nipte verlies in 2022 uitgesloten van een nieuwe kandidatuur en later veroordeeld tot een gevangenisstraf van 27 jaar, wegens betrokkenheid bij een vermeende “couppoging”. Zijn aanhangers zien dat als politieke wraak. Hoe je het ook interpreteert: het resultaat is voor de linkse Braziliaanse politiek rampzalig.

Want de man zit wel achter tralies, maar zijn naam, zijn gedachtegoed en zijn achterban zijn niet verdwenen. Integendeel. Zijn vrouw won een Senaatszetel. Zijn zonen Carlos en Renan veroverden respectievelijk een Senaats- en een Congreszetel. En nu staat Flávio op de drempel van het presidentieel paleis. Je kunt een man het zwijgen opleggen, maar niet een beweging.

Achter deze beweging gaat een brede maatschappelijke visie schuil: afkeer van socialisme en staatsbemoeienis, steun voor privé-eigendom, traditionele gezinswaarden, religieuze vrijheid en een harde aanpak van criminaliteit.

Voor miljoenen Brazilianen ging de strijd tussen Lula en Bolsonaro nooit alleen om partijpolitiek. Het ging om de keuze: wil Brazilië een links pad inslaan, of kiest het voor een conservatief, marktvriendelijk alternatief? Die vraag is met de arrestatie van Jair Bolsonaro allerminst beantwoord — ze is alleen urgenter geworden.

Het boemerangeffect van politieke vervolging

Er zit een politieke les in dit verhaal die ook buiten Brazilië geldt. Wie een tegenstander via juridische weg probeert uit te schakelen, riskeert het tegenovergestelde te bewerkstelligen. De vervolging maakt van de betrokkene een martelaar, zijn achterban voelt zich collectief aangevallen en de resulterende mobilisatie kan groter zijn dan de oorspronkelijke aanhang. Uit sympathie groeit loyaliteit, uit loyaliteit groeit verzet, en uit verzet groeit een beweging die groter is dan haar oprichter.

Dat is precies wat er in Brazilië is gebeurd. De politieke tegenstanders van Bolsonaro hebben de man geneutraliseerd — en daarmee mogelijk een permanente politieke kracht gecreëerd die zijn naam draagt, maar hem als persoon niet meer nodig heeft.

Latijns-Amerika gooit het roer om

Het Braziliaanse verhaal staat niet op zichzelf. Over het hele continent is een verschuiving gaande. In Chili haalde rechtse kandidaat José Antonio Kast een sterke score. Bolivia, Colombia en Peru zijn eveneens in beweging. De ‘rode golf’ die tien jaar geleden nog het continent leek te overspoelen, is aan het wegebben.

Brazilië is de grootste economie en het meest bevolkte land van Latijns-Amerika. Als ook daar de linkse macht sneuvelt op 25 oktober, is dat meer dan een nationale verkiezingsuitslag — het is een continentale aardverschuiving.

🇷🇴 The virus was born in Romania and has now reached Brazil.

In Latin America, a Supreme Court on steroids is threatening the Western Hemisphere’s second-largest democracy. Watch. https://t.co/pYOsBzPSvo

— Eduardo Bolsonaro🇧🇷 (@BolsonaroSP) October 4, 2026

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
Brazilië conservatief Flávio Bolsonaro Latijns-Amerika Lula NOS politieke beweging presidentsverkiezingen rechts staatsmedia stichwahl