Mens en Dier

Burgemeester Halsema sloot achter gesloten deuren een verbond met de media — op kosten van de belastingbetaler

Help door dit met kennissen op je social netwerk te delen!

Uit Woo-documenten blijkt dat de Amsterdamse burgemeester Femke Halsema (Pro) een formeel verbond sloot met een ‘handpicked’ selectie mediabedrijven en journalisten. Dat verbond is “zo links als de hel” zou Martin Bosma zeggen. Belastinggeld betaalde de rekening. De gemeenteraad wist van niets.

Handtekeningen in de ambtswoning

Op 8 juli 2025 kwamen burgemeester Femke Halsema, wethouder Marjolein Moorman (beiden Pro, voorheen GroenLinks-PvdA) en wethouder Alexander Scholtes (D66) samen met een groep zorgvuldig geselecteerde journalisten en redacties in de ambtswoning. Er werden samenwerkingsverklaringen ondertekend. Een gemeentelijke fotograaf legde het moment vast. Daarna schoven de aanwezigen aan voor een Surinaams buffet — allemaal betaald uit de gemeentekas. Toen onderzoeksjournalist Geesje Rotgers van Stichting Agri Facts via de Wet open overheid de bijbehorende documenten opvroeg, bleek de omvang van het initiatief pas goed.

---Lees verder na dit advertentieblokje---
Het doel: ‘een krachtige stem’ richting de samenleving

Uit de vrijgegeven stukken blijkt dat de gemeente Amsterdam het initiatief nam om een coalitie te smeden. De officiële doelstelling klonk nobel: de strijd tegen desinformatie, polarisatie en de invloed van algoritmen. Maar de concrete uitwerking is veel veelzeggender. Het gaat erom platformen als X, Facebook, Instagram en WhatsApp actief te marginaliseren en alternatieven zoals Bluesky en Mastodon groot te maken. NGO’s moeten hiervoor publiekscampagnes voeren — onder de vlag van namen als Make Socials Social Again. De gemeente stelde het zelf kernachtig: door een coalitie met de media te vormen, ontstaat een krachtige stem waarmee een groot deel van de samenleving te bereiken valt. Dat is geen persvrijheid. Dat is gecoördineerde beïnvloeding.

Welke media deden mee — en waarom juist zij?

Niet elke journalist of redactie was welkom. De uitgenodigden waren onder meer DPG Media (Trouw, Volkskrant, NU.nl, Parool en Algemeen Dagblad), NRC, De Groene Amsterdammer, Follow The Money en De Correspondent. De selectie werd niet bepaald door de gemeente zelf, maar door Waag Futurelab — een NGO die grotendeels draait op overheidssubsidies. In 2025 ontving Waag Futurelab maar liefst 4,4 miljoen euro aan publieke financiering op een totale omzet van 5,5 miljoen euro. Waag stelde de uitnodigingenlijst samen, voerde voorgesprekken met de journalisten en gaf mede vorm aan het programma. De vraag welke selectiecriteria de gemeente hanteerde, werd doorgeschoven naar diezelfde Waag Futurelab.

Follow The Money tekende mee — en zwijgt

Eén van de meest opmerkelijke aanwezigen aan tafel was Follow The Money, een platform dat zichzelf positioneert als radicaal onafhankelijke onderzoeksjournalistiek. Dat FTM een samenwerkingsverklaring tekende met een zittende burgemeester en haar wethouders, roept ernstige vragen op over die onafhankelijkheid. Journalisten horen de macht te controleren, niet er deel van uit te maken. Rotgers stelde Follow The Money vragen over hun deelname. Er kwam geen reactie.

Waag Futurelab: schakel tussen politiek en pers

De rol van Waag Futurelab in dit verhaal verdient aparte aandacht. Directeur Marleen Stikker gaf in januari 2025 interviews aan Trouw en de Volkskrant — twee DPG Media-titels — over de gevaren van big tech. Die gesprekken vormden de aanleiding voor de bijeenkomst in de ambtswoning. Stikker bood vervolgens aan dat mediaorganisaties zich konden aansluiten bij Europese initiatieven rond publieke sociale media die Waag al ontwikkelde. De gemeente Amsterdam stelde haar ambtswoning beschikbaar voor de formele lancering van die samenwerking. Het is een cirkel van overheid, gesubsidieerde NGO en uitgenodigde media — waarbij de belastingbetaler de kosten draagt en de gemeenteraad buitenspel stond. Op de vraag of de raad toestemming had gegeven, antwoordde de woordvoerder van de burgemeester laconiek: “Nee, maar dat is ook niet nodig.”

Politieke agenda verpakt als mediabeleid

De tijdlijn is veelzeggend. Pro organiseert jaarlijks een Digital Summit en heeft de strijd tegen big tech tot politiek speerpunt gemaakt. Op 14 juni 2025 vond de vierde editie plaats, waar Marleen Stikker van Waag Futurelab de keynote verzorgde — naadloos aansluitend op de Pro-partijlijn. Exact drie weken later werden in de ambtswoning de handtekeningen gezet. Dit is geen toeval. Dit is beleid: een politieke partij die via een gesubsidieerde NGO selectief journalisten aan zich bindt, campagnes organiseert via andere NGO’s en dat allemaal inkleurt als verdediging van democratie en persvrijheid.

Als overheden bepalen welke journalisten aan tafel mogen zitten, wie de campagneboodschappen verspreidt en welke sociale media wenselijk zijn, dan is er iets heel erg mis. De journalistiek is in een democratie geen partner van de overheid — zij is de waakhond ervan. Dat gevestigde mediabedrijven als DPG, NRC en zelfs Follow The Money die grens lijken te hebben overschreden, zou iedere nieuwslezer zorgen moeten baren. De Woo-documenten liggen er. De handtekeningen staan erop. Nu is het aan het publiek om te oordelen.

It’s a big club, and you ain’t in it.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Interessant

5 2 stemmen
Artikel waardering

Robin de Boer

Robin de Boer (1983) heeft Economische Geografie gestudeerd aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is sinds juni 2014 werkzaam als hoofdredacteur van NineForNews.
Aanmelden
Laat het mij weten wanneer er
guest

0 Reacties
Oudste
Nieuwste Meeste stemmen
Inline Reacties
Alle reacties zien
Back to top button
0
We lezen graag je reactie!x