Psychologische operaties van de NCTV: hoe FVD stelselmatig wordt weggezet

Help door dit met iedereen op je social media te delen!

De psychologische operaties van de NCTV die tijdens de coronacrisis werden ingezet, zijn nooit gestopt — ze zijn van doelwit gewisseld. Waar in 2020 kritische burgers en wetenschappers in het vizier lagen, lijkt Forum voor Democratie inmiddels de voornaamste target te zijn van een gecoördineerde labelstrategie die dwars door politiek, media en overheid loopt.

Een stille greep naar de macht, gedocumenteerd in Wob-stukken

Uit duizenden pagina’s aan vrijgekomen overheidsdocumenten — deels pas na gerechtelijke procedures vrijgegeven — blijkt dat de Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid zich tijdens de pandemie op alle besluitvormende plekken heeft genesteld. De NCTV schreef notulen in crisisoverleggen, formuleerde de coronamaatregelen en was opdrachtgever van het Land Information Manoeuvre Centre (LIMC): een militaire eenheid getraind in gedragsbeïnvloeding via de SCL-Group, het moederbedrijf van Cambridge Analytica.

Wat in de documenten opvalt: er was geen wettelijke grondslag voor deze operaties. Intern werd afgewogen of die grondslag alsnog gecreëerd moest worden, of dat men gewoon door zou gaan en de juridische risico’s zou accepteren. Men koos voor het laatste. Bovendien schreef de NCTV eigenhandig de Tijdelijke Wet Maatregelen Covid-19, terwijl ambtenaren van het ministerie van VWS intern reageerden met opmerkingen als: “Dit is een greep naar de macht.”

Desinformatie betekende: afwijken van het narratief

Het LIMC stelde wekelijks zogeheten ‘Desinformation Weekly’-rapportages op. De definitie van desinformatie was echter niet gebaseerd op feitelijke onjuistheid — maar op afwijking van het overheidsstandpunt. Burgers die zich op sociale media uitspraken tegen het coronabeleid konden rekenen op een politiebezoek. De samenwerking tussen LIMC, het Openbaar Ministerie en de Nationale Politie maakte gerichte opsporing van dissidenten mogelijk.

Neuroloog Jan Bonte, die het onderliggende stuk van Dolf van Wijk omschrijft als ‘razend interessant maar ook angstaanjagend gevaarlijk’, wijst op het bredere principe: het systeem ontdoet zich van dissidenten. Dat zagen we tijdens de coronacrisis voor het eerst op grote schaal in Nederland, maar de methode is niet nieuw. Wat wél nieuw is, aldus Bonte, is de finesse en de massaliteit waarmee deze strategieën worden ingezet.

Het wapen van het mentale label

De meest effectieve tool in dit arsenaal is niet juridisch of militair, maar cognitief: het mentale label. Een label als ‘nazi’, ‘complotdenker’ of ‘extreemrechts’ werkt pre-reflectief — het brein heeft het oordeel al geveld vóórdat er ook maar één argument is gewisseld. Wie de labels bepaalt, bepaalt dus feitelijk wat mensen denken nog vóórdat ze nadenken.

De psychologische operaties volgden hierin een vast patroon: definieer het label, koppel het aan een dreigingsanalyse, laat politici en media het overnemen als ‘neutrale’ constatering, en gebruik de maatschappelijke reactie vervolgens als bewijs dat de dreiging reëel is. De cirkel is daarmee gesloten.

FVD als huidig doelwit van een geëscaleerde labelstrategie

De escalatieladder die nu op Forum voor Democratie wordt toegepast, loopt van ‘rechts-extremistisch’ via ‘gevaarlijk voor de democratie’ naar het zwaarste label: ‘nazi’. Termen als ‘omvolking’ en ‘remigratie’ werden door de NCTV officieel gecategoriseerd als ‘rechts-extremistisch gedachtegoed’ — niet op basis van geweld of wetsovertredingen, maar louter op basis van de gekozen woorden.

In mei werd dit patroon zichtbaar. Nadat FVD steeg naar zestien zetels in peilingen, volgde binnen dagen een gecoördineerde frontale aanval in het parlement, waarbij progressieve partijen maar ook VVD en CDA deelnamen aan wat critici omschrijven als een georganiseerde demoniseringscampagne. Kamerlid Klaver citeerde de NCTV letterlijk als autoriteit: “Pas op, ze laten het heel redelijk klinken.” De boodschap: het gevaar schuilt niet in wat FVD doet, maar in hoe redelijk het overkomt.

Waarom ‘rechtse’ partijen meedoen aan de inquisitie

Dat VVD en CDA meestappen in het demoniseringsframe van een partij waarmee ze in theorie de rechterflank delen, is veelzeggend. Deels is het electoraal eigenbelang: als FVD ‘nazi’ is, positioneert de VVD zichzelf automatisch als het ‘fatsoenlijke alternatief’. Maar er speelt meer. De NCTV is gehuisvest onder het ministerie van Justitie en Veiligheid — van oudsher een VVD-post. Dezelfde ambtelijke infrastructuur die FVD nu als dreiging framet, opereert vanuit de koker van de partij die haar aandrijft.

De strategie werkt — maar heeft een fatale zwakte

Het label-wapen is effectief zolang mensen geloven dat het klopt. En daar wringt het. FVD groeit naar 76.000 leden. Elke nieuwe ‘nazi’-vergelijking, elke boycot en elke uitsluiting wordt door een groeiend deel van de bevolking niet ervaren als terechte kritiek, maar als bevestiging dat er iets fundamenteel mis is met de partijen en instanties die ze uitdelen. De intensiteit van de aanval verraadt de zwakte van de positie.

Daar komt bij dat de NCTV haar eigen geloofwaardigheid al grotendeels heeft verspeeld. Burgers herinneren zich de mondkapjesleugens, de avondklok zonder wettelijke basis en de tweedeling tussen gevaccineerden en niet-gevaccineerden. Als diezelfde instantie nu oordeelt wie gevaarlijk is en wie niet, is het draagvlak voor dat oordeel navenant geslonken. De vraag is niet of de strategie werkt — de vraag is hoelang nog.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
Cambridge Analytica coronacrisis desinformatie extreemrechts Forum voor Democratie FvD LIMC mentale labels NCTV psychologische oorlogsvoering staatsgreep Thierry Baudet