Hoe ‘hulp’ van de Gates Foundation in Afrika een gigantische ramp veroorzaakte

Help door dit met jouw vrienden op je social media te delen!

De poging van de Gates Foundation om in Afrika malaria te bestrijden met muskietennetten, heeft volgens bioloog Forrest Galante geleid tot één van de grootste ecologische rampen in de regio. In de podcast van Joe Rogan stak Galante een tirade af over wat er is misgegaan in de Cahora Bassa-delta, het hart van de Zambezi-vallei en één van ’s werelds rijkste zoetwatervisgebieden.

Een plan met verwoestende gevolgen

De Bill en Melinda Gates Foundation lanceerde een grootschalige campagne om malaria in Afrika terug te dringen door miljoenen muskietennetten te verspreiden onder de plaatselijke bevolking. Op papier klinkt dat nobel. In de praktijk pakte het heel anders uit. Galante legt uit dat de mensen in dorpsgemeenschappen rondom de Cahora Bassa-delta de netten niet gebruikten waarvoor ze bedoeld waren. Ze visten ermee. En dat is geen klein detail — dat is een catastrofe.

Joe Rogan’s wildlife biologist guest goes on a “f*cking tirade” about how the Gates Foundation “absolutely collapsed” one of Africa’s most abundant fisheries that feeds millions of people, all in the name of “avoiding malaria.”

The more he talks, the angrier he gets.

FORREST… pic.twitter.com/5weexs6obQ

— The Vigilant Fox 🦊 (@VigilantFox) July 28, 2026

Waarom muskietennetten ideale visnetten zijn

Muskietennetten hebben een extreem fijnmazig weefsel, precies fijn genoeg om muggen buiten te houden. Maar dat betekent ook dat ze zelfs de kleinste visjes vangen die in de ondiepere delen van rivieren en delta’s rondzwemmen. De Cahora Bassa-delta is een broedgebied voor vis — een kraamkamer waar jonge vissen opgroeien voordat ze verder trekken door het Zambezi-bekken en miljoenen mensen voeden. Door daar massaal met muskietennetten te vissen, worden generaties jonge vis weggehaald nog voordat ze volwassen worden. Het resultaat: de visstand stort in elkaar.

Lokale bevolking had malaria al onder controle

Galante benadrukt ook een punt dat zelden wordt gehoord in westerse beleidskringen: de lokale gemeenschappen hadden hun eigen methodes om malaria te beheersen. Roken, kampvuren binnenshuis, leefgewoonten die door generaties werden doorgegeven. De bevolking ervaart malaria als een risico, niet als het dominante probleem dat westerse organisaties ervan maken. Hun acute probleem is honger. En juist dát probleem werd verergerd door de uitdeling van die netten.

De arrogantie van het westerse filantropiemodel

Wat Galante zo woedend maakt, is niet alleen de ecologische schade. Het is de arrogantie erachter. Grote organisaties als de Gates Foundation trekken de wereld in met een oplossing die in een vergaderzaal in Seattle of Davos is bedacht, zonder serieus te luisteren naar wat mensen ter plekke nodig hebben en hoe ze leven. Je geeft iemand die aan het verhongeren is een muskietennet, en je verwacht dat hij dat netjes aan het plafond van zijn hut hangt.

Dit patroon is geen uitzondering. Het is de regel bij grootschalige westerse interventies in Afrika. Van landbouwprogramma’s tot vaccinatiecampagnes tot infrastructuurprojecten — keer op keer worden lokale kennis en bestaande structuren genegeerd ten gunste van de agenda van de donor. En keer op keer zijn het de lokale gemeenschappen die de rekening betalen.

Wetenschappelijk onderbouwd probleem

Het probleem dat Galante beschrijft is geen verzinsel of anekdote. Onderzoek gepubliceerd in PLOS One en rapporten van VN-voedselorganisatie FAO bevestigen dat het gebruik van muskietennetten als visnetten in Afrikaanse binnenwateren een erkend en groeiend ecologisch probleem is. De netten vangen niet-selectief, beschadigen ecosystemen en bedreigen de voedselzekerheid van kustgemeenschappen. Het WWF heeft in rapporten over het Zambezi-bekken gewaarschuwd voor de achteruitgang van zoetwatervispopulaties en de druk die menselijke activiteiten uitoefenen op deze ecosystemen. Galante’s tirade is dus niet slechts emotie — hij verwoordt wat wetenschappers al jaren documenteren.

En ze gaan gewoon door

Het meest onthutsende aspect van dit verhaal is misschien wel de volharding. Terwijl de visstand instort en de honger toeneemt, worden er nog steeds muskietennetten uitgedeeld. Galante beschrijft hoe hij met eigen ogen heeft gezien hoe mensen netjes in de rij staan, een net aannemen, en er direct mee naar het water lopen. Het net gaat nooit het huis in. Maar de programma’s draaien gewoon door, de persberichten blijven de miljoenen uitgedeelde netten vermelden als succes, en de donateurs applaudisseren.

Dit is hoe moderne filantropie werkt wanneer ze niet wordt uitgedaagd: meetbare output — netten uitgedeeld, geld besteed — wordt gelijkgesteld aan impact. Maar de échte impact, de verwoesting van een ecosysteem dat miljoenen mensen voedde, staat nergens in de jaarverslagen van de Gates Foundation.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
Afrika Bill Gates Cahora Bassa ecosysteem Forrest Galante Gates Foundation Joe Rogan malaria muskietennetten visserij voedselzekerheid Zambezi