De ene ex-NCTV-baas volgt de andere op als toezichthouder bij de NOS: ‘De deepstate lacht u in het gezicht uit’

Help anderen door dit artikel met iederen die je kent op je social netwerk te delen!

Voormalig Nationaal Coördinator Terrorismebestrijding en Veiligheid (NCTV) Pieter-Jaap Aalbersberg is per direct benoemd tot voorzitter van de Raad van Toezicht van de Nederlandse Publieke Omroep. Tegelijkertijd schuift oud-D66-senator Annelien Bredenoord aan als gewoon lid van diezelfde raad. De verontwaardiging is groot — al verbaast het velen ook helemaal niet.

Geen grammetje media-ervaring

Wie de cv’s van de twee nieuwkomers doorneemt, valt meteen iets op: geen van beiden heeft enige noemenswaardige achtergrond in de mediawereld. Aalbersberg leidde van 2019 tot 2025 de NCTV, de dienst die zich bezighoudt met terrorismebestrijding, veiligheid én — weinig besproken maar cruciaal — het coördineren van de aanpak van zogenaamde ‘desinformatie’. Daarvóór was hij politiecommissaris. Televisie-uitzendingen kende hij vooral als gast achter de tafel, niet als eindverantwoordelijke voor redactionele onafhankelijkheid.

Zijn voorganger als voorzitter van de Raad van Toezicht, Tjibbe Joustra, had precies hetzelfde profiel: een veiligheids- en overheidsachtergrond zonder wortels in de journalistiek of mediasector.

D66 plaatst eigen mensen bij staatsomroep

Naast Aalbersberg treedt Annelien Bredenoord toe tot de toezichtsraad. Zij was van 2015 tot 2023 lid van de Eerste Kamer voor D66 en bekleedde daarbinnen de functie van fractievoorzitter. De partij die haar nu via minister Letschert naar de NPO loodst, is dezelfde partij waarvan zij jarenlang een prominent gezicht was. PVV-Kamerlid Martin Bosma liet zich er niet voorzichtig over uit: hij noemde het ronduit “schaamteloze netwerkcorruptie” en verwees naar de NPO als ‘NPO66’.

Een D66-minister draagt een D66-oud-politica voor bij de publieke omroep, terwijl ook de nieuwe voorzitter zijn sporen verdiende binnen het veiligheidsapparaat van diezelfde overheid. Voor wie gelooft in een werkelijk onafhankelijke publieke omroep, zou dit op zijn minst vragen moeten oproepen.

De NCTV en de ‘Denktank Desinformatie’

Wat de benoeming van Aalbersberg extra beladen maakt, is zijn rol bij de NCTV tijdens de coronaperiode. De dienst was nauw betrokken bij het monitoren en bestrijden van wat de overheid als ‘desinformatie’ bestempelde. Critici — waaronder journalisten, wetenschappers en juridische experts — wezen er destijds op dat de NCTV hiermee op het randje van grondwettelijk beschermde vrijheid van meningsuiting opereerde, zo niet eroverheen.

Wob-onderzoeker Cees van den Bos stelde het onomwonden: de man die hij omschrijft als het ‘oliemannetje’ van de bestuurlijke elite en die tijdens crises mede bepaalde welk narratief naar buiten ging, houdt nu toezicht op de omroep die dat narratief moest uitdragen.

“De deepstate rolt als nooit te voren en lacht u in het gezicht uit,” aldus Van den Bos.

Journalisten en experts slaan alarm

De reacties vanuit kritische hoek lieten weinig aan de verbeelding over. Journalist Vala van den Boomen wees erop dat iemand die zij omschrijft als een ‘censuurfetisjist’ nu de wacht houdt bij de zogenaamd onafhankelijke publieke media.

Medisch adviseur Wendy Mittemeijer vreest dat Aalbersberg in zijn nieuwe rol kritische geluiden op de NPO verder zal kunnen smoren, net zoals tijdens de coronaperiode met succes tegengeluid werd weggedrukt.

Patroon van benoemingen bij publieke instellingen

Nederland kent een lange traditie van het zogenaamde ‘netwerken naar de top’. Toezichtraden, adviesorganen en publieke instellingen worden keer op keer bevolkt door mensen die hun carrière hebben opgebouwd in dezelfde politieke en bestuurlijke kringen. De NPO is daarin geen uitzondering. Wat wél opvalt, is de combinatie van factoren bij deze specifieke benoeming: een voorzitter met een achtergrond in staatsveiligheid en informatiecontrole, een partijgenoot van de minister als medetoezichthouder, en dit alles bij een instelling die geacht wordt volledig onafhankelijk van de politiek te opereren.

What could possibly go wrong?

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
Annelien Bredenoord censuur D66 mediaonafhankelijkheid NCTV netwerkcorruptie NPO Pieter-Jaap Aalbersberg Raad van Toezicht Rianne Letschert staatsomroep