Het nieuwe belastingplan lijkt voor veel mensen een politieke verrassing — maar wie even terugkijkt in de tijd, ziet dat dit al lang geleden op papier stond. Terwijl partijen als Pro en Volt zich voor de camera’s profileren als helden van de kleine man, volgt Den Haag keurig een route die in augustus 2023 al was uitgetekend.
De Kaaglijst: een fiscaal menu voor toekomstige kabinetten
Op 15 augustus 2023 publiceerde het ministerie van Financiën, destijds onder leiding van Sigrid Kaag (D66), een uitgebreide lijst met fiscale beleidsopties. Het document — officieel de Fiscale maatregelenlijst — bevat tientallen mogelijkheden om extra belastinginkomsten te genereren. Vermogen, ondernemingen, woningen, erfenissen, schenkingen: het staat er allemaal in. Inclusief een regeling waarbij Nederlanders die emigreren nog jarenlang belastingplichtig kunnen blijven in Nederland.
Destijds werd de lijst weggezet als een ambtelijk overzicht van opties, zonder directe politieke lading. Maar wie nu de actuele debatten in de Tweede Kamer volgt, herkent steeds meer van die opties als concrete wetgevingsplannen. Toeval? Dat lijkt steeds onwaarschijnlijker.
Politiek theater of gecoördineerde strategie?
In het nieuwe belastingplan zit een verhoogd box 3-tarief van 38,5 procent voor vermogensinkomens boven de 60.000 euro per jaar. Het lagere tarief gaat iets omlaag naar 35,5 procent. Klinkt misschien als een technische aanpassing, maar de duivel zit in de details.
Zo worden de schijfgrenzen in box 2 en de erf- en schenkbelasting vijf jaar lang niet geïndexeerd. Dat betekent dat je bij stijgende vermogens automatisch eerder in een hoger tarief terechtkomt, zonder dat de overheid officieel de tarieven heeft verhoogd. Schenken op papier wordt verder aan banden gelegd. En dan is er nog de aankondiging dat er vanaf 2028 maar liefst één miljard euro extra uit het vermogensdomein moet worden gehaald — terwijl men nog niet eens precies weet hoe.
Exitbelasting: al jaren gewaarschuwd, nu steeds concreter
Eén van de meest ingrijpende elementen uit de Kaaglijst is de zogeheten exitbelasting: een regeling die Nederlanders die met hun vermogen naar het buitenland vertrekken, nog jaren fiscaal aan Nederland blijft verbinden. Duitsland kent zo’n systeem al. Nu lijkt Nederland dezelfde kant op te gaan.
Critici waarschuwen al langer dat zulke maatregelen niet de échte rijken treffen — die hebben de middelen, de adviseurs en de internationale structuren om hun vermogen te beschermen. De rekening belandt uiteindelijk bij de brede middenklasse: mensen met een eigen bedrijf, een koopwoning met overwaarde, of een beleggingsportefeuille die ze jarenlang zorgvuldig hebben opgebouwd. Zij kunnen niet zomaar vertrekken.
Klassenstrijd als afleidingsmanoeuvre
Wat opvalt is de manier waarop het politieke debat wordt gevoerd. Partijen als Pro en Volt voeren openlijk campagne voor het “aanpakken van miljonairs”, met Jesse Klaver die cryptomiljonairs en naar Dubai geëmigreerde Nederlanders als nieuwe vijanden aanwijst. Op sociale media juicht een deel van de bevolking mee: eindelijk worden de rijken aangepakt.
Maar wie even verder kijkt, ziet een patroon. Door steeds opnieuw de nadruk te leggen op “de rijken” wordt het maatschappelijk draagvlak gecreëerd voor steeds verdergaande vermogensmaatregelen. Vandaag gaat het over miljonairs. Morgen over een brede vermogensbelasting. En overmorgen over de overwaarde van jouw eigen woning — want ook dat staat al op de lijst.
Opmerkelijk genoeg wordt er in dit debat nauwelijks gesproken over de uitgaven van de overheid zelf. De eerste reflex bij een begrotingstekort is altijd: meer belasting heffen. Niet: waar geven we eigenlijk al dat geld aan uit?
De middenklasse als eindstation
Het cynische van dit alles is de voorspelbaarheid. Wie de Kaaglijst naast de actuele politieke plannen legt, ziet een vrijwel lineaire progressie. Stap voor stap worden beleidsopties omgezet in wetgeving, steeds met een politiek verhaal dat de maatregelen verkoopbaar maakt aan het grote publiek.
Echte vermogende Nederlanders en internationale beleggers hebben de middelen om zich aan te passen: vermogen herstructureren, activiteiten verplaatsen, emigreren. De middenklasse heeft die luxe niet. En dat is precies de groep die uiteindelijk de rekening betaalt — niet de miljonairs die worden opgevoerd als de grote boosdoeners.
Of zoals Kaag het zelf verwoordde: “We moeten beseffen dat we samen een stukje armer zullen worden“.
Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek
Even voor je naar X gaat
X (voorheen Twitter) toont onze berichten alleen aan ingelogde gebruikers. Als je niet bent ingelogd bij X, krijg je de melding dat @9fornews nog niets heeft gepost — dat klopt niet, ons account is gewoon actief. Log dus in bij X.







‘Aan deze 6 catastrofale megatrends zal de Nederlandse samenleving ten onder gaan als we niet subiet van koers veranderen’
Yale-studie bevestigt stilletjes nachtmerrie rond COVID-vaccin
Bizar: de meeste coronaslachtoffers hebben overgewicht
Protestgroep met Mona Keijzer roept regering en parlement op om coronapas per direct af te schaffen
Openbaringen: wat je niet mag weten over je eten
Advocaat dient Woo-verzoek in over politiedocument herkennen van complottheorieën: ‘Hier maak ik mij enorme zorgen over’
Terwijl de inwoners van Aleppo de bevrijding van IS vieren, krijgen wij vooral propaganda voorgeschoteld
Mysterieuze lichtflitsen op fotografische platen vóór Spoetnik: wat verborgen werd gehouden
Emeritus hoogleraar: ‘De overheid is de grootste producent van nepnieuws’