De pest, Rome en Hiroshima: is de officiële geschiedenis de grootste complottheorie ooit?

Help mee door dit met je vrienden op je social media te delen!

Is onze geschiedenis vervalst? Die vraag staat centraal in een opmerkelijk podcastgesprek tussen Flavio von Witzleben en arts en publicist Gerd Reuther. De voormalige radioloog en medisch criticus, die dertig jaar als specialist werkte en dertien jaar als hoofdarts in Wenen, stelt in zijn boek dat grote delen van de westerse geschiedschrijving doelbewust zijn vervormd om de macht van kerk, staat en elite te beschermen.

Wie het verleden beheerst, beheerst de toekomst

Reuther begint zijn betoog met een stelling die weinig ruimte laat voor misverstand: de heersende klasse heeft er altijd belang bij gehad om het verleden naar haar hand te zetten. Niet omdat het verleden op zichzelf belangrijk is, maar omdat het de basis vormt waarop toekomstig beleid acceptabel wordt gemaakt. Hij trekt een directe parallel met de coronajaren, waarin historische precedenten zoals de pest en de Spaanse griep werden opgevoerd om maatregelen te legitimeren. Volgens Reuther was de epidemiologische propaganda van destijds geen nieuw fenomeen — het is een methode zo oud als de georganiseerde macht zelf.

De pest: een wereldramp of plaatselijk incident?

Eén van de pijlers van zijn kritiek richt zich op de Zwarte Dood van de veertiende eeuw. Reuther betwist niet dat er ziekten waren, maar wel de enorme omvang die de geschiedschrijving eraan toekent. Bronnen ontbreken grotendeels, en de verslagen die wél bestaan, zijn volgens hem vaak decennia later geschreven en vertonen opvallende overeenkomsten — alsof ze van elkaar zijn overgeschreven. Bovendien zou de Franse koning samen met de paus een rapport hebben laten opstellen over een ziekte die op dat moment nog nauwelijks aanwezig was, om zo heel Europa te alarmeren. “Propaganda werkte in de Middeleeuwen net zo goed als vandaag,” stelt Reuther.

Grieken, Romeinen en de vraag naar bewijs

Reuther is eveneens kritisch over de klassieke oudheid. Van figuren als Aristoteles, Plato en Hippocrates bestaat geen enkel origineel manuscript. Wat we kennen zijn geschriften die pas in de twaalfde tot veertiende eeuw voor het eerst opdoken. Zijn these: deze teksten zijn geschreven door humanisten in de Renaissance, die een klassiek verleden fabriceerden dat paste bij hun eigen wereldvisie — een wereld zonder sterke vrouwen, zonder alledaagse documenten, maar mét een filosofische erfenis die naadloos aansloot op het christelijke denken. Dat het klassieke Griekenland en Rome kennelijk géén vrachtbrieven, belastinglijsten of gewone brieven hebben nagelaten, terwijl er wel uitgebreide filosofische werken zouden zijn overgeleverd, vindt Reuther ongeloofwaardig.

De Varusslag: held zonder bewijs

Bijzonder scherp is zijn analyse van de Slag bij het Teutoburgerwoud, de beroemde overwinning van Germaanse stammen op Romeinse legioenen onder leiding van Arminius. De term “Teutoburgerwoud” zou in de Romeinse tijd helemaal niet bestaan hebben — die naam duikt pas op in de zeventiende eeuw. De enige noemenswaardige bron, de Annales van Tacitus, is volgens Reuther zelf een later schrift. De archeologische vondsten bij Kalkriese, dat doorgaat als het slagveld, overtuigen hem niet: een handvol skeletten en wat materiaal dat eerder middeleeuws dan Romeins oogt, tegenover een officieel verhaal van vijftienduizend gesneuvelde legioensoldaten.

Atoombomaanvallen en de maanlanding: ook die kloppen niet?

Reuther gaat verder dan de klassieke oudheid. Hij betwijfelt ook de atoombomaanvallen op Hiroshima en Nagasaki. De verwoesting van die steden is volgens hem identiek aan de schade die conventionele bommen aanrichtten — iets wat een Amerikaanse piloot die ook andere Japanse steden had geïnspecteerd, destijds zelf beweerde. Bovendien zouden kernfysici die aan het Manhattanproject werkten in 1945 hebben verklaard dat ze nog jaren verwijderd waren van een werkzaam wapen. De maanlanding en de aanslagen van 11 september 2001 noemt hij in dezelfde adem als gebeurtenissen waarvan de officiële lezing inmiddels bij velen wantrouwen oproept.

Chronologie als constructie

Een centraal element in Reuthers werk is zijn twijfel aan onze tijdrekening zelf. De christelijke jaartelling werd pas aan het einde van de Middeleeuwen gemeengoed. Begrippen als “Middeleeuwen” en “Renaissance” zijn negentiende-eeuwse constructies. Sommige onderzoekers menen dat er honderden tot zelfs duizend jaar aan de geschiedenis zijn toegevoegd die nooit hebben bestaan. Reuther wijst erop dat de Italianen hun eeuwen niet als “de dertiende” maar als “trecento” benoemen — wat letterlijk “driehonderd” betekent, niet “dertienhonderd”.

Een uitnodiging tot kritisch denken

Reuther sluit af met een oproep die hij ook aan zijn eigen vrouw — zelf historica — heeft moeten doen: kijk opnieuw naar de bronnen, stel vragen die op school nooit gesteld werden. Zelfs Wikipedia vermeldt bij sommige historische documenten dat ze pas in de vijftiende of zestiende eeuw voor het eerst opdoken. Wie dat leest met open ogen, zegt Reuther, zal onvermijdelijk tot de conclusie komen dat de geschiedenis vervalst is — of op zijn minst grondig herschreven door degenen die er belang bij hadden.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
alternatieve geschiedenis Gerd Reuther geschiedschrijving middeleeuwen pest pandemie propaganda Romeinen