Mysterie op oude hemelplaten: astrofysici vinden onbekende objecten rond de aarde vóór het satelliettijdperk

Help anderen door deze informatie met je kennissen op je social media te delen!

Er is helaas geen gesproken versie van dit artikel beschikbaar

De Duitse theoretisch natuurkundige Sabine Hossenfelder heeft de aandacht gevestigd op een intrigerend en omstreden onderzoeksgebied: de wetenschappelijke studie naar UAP’s, oftewel Unidentified Anomalous Phenomena – de moderne term voor wat vroeger meestal als UFO’s werd aangeduid. In een video bespreekt zij nieuwe analyses van oude astronomische fotografische platen waarop objecten zijn vastgelegd die moeilijk te verklaren zijn met bekende natuurlijke of menselijke oorzaken.

Volgens Hossenfelder wijzen deze bevindingen niet automatisch op buitenaards bezoek, maar wel op een wetenschappelijk raadsel dat serieus onderzoek verdient. Opmerkelijk is bovendien dat de waargenomen objecten dateren uit een periode waarin de mens nog geen satellieten in een baan om de aarde had gebracht.

Astrophysicists have found evidence of UAPs in old photographic plates. Something seems to have been orbiting around our planet before we had satellites! This finding has been independently confirmed. Still, scientists are afraid to speak out. @DrBeaVillarroel @Rizstanford pic.twitter.com/pyYhx2U06o

— Sabine Hossenfelder (@skdh) April 24, 2026

Oude telescoopfoto’s tonen kortstondige verschijningen

De kern van de discussie draait om zogenoemde astronomische fotografische platen: glasplaten of filmopnames waarmee sterrenkundigen in de eerste helft van de twintigste eeuw de hemel in kaart brachten. Onderzoekers hebben in deze archieven gezocht naar zogeheten transients – tijdelijke objecten die op één opname zichtbaar zijn, maar op opnames vlak ervoor of erna volledig ontbreken.

Dat betekent dat het niet om gewone sterren of andere vaste hemellichamen kan gaan. De objecten moeten zich snel hebben verplaatst en zich relatief dicht bij de aarde hebben bevonden. In meerdere gevallen ging het bovendien niet om één enkel lichtpunt, maar om meerdere objecten die in een rechte lijn of geordende configuratie op de platen verschenen.

Juist dat patroon maakt de vondst volgens de onderzoekers opmerkelijk. Natuurlijke astronomische verschijnselen vertonen zelden zulke lineaire structuren binnen een kort tijdsbestek.

Reflecties van gladde oppervlakken

Nog opvallender is dat de mysterieuze objecten vaker opdoken op foto’s die genomen werden terwijl de betreffende regio zich in de schaduw van de aarde bevond. Dat suggereert dat de objecten zonlicht reflecteerden.

Volgens de onderzoekers wijst dit erop dat de objecten over relatief gladde en gelijkmatige oppervlakken moeten hebben beschikt. Dat past slecht bij bekende natuurlijke ruimteobjecten zoals asteroïden of meteoroïden, die doorgaans onregelmatig van vorm zijn en weinig consistente reflecties produceren.

Zoals Hossenfelder het in haar video kernachtig samenvat: “Asteroïden zijn veel dingen, maar gepolijst zijn ze niet.”

Vóór de eerste satelliet

Het meest controversiële aspect van de analyse is de datering. Alle betreffende fotografische platen stammen uit de periode vóór 1957, het jaar waarin de Sovjet-Unie met Spoetnik 1 de eerste kunstmatige satelliet lanceerde.

Daardoor valt de meest voor de hand liggende moderne verklaring – namelijk dat het om satellieten of ruimtepuin zou gaan – in principe weg. Als de waarnemingen correct zijn geïnterpreteerd, bevonden zich dus al vóór het ruimtetijdperk onbekende, snel bewegende en lichtreflecterende objecten in de nabije omgeving van de aarde.

Wat die objecten dan wél waren, blijft voorlopig onbeantwoord.

Onafhankelijke bevestiging

De discussie kreeg recent extra gewicht doordat een tweede onderzoeker een geheel andere verzameling oude hemelplaten analyseerde en daarbij opnieuw vergelijkbare anomalieën aantrof. In dat nieuwe onderzoek werden 35 gevallen gevonden van objecten die plotseling verschijnen en weer verdwijnen, zonder directe conventionele verklaring.

Dat betekent niet dat het mysterie is opgelost, maar wel dat de oorspronkelijke bevinding niet langer eenvoudig als een incidentele meetfout of toevallige vervuiling van één dataset kan worden afgedaan. Twee onafhankelijke analyses die vergelijkbare resultaten opleveren, maken het onderwerp wetenschappelijk relevanter.

Angst binnen de academische wereld

Toch blijkt uit Hossenfelders bespreking dat juist dit onderzoeksgebied binnen de wetenschappelijke gemeenschap nog altijd met grote terughoudendheid wordt benaderd. Zij verwijst naar interviews met 21 onderzoekers die aangaven dat interesse in UAP’s hun academische reputatie kan schaden.

Veel wetenschappers vrezen dat openlijke betrokkenheid bij UFO- of UAP-onderzoek hen het imago van fantast of pseudowetenschapper kan bezorgen. In een academische wereld waarin onderzoeksgeld schaars is, kan zo’n reputatie directe gevolgen hebben voor subsidies, samenwerkingen en carrièrekansen.

Sommige geïnterviewden verklaarden zelfs dat zij pas na het verkrijgen van een vaste aanstelling durfden toe te geven dat zij het onderwerp serieus namen.

Een vicieuze cirkel van stigma en speculatie

Deze angst heeft een averechts effect. Omdat gevestigde wetenschappers zich nauwelijks aan het onderwerp wagen, blijft het publieke debat vaak steken in speculatie, sensatie en complottheorieën. Daardoor wordt het stigma rond UAP-onderzoek juist verder versterkt.

Het gevolg is een vicieuze cirkel: er is weinig degelijk onderzoek omdat het onderwerp een slechte naam heeft, en het onderwerp houdt een slechte naam omdat degelijk onderzoek ontbreekt.

Hossenfelder stelt dat dit onwenselijk is. Wetenschap, zo betoogt zij, zou zich juist moeten richten op onbegrepen data en onverklaarde waarnemingen, ook wanneer die ongemakkelijk of controversieel zijn.

Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack voor exclusieve content.
…

Lees meer over:
UFO