Marcel Levi — internist, hoogleraar en voorzitter van de NWO — zette de FVD-aanhang zondag tijdens het televisieprogramma WNL Op Zondag weg als nazi’s. Zonder enige nuance, zonder bewijs en zonder tegenspraak van de andere aanwezigen. Een uitspraak die bij veel mensen hard aankomt, en terecht vragen oproept over de grenzen van het publieke debat in Nederland.
Wat zei Levi precies?
Levi liet zich tijdens de uitzending in niet mis te verstane bewoordingen uit over Forum voor Democratie. Volgens hem is FVD “gewoon een nazipartij” die dat alleen weet te verbergen achter een aantrekkelijk imago. Hij stelde bovendien dat de honderdduizenden mensen die FVD momenteel in de peilingen steunen — goed voor zo’n elf zetels — zich er kennelijk niet van bewust zijn dat ze “eigenlijk gewoon nazi’s zijn.” En zijn conclusie? Als mensen dat wél beseften, zouden die elf zetels meteen verdampen.
Dat klinkt niet als een mening. Dat klinkt als een vonnis. Uitgesproken door iemand met wetenschappelijk gezag, in een primetime tv-setting, zonder dat ook maar één van de andere gasten zijn wenkbrauwen optrok.
Marcel Levi zet Lidewij de Vos en de gehele FVD aanhang hier weg als nazi’s.
Waanzin. https://t.co/RpFFmDRuw0— 卄𝐎ù𝔰ε 𝐨𝔣 ℙoє𝐌 _ (@P0eMPieDinges) November 22, 2026
Instemmend knikken
En daar zit nu net het probleem. In de studio zaten VVD-ministers Dilan Yesilgöz en David van Weel, en professor Karin Roelofs. Geen van hen zag reden om Levi te corrigeren of te bevragen. Ze knikten instemmend. Daarmee wekten ze de indruk dat het hier om een geaccepteerd feit ging, en niet om een controversiële mening van één persoon.
In een gezond debat hoor je zulke zware beschuldigingen te weerleggen, te nuanceren of op zijn minst kritisch te bevragen. Dat gebeurde niet. Het bleef hangen in de lucht als een vaststaande waarheid — terwijl er simpelweg geen feitelijke grondslag voor bestaat.
Nazisme is geen synoniem voor ‘partij die ik niet mag’
Ja, er zijn FVD-leden geweest met ronduit verwerpelijke sympathieën voor extreemrechtse of neonazistische ideeën. Dat is veroordelenswaardig. Maar dat maakt de gehele partij nog geen nazibeweging, en het maakt de honderdduizenden kiezers al helemaal niet tot nazi’s. Zulke brede veralgemeningen zijn niet alleen feitelijk onjuist — ze zijn gevaarlijk, want ze vergiftigen het maatschappelijk debat.
Neerbuigend richting kiezers
Wat Levi’s uitspraken extra wrang maakt, is de toon waarop hij over FVD-kiezers spreekt. Ze “realiseren het zich niet,” aldus Levi, en als ze het wél wisten, zouden ze anders stemmen. Dit is een klassiek patroon van politiek-culturele arrogantie: de verlichte elite die weet wat goed is voor het gewone volk, dat zelf te onwetend of te misleid is om de juiste keuze te maken.
Het is precies dat soort neerbuigend commentaar dat mensen verder van het politieke establishment vervreemdt. Wie zijn stem op FVD uitbrengt, doet dat om allerlei redenen — onvrede met de gevestigde orde, migratiepolitiek, wantrouwen jegens de overheid. Die mensen nazi noemen is geen argument. Het is een belediging.
Vrijheid van meningsuiting versus smaad
De vraag is of Levi juridisch gezien te ver is gegaan. In Nederland beschermt de vrijheid van meningsuiting ook uitingen die anderen kwetsen of beledigen — maar die vrijheid kent grenzen wanneer het gaat om grove, ongefundeerde beschuldigingen jegens een groep mensen. Of een rechter hier iets mee zou doen, is een open vraag. Maar zelfs als Levi’s uitlatingen formeel door de juridische beugel kunnen, betekent dat nog niet dat ze maatschappelijk acceptabel zijn.
Het feit dat prominente politici en een wetenschapper zwijgend naast hem zaten, zegt misschien wel meer over de huidige staat van het Nederlandse publieke debat dan Levi’s woorden zelf. Kritiek op politieke partijen is gezond en noodzakelijk. Maar het klakkeloos gelijkstellen van andersdenkenden aan de meest misdadige ideologie uit de moderne geschiedenis, zonder bewijs en zonder tegenspraak? Dat is geen journalistiek, geen wetenschap en geen democratisch debat. Dat is demonisering.
Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek
Even voor je naar X gaat
X (voorheen Twitter) toont onze berichten alleen aan ingelogde gebruikers. Als je niet bent ingelogd bij X, krijg je de melding dat @9fornews nog niets heeft gepost — dat klopt niet, ons account is gewoon actief. Log dus in bij X.







Roland Pierik wekt woede met uitspraken over Douwe Bob: ‘Waar is dit lid van de Gezondheidsraad mee bezig?’
Robert Jensen plotseling overleden aan hartstilstand
Voor Beatrix en Claus werken was een hel. Kokkin doet boekje open
2018: ‘Trump bood geen hulp na orkaan Puerto Rico!’ 2020: Puerto Ricanen doen deze schokkende ontdekking
Russische wetenschapper: Bigfoot is waarschijnlijk echt
Is Sacha Baron Cohen op een pedonetwerk voor de elite gestuit? Het draait allemaal om deze verwijderde scène
Diabetes is nu wereldwijde epidemie. Dit natuurlijke stofje blijkt een geheim wapen tegen deze slopende ziekte
De bizarre ‘ontneming’ van Fort Oranje: ‘Nederland wordt bestuurd door een nietsontziende roversbende’
‘Dit zijn de foto’s waarvan de regering-Biden niet wil dat je ze ziet’