Na jaren oorlog in Oekraïne raken veel mensen het overzicht kwijt. Frontlijnen verschuiven nauwelijks, militaire claims spreken elkaar voortdurend tegen en propaganda overheerst aan beide kanten. In een nieuwe reportage voor Ongehoord Nederland probeert hoofdredacteur Joost Niemöller door die mist heen te kijken. Zijn conclusie is helder en ontnuchterend: Rusland wint de oorlog, niet door spectaculaire doorbraken, maar omdat het beter is toegerust voor een langdurige uitputtingsstrijd.
In een reportage combineert Niemöller geopolitieke analyse met fragmenten uit documentaires aan beide zijden van het front. Daarbij staat vooral de Russische documentaire Russians at War centraal — een film die in Nederland bewust uit de openbaarheid is gehouden.
Een oorlog die steeds langer wordt
Volgens Niemöller is de oorlog veranderd in een klassieke uitputtingsoorlog. Rusland voert langs de lange frontlinie voortdurend kleine aanvallen uit, zonder direct grote territoriale doorbraken na te streven.
“Het wordt een vleesmolen genoemd,” zegt hij in de reportage. “Maar dit soort oorlog is precies wat Rusland het beste uitkomt.”
Doordat Rusland over meer manschappen beschikt, kan het druk blijven uitoefenen over een breed front. Voor Oekraïne wordt het daardoor steeds moeilijker om reserves effectief in te zetten en aanvallen tijdig op te vangen.
De oorlog krijgt daardoor steeds meer kenmerken van de Eerste Wereldoorlog: eindeloze loopgraven, verwoeste landschappen, enorme verliezen en minimale terreinwinst.
Kritiek op het westerse oorlogsbeeld
Niemöller is scherp kritisch over de manier waarop de oorlog in het Westen wordt gepresenteerd. Volgens hem domineert een simplistisch narratief waarin Oekraïne de democratische underdog is en Rusland uitsluitend als agressor wordt neergezet.
Hij wijst erop dat Rusland de inval van februari 2022 zelf presenteerde als reactie op jarenlange beschietingen van Russischtalige gebieden in Oost-Oekraïne. In de reportage laat hij beelden zien van Poetins toespraak waarin die verwijst naar de oorlog in de Donbas sinds 2014.
Daarmee wil Niemöller duidelijk maken dat het conflict niet los kan worden gezien van eerdere spanningen rond de NAVO-uitbreiding, de burgeroorlog in Oost-Oekraïne en de geopolitieke confrontatie tussen Rusland en het Westen.
Ook de enorme financiële steun van Europa aan Oekraïne krijgt kritiek. Niemöller stelt dat Europese burgers nauwelijks inspraak hebben gehad in de honderden miljarden euro’s die inmiddels richting Kiev zijn gegaan.
Een enorme schande
Volgens Niemöller is Anastasia Trofimova’s film Russians at War uitzonderlijk omdat zij zonder officiële toestemming naar het front trok. Ze filmde Russische soldaten niet als helden, maar als uitgeputte, verwarde en vaak angstige mannen die nauwelijks begrijpen waarvoor ze precies vechten.
De documentaire toont de verveling tussen gevechten, de emotionele ontregeling van soldaten, de chaos van het front en de enorme verliezen.
Russians at War werd gepresenteerd op het filmfestival van Cannes en kreeg daar een langdurige staande ovatie. Een geplande vertoning op het Nederlandse documentairefestival IDFA ging echter niet door.
Dat gebeurde onder druk van Oekraïense diplomatieke vertegenwoordigers, die de film als Russische propaganda beschouwden.
Hij verwijst daarbij naar onderzoek van journalist Eric van de Beek, die de gang van zaken rond de druk op festivals onderzocht.
“Eén van de bezwaren was dat de film de menselijkheid van Russische soldaten liet zien,” zegt Niemöller. “Ik vind dat werkelijk een enorme schande.”
Oekraïense soldaten: moe en gedemoraliseerd
Naast Russische soldaten toont Niemöller ook beelden uit een Zweedse documentaire over Oekraïense militairen.
Daarin zijn vooral oudere mannen, haastig gemobiliseerde burgers en uitgeputte reservisten te zien. Veel Oekraïners proberen mobilisatie te ontlopen. Niemöller verwijst naar berichten over desertie, gedwongen rekrutering en personeelstekorten aan het front.
Ook noemt hij het recente jaarverslag van de MIVD, waarin wordt vastgesteld dat Oekraïne kampt met ernstige mankrachtproblemen. “De motivatie om zich dood te vechten is steeds moeilijker vol te houden,” concludeert hij.
Tekorten aan wapens en munitie
Oekraïne krijgt daarnaast steeds meer te maken met tekorten aan westerse wapensystemen en munitie.
Niemöller verwijst naar Amerikaanse rapporten waaruit blijkt dat de voorraden raketsystemen sterk slinken,
Patriot-luchtafweerraketten schaars worden en de NAVO structurele problemen heeft met artilleriemunitie.
De oorlog in het Midden-Oosten zet bovendien extra druk op Amerikaanse militaire voorraden. Daardoor moet Oekraïne steeds meer rantsoeneren, terwijl Rusland zijn productiecapaciteit juist verder opschaalt.
Waarom Rusland uiteindelijk wint
Rusland heeft structurele voordelen die op lange termijn beslissend worden. Niemöller somt op: een veel grotere bevolking, enorme grondstoffenreserves, een oorlogseconomie, grotere industriële capaciteit en historische ervaring met langdurige oorlogen en zware verliezen.
Volgens hem is Rusland bereid offers te brengen die voor westerse samenlevingen politiek nauwelijks houdbaar zouden zijn. Hij verwijst daarbij naar de geschiedenis van Rusland, dat volgens hem “eeuw na eeuw heeft geleerd om enorme verliezen te dragen en uiteindelijk toch te overleven.”
Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack voor exclusieve content.
Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek
Even voor je naar X gaat
X (voorheen Twitter) toont onze berichten alleen aan ingelogde gebruikers. Als je niet bent ingelogd bij X, krijg je de melding dat @9fornews nog niets heeft gepost — dat klopt niet, ons account is gewoon actief. Log dus in bij X.
Interessant
Frankrijk onderzoekt gevallen van ontstoken hartspier na coronavaccin Pfizer
Advocaten roepen op tot verzet tegen coronaboetes: ‘Strijdig met grondrechten’
‘Ongelooflijke’ vuurbal in de lucht boven Nieuw-Zeeland
Kurkuma zit bomvol geneeskrachtige stoffen. Met deze slopende ziekten gaat de specerij de strijd aan
Mysterieuze voorwerpen gevonden in Mexicaanse grot. Is dit bewijs voor het bestaan van aliens?
Russische ‘astronoom’: “NASA liegt dat ze barst over Nibiru”
Chemiereuzen als Bayer-Monsanto kunnen wel inpakken. Dit onderzoek linkt pesticiden in voedsel aan scherpe toename dodelijke darmkanker
‘WEF-lid’ Maxima teruggefloten om digitale euro: ‘Nieuwe wappie-magneet’
‘Tijdmachine’ gemaakt in Rusland. Zo laten wetenschappers piepkleine deeltjes naar het verleden ‘reizen’