De documentaire ‘Het verraad van Hilversum’, gemaakt onder leiding van eindredacteur Joodse Programmering van de EO Alfred Edelstein, schetst een onthutsend beeld van de publieke omroep vanaf de nazi-overname op 15 mei 1940.
In de documentaire is te zien hoe een voormalige hoorspelregisseur uit Breslau, Arthur Freudenberg, de omroepen AVRO, KRO, NCRV, VARA en VPRO onder zijn toezicht plaatste. Hij kreeg vanuit Berlijn het bevel om zo snel mogelijk de Nederlandse radiostations over te nemen. Gedurende meer dan vier jaar functioneerden de omroepen als een efficiënt nazi-propaganda-apparaat.
In de periode voor 1940 was er in Nederland al censuur. Toen journalist Meyer Sluyser voor de oorlog Duitsland bezocht en sprak over de Jodenvervolging daar, greep de Nederlandse censor in. Je mocht in Nederland wel zeggen dat de Joden naar Nederland vluchtten, maar niet dat ze vervolgd werden.
Ronduit verbaasd
De Duitse autoriteiten waren ronduit verbaasd over de medewerking die ze van het Nederlandse omroeppersoneel kregen. Ze kregen zelfs een vriendelijke rondleiding van het AVRO-personeel. Er was geen enkele weerstand. De KRO was zelfs beledigd dat de Duitsers niet eerst bij die omroep langs waren gegaan.
De eerste berichten uit Hilversum waren positief: de NCRV meldde dat de Duitsers ‘volkomen correct’ waren tegenover de Nederlandse bevolking. En dus moest de bevolking zich ook correct tegenover hen gedragen.
Na 1945 bleef de rol van de Nederlandse omroepen in de Tweede Wereldoorlog een opvallend gesloten boek. “Wij waren kritisch op alles, maar dat thema is nooit aan de orde geweest, ik kan me dat niet herinneren,” erkent Fons de Poel, jarenlang het gezicht van Brandpunt, in de documentaire.
Die hele omroep deugt niet
Na de oorlog bleef het angstvallig stil over de rol van de omroepen. Veel medewerkers die in de oorlog fout waren, konden daarna rustig doorwerken, ook op hoge posities.
De NPO wilde niet reageren op de documentaire.
De vader van Edelstein werkte voor de NRU, een voorloper van de NOS. Hij zei tegen zijn zoon: ‘Die hele omroep deugt niet. Daar is van alles aan de hand geweest en er hebben heel foute mensen gezeten’.
Tegenwoordig maakt de publieke omroep nog steeds propaganda voor de bezetter. Zonder enige weerstand.
Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack.
Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek
Even voor je naar X gaat
X (voorheen Twitter) toont onze berichten alleen aan ingelogde gebruikers. Als je niet bent ingelogd bij X, krijg je de melding dat @9fornews nog niets heeft gepost — dat klopt niet, ons account is gewoon actief. Log dus in bij X.





“ECB moet alle burgers gratis geld geven”
Buitenaardsen onder Internationale luchthaven Denver? (video)
De EU luistert helemaal niet naar burgers en Timmermans & co moeten zich schamen. Europarlementslid haalt uit
Onbekend object waargenomen bij de zon (Update)
Politie maakt excuses voor huisbezoek aan demonstrant, hoe anders ging het er in coronatijd aan toe
De Andere Krant vraagt Bilderberggroep wat werd bedoeld met de term depopulatie en krijgt verbijsterend antwoord
De gezondheidsrisico’s van ledlampen: wetenschappers slaan alarm over verborgen gevaar
‘Schrikbarend veel’ extra kinderen uit huis geplaatst door toedoen van overheid
Regeert de leugen? Deze hoogleraar zegt dat je niet moet geloven wat er in de krant staat