Schimmelgifstoffen in vleesvervangers en plantaardige dranken: elk product bleek besmet

Help mee door dit met iederen die je kent op je social netwerk te delen!

Schimmelgifstoffen in plantaardige voeding blijken geen uitzondering maar de regel: nieuw grootschalig Brits onderzoek toont aan dat álle onderzochte vegan en vegetarische producten giftige stoffen bevatten die door schimmels worden aangemaakt. Dat is geen geruststelling, ook al probeert de voedselindustrie de schade te beperken.

Wat het onderzoek aantoonde

Wetenschappers van de Universiteit van Parma en de Britse Cranfield University namen 212 producten onder de loep: van vegetarische burgers en vegan kipstukjes tot havermelk, amandelmelk en sojamelk die gewoon te koop zijn in Britse supermarkten. In elk product werden zogeheten mycotoxines aangetroffen — giftige verbindingen die schimmels van nature produceren. Sommige producten bevatten er zelfs meerdere tegelijk. In totaal werden er 19 verschillende mycotoxines geïdentificeerd in de onderzochte waren.

Waarom juist plantaardige producten zo gevoelig zijn

De reden dat schimmelgifstoffen zo vaak in plantaardige voedingsproducten opduiken is niet toevallig. Granen, peulvruchten en zaden — de basisingrediënten van de meeste vleesvervangers en plantaardige dranken — zijn bijzonder vatbaar voor schimmelgroei tijdens de teelt en opslag. Zodra die grondstoffen zijn verwerkt in een eindproduct, zijn de toxines al aanwezig en kunnen ze niet meer zomaar worden verwijderd. Je koopt dus niet alleen een plantaardige burger, je koopt wat er gaandeweg meegekomen is.

Eine britische Studie untersuchte 212 Fleischersatzprodukte und Pflanzenmilch aus Hafer, Mandel und Soja. In allen fanden die Forscher giftige Schimmelpilze, manche Produkte enthielten gleich mehrere. Die Toxine können Krebs begünstigen, Leber und Nieren schädigen und das… pic.twitter.com/i1UPv4lXRC

— AUF1 (@AUF1TV) September 14, 2026

Gevaar bij langdurige consumptie

De gevonden concentraties lagen weliswaar onder de door de EU aanbevolen grenswaarden, maar dat zegt niets. Eerdere studies wijzen er namelijk op dat mycotoxines zich in de loop der tijd opstapelen. Wie dag in dag uit plantaardige producten eet — wat steeds meer mensen doen als bewuste leefstijlkeuze — loopt het risico dat die cumulatieve blootstelling uiteindelijk wél schade aanricht. In ernstige gevallen zijn mycotoxines in verband gebracht met lever- en nierbeschadiging, onderdrukking van het immuunsysteem en kanker.

De overheid kijkt weg

Wat opvalt is dat er voor deze nieuwe categorie voedingsproducten simpelweg geen specifieke regelgeving bestaat. Terwijl de markt voor plantaardige alternatieven de afgelopen jaren explosief is gegroeid en fabrikanten er flink aan verdienen, heeft geen enkele toezichthouder de moeite genomen om gerichte normen te ontwikkelen voor mycotoxines in deze producten. Andrea Patriarca, docent mycologie aan de Cranfield University, erkent dit openlijk: er zijn momenteel geen vastgestelde regels om mycotoxines specifiek in deze nieuwe voedingsmiddelen te monitoren. De consument is daarmee grotendeels overgeleverd aan de vrijwillige goede wil van de voedingsindustrie — en dat is een industrie die zichzelf niet graag schaadt.

Kwetsbare groepen extra in gevaar

De onderzoekers benadrukken dat ze nu samenwerken om de risico’s voor verschillende bevolkingsgroepen in kaart te brengen op basis van eetpatronen. Dat is hard nodig, want niet iedereen reageert hetzelfde op blootstelling aan schimmelgifstoffen. Kinderen, zwangere vrouwen, ouderen en mensen met een verzwakt immuunsysteem lopen beduidend meer risico dan een gezonde volwassene. Uitgerekend bij mensen die bewust voor plantaardige voeding kiezen — vaak met de overtuiging dat ze gezonder bezig zijn — kan de cumulatieve belasting het grootst zijn.

Het grote plaatje: wat jij hiervan moet weten

De plantaardige voedselsector wordt door overheden, klimaatorganisaties en grote voedingsconglomeraten actief gepromoot als de eetwijze van de toekomst. Consumenten worden aangespoord om vlees en zuivel te vervangen door bewerkte alternatieven, terwijl de langetermijngevolgen voor de gezondheid nauwelijks onderzocht zijn.

Het volledige onderzoek is gepubliceerd in het wetenschappelijk tijdschrift Food Control en werd mede gefinancierd via het Europese Horizon-programma. De resultaten zijn bedoeld om beleidsmakers te informeren en om risicobeoordelingen voor consumenten te verbeteren — maar wanneer die beleidsmakers dan ook echt in actie komen, blijft vooralsnog onzeker.

Smakelijk eten.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
Cranfield University gezondheidsrisico havermelk mycotoxinen plantaardige melk plantaardige voeding schimmeltoxines sojamelk vegan producten vleesvervangers voedselkwaliteit voedselonderzoek