97 procent klimaatconsensus? Gideon van Meijeren legt de controversiële rekensom bloot

Help mee door deze info met je kennissen op je social media te delen!

De bewering over de 97 procent-klimaatconsensus wordt al jaren als onweerlegbaar feit rondgepompt door politici, media en klimaatactivisten — maar wie de onderliggende studie daadwerkelijk openslaat, ontdekt een verhaal dat heel anders is dan ons wordt voorgeschoteld. Tweede Kamerlid Gideon van Meijeren zette in de Tweede Kamer nog eens uiteen hoe deze statistiek tot stand is gekomen en waarom ze op cruciale punten simpelweg niet klopt.

Alles begon met een tweet van Obama

In 2013 stuurde de toenmalige Amerikaanse president Barack Obama een tweet die de wereld rondging: 97 procent van de wetenschappers zou het erover eens zijn dat klimaatverandering echt is, door de mens veroorzaakt én gevaarlijk. Die tweet verwees naar een wetenschappelijk artikel van John Cook en collega’s, gepubliceerd in het tijdschrift Environmental Research Letters. Het probleem: wat Obama beweerde, staat helemaal niet in die studie. Sterker nog, het is aantoonbaar onjuist.

Vaak wordt er gezegd dat 97% van de wetenschap het er over eens is dat er sprake is van ernstige klimaatverandering, en dat die verandering komt door de mens. Deze claim is niet waar.

@GideonvMeijeren legt uit hoe het zit:

— Forum voor Democratie (@fvdemocratie) November 5, 2026

Wat de studie werkelijk zegt

De onderzoekers doorzochten een grote wetenschappelijke database op de zoektermen ‘global warming’ en ‘climate change’. Dat leverde ruim 12.000 wetenschappelijke artikelen op. Vervolgens werd gekeken of de auteurs van die papers een standpunt innamen over de oorzaak van klimaatverandering. Maar liefst twee derde van alle gevonden artikelen deed dat niet — ze namen überhaupt geen positie in over menselijke invloed op het klimaat en werden daarmee direct buiten beschouwing gelaten.

Van de resterende circa 4.000 artikelen onderscheidden de onderzoekers vervolgens drie categorieën. Ten eerste een kleine groep van slechts 64 papers die expliciet stelde dat de mens hoofdverantwoordelijk is voor klimaatverandering. Dat is nog geen half procent van alle onderzochte artikelen. Ten tweede een groep van ongeveer 900 papers die erkende dat de mens enige invloed heeft op het klimaat, zonder uitspraken te doen over de omvang daarvan. En ten derde een veel grotere groep van ruim 3.000 artikelen waarvan de onderzoekers zelf concludeerden dat menselijke klimaatinvloed er impliciet uit zou voortvloeien — ook al stond dat nergens letterlijk in die papers.

Juist die drie categorieën samen leverden het magische getal op: 97 procent. Maar nergens in die studie staat dat klimaatverandering gevaarlijk is. Dat woord komt er simpelweg niet in voor.

Een halve waarheid die wereldwijd werd overgenomen

Toch presenteerde Obama dit onderzoek alsof het onomstotelijk bewees dat vrijwel alle wetenschappers klimaatverandering als reëel, door mensen veroorzaakt én gevaarlijk beschouwen. Media namen het klakkeloos over. Politici herhaalden het als een mantra. En wie vraagtekens plaatste bij de 97 procent klimaatconsensus, werd weggezet als ‘wetenschapsontkenner’. Dat frame werd bewust ingezet om ieder debat bij voorbaat de kop in te drukken — want als de wetenschap is uitgesproken, hoef je toch niet meer te discussiëren?

Alleen heeft de wetenschap dat helemaal niet gezegd. De studie zegt op zijn best dat een meerderheid van artikelen die expliciet een standpunt inneemt, erkent dat mensen enige invloed hebben op het klimaat. Dat is wat anders dan 97 procent van alle wetenschappers die eensgezind verklaren dat de situatie gevaarlijk is en drastisch overheidsoptreden vereist.

Kritiek vanuit de wetenschap zelf

Van Meijeren staat overigens niet alleen in zijn kritiek. Econoom Richard Tol, één van de meest geciteerde klimaatonderzoekers ter wereld, heeft de methodologie van de Cook-studie grondig bekritiseerd en er meerdere statistische fouten in aangewezen. Ook Legates en collega’s publiceerden een gedetailleerde weerlegging, waarin ze aantoonden dat het percentage wetenschappers dat de mens echt als hoofdverantwoordelijke aanwijst voor klimaatverandering, dramatisch lager uitvalt dan het gecommuniceerde getal doet vermoeden — ze kwamen uit op minder dan één procent bij een strikte definitie.

Die kritiek bereikte het grote publiek nooit. Zo werkt moderne meningsvorming: één krachtige tweet van een wereldleider, gretig opgepikt door een gewillige pers, en de discussie is voorbij voordat ze is begonnen.

Wat dit zegt over het klimaatdebat

Overheden en instituties hebben bewust een statistiek verdraaid om tegenspraak onmogelijk te maken. Als je een getal van een half procent omtovert tot 97 procent én er een claim over gevaar aan vastplakt die nooit in het originele onderzoek stond, dan ben je niet bezig met wetenschap. Dan ben je bezig met propaganda.

Dat is precies waarom dit soort kritische analyse zo belangrijk is. Om te eisen dat beslissingen die burgers miljarden euro’s kosten en hun vrijheid inperken, gebaseerd zijn op eerlijke weergave van feiten — en niet op een zorgvuldig geconstrueerde mythe die al meer dan tien jaar kritiekloos wordt herhaald door iedereen die er belang bij heeft.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
Cook studie desinformatie Gideon van Meijeren klimaatbeleid klimaatconsensus klimaatdebat klimaatverandering klimaatwetenschap Obama politiek wetenschap wetenschapsfraude