Uitspraken van ‘in de media geplante’ AIVD’er na verkiezingswinst AfD zorgen voor koude rillingen

Help door deze informatie met jouw vrienden op je social media te delen!

Voormalig AIVD’er Jelle Postma suggereerde in talkshow Renze openlijk dat veiligheid en financiële stabiliteit zwaarder wegen dan de democratie zelf. Ja, echt. En dat terwijl hij daar was uitgenodigd om de historische verkiezingswinst van de AfD in Duitsland te duiden.

AIVD-man in de talkshow: wie is Jelle Postma?

Postma is geen onbekende in medialand. Hij wordt regelmatig opgevoerd als ‘deskundige’ in Nederlandse talkshows om van bovenaf duiding te geven bij politieke ontwikkelingen die zijn voormalige werkgever blijkbaar zorgen baren. Politicoloog en historicus Coen de Jong haalde hard uit de “in de media geplante” AIVD’er: “Postma predikt democratie en ‘charismatisch leiderschap’. Koude rillingen. Eerder een aanval op de democratie.”

#renze
Jelle Postma van de AIVD moet even duiding geven over de winst van de AFD in Duitsland. Daarbij twijfelde hij aan het democratisch gehalte van de AFD om vervolgens DIT👇 te zeggen. Eigenlijk is democratie helemaal niet zo belangrijk als er maar veiligheid en genoeg geld… pic.twitter.com/6iCkIz7ZyJ

— Chris Kramer (@ChrisKramer1973) September 8, 2026

De AfD wint, maar dat is blijkbaar niet het echte probleem

Postma was uitgenodigd om uitleg te geven over de opmars van de AfD bij de Duitse verkiezingen. Wat je zou verwachten: enige analyse van waarom ongeveer de helft van de Duitsers op een partij stemt die door het establishment als gevaarlijk wordt bestempeld. Massale fabriekssluitingen, een verlamde economie, een migratiestroom die de samenleving onder druk zet — het zijn onderwerpen die in Duitsland dagelijks de voorpagina’s halen. Maar daar had Postma het niet over. Volgens hem gaat het eigenlijk prima in Duitsland. Geen woord over de ontslagrondes bij grote industriële concerns, geen woord over de sociale spanningen die de AfD als enige partij serieus lijkt te benoemen. In plaats daarvan: een abstract betoog over dromen en leiderschap.

‘Democratie of iets anders’ — de onthullende woordkeuze

Wat de gemoederen pas echt deed oplopen, was een specifiek fragment uit het optreden. Postma stelde dat de drie kernelementen voor een samenleving veiligheid, vrijheid om jezelf te zijn en financiële stabiliteit zijn. En dan voegde hij er fijntjes aan toe: “En of je dat nou democratie noemt of iets anders noemt.” Die ene zin zette kwaad bloed. Want hier staat een oud-medewerker van de Algemene Inlichtingen- en Veiligheidsdienst — een overheidsdienst die geacht wordt de democratische rechtsorde te beschermen — te suggereren dat het label ‘democratie’ eigenlijk niet zo belangrijk is. Zolang mensen zich maar veilig voelen en genoeg geld hebben, is de staatsvorm kennelijk onderhandelbaar.

Experts trekken aan de bel

De reacties vanuit academische en juridische kringen lieten niet lang op zich wachten. Hoogleraar Ewald Engelen wees op de bredere context: de wijze waarop de (woke-)rechtsstaat de democratie naar de achtergrond heeft gedrongen. Een democratisch gekozen meerderheid wordt steeds vaker gecorrigeerd door rechters, instellingen en “experts”.

Jurist en columnist Sietske Bergsma was nog directer. Zij wees erop dat Postma niet alleen de democratie relativeerde, maar in één adem ook pleitte voor de komst van een ‘groot charismatisch leider’. Die combinatie — minder democratie, meer charismatisch gezag — kent een grimmig historisch precedent. “Hadden we daar maar een woord voor”, schreef Bergsma droogjes. Ze liet de lezer zelf de conclusie trekken.

Wat zegt dit over de staat van het debat?

Het optreden van Postma is symptomatisch voor een bredere trend: een bestuurlijke en mediaklasse die de zorgen van gewone burgers — over immigratie, koopkracht, veiligheid — consequent negeert of wegzet als ‘gevaarlijk’, terwijl tegelijkertijd de grondslagen van de democratie zelf worden uitgehold. Mensen stemmen op de AfD niet omdat ze gek zijn of omdat ze ‘geradicaliseerd’ zijn. Ze stemmen op de AfD omdat de gevestigde partijen hen jarenlang hebben genegeerd. Dat Postma daar in een populaire talkshow volledig aan voorbijgaat, zegt meer over het establishment dan over de kiezer.

De echo’s van dit optreden zullen nog een tijdje nagalmen — en terecht.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
AfD AIVD charismatisch leiderschap democratie Duitsland Ewald Engelen inlichtingendienst Jelle Postma rechtsstaat RTL 4 Sietske Bergsma talkshow Renze