Buitenland

Europees ‘Democratieschild’: straks strafbaar wat jij online post

Help mee door deze informatie met je kennissen op je social netwerk te delen!

Het Europees Democratieschild klinkt geruststellend, maar wie goed kijkt, ziet iets heel anders: een Europees apparaat waarmee straks wordt bepaald wat jij online mag zeggen en wat niet. Officieel is het bedoeld om buitenlandse inmenging tegen te gaan. Maar de kritiek groeit snel: het vizier is helemaal niet gericht op het buitenland.

Een schild dat naar binnen wijst

Wie de plannen van de Europese Commissie nader bekijkt, merkt dat de beschermingsretoriek dun is. Het woord ‘democratie’ wordt te pas en te onpas gebruikt, maar het concrete instrument dat men hiervoor inzet, draait om controle over informatie. Het hart van het initiatief is een nieuw Centrum voor Democratische Weerbaarheid, dat factcheckers centraal moet gaan aansturen. Niet onafhankelijk, maar vanuit Brussel gecoördineerd. Dat is geen bescherming van de democratie — dat is sturing van het publieke debat.

---Lees verder na dit advertentieblokje---
Christine Anderson trekt aan de bel

De Duitse Europarlementariër Christine Anderson (ESN-fractie) laat zich niet koeioneren door fraai EU-jargon. In een video die ze via sociale media verspreidde, stelt ze onomwonden dat de EU niet bang is voor buitenlandse inmenging, maar voor haar eigen burgers. Haar boodschap is helder: wie morgen nog vrijuit wil schrijven op het internet, doet er goed aan nu in actie te komen.

Anderson wijst erop dat het niet de vraag is óf er ingegrepen wordt bij online uitingen, maar wanneer. En bovenal: wie dan beslist wat ‘desinformatie’ is. Haar antwoord laat weinig ruimte voor twijfel — dat zijn uiteindelijk degenen die zelf bekritiseerd worden. Een cirkelredenering die elk democratisch gehalte mist.

De DSA als handhavingswapen

De uitvoering van het Europees Democratieschild loopt via de Digital Services Act (DSA), de Europese wet die grote platforms verplicht om schadelijke inhoud aan te pakken. In de praktijk geeft het overheden een enorme hefboom om platforms onder druk te zetten content te verwijderen die hen politiek onwelgevallig is. Platforms als X, Meta en YouTube worden zo de verlengde arm van Brusselse censuurambities — of ze dat nu willen of niet.

Wat valt er straks onder ‘mis- en malinformatie’?

De Europese Commissie hanteert een driedeling: misinformation (onbedoeld onjuiste informatie), disinformation (bewust verspreide onwaarheden) en malinformation — en dat laatste is veelzeggend. Malinformatie verwijst naar informatie die feitelijk juist is, maar desondanks als schadelijk wordt beschouwd. Met andere woorden: de waarheid zeggen kan straks alsnog strafbaar zijn, als de autoriteiten dat ‘schadelijk’ vinden. Dat is geen overdrijving. Dat staat letterlijk in het EU-kader.

Dit opent de deur naar een situatie waarin burgers en journalisten niet meer worden afgerekend op de feitelijkheid van hun uitspraken, maar op de politieke wenselijkheid ervan. Voor een instelling die zichzelf democratisch noemt, is dat een opmerkelijk standpunt.

Wat kun jij doen?

Anderson roept op tot actie. Via de website underattack.info kan een petitie worden ondertekend tegen het Democratieschild. Daarnaast vraagt ze mensen het debat openlijk te voeren op sociale media, ook al wringt dat straks wellicht met de nieuwe regels. Vrijheid van meningsuiting is geen gunst die overheden verlenen — het is een recht dat burgers moeten verdedigen, zeker wanneer diezelfde overheden het willen inperken onder het mom van bescherming.

De ironie is schrijnend: een Unie die groot geworden is op de waarden van vrijheid en openheid, bouwt nu een architectuur waarmee ze controleert wat haar burgers denken, delen en zeggen. Als dat de toekomst van de Europese democratie is, wordt het tijd dat burgers luid en duidelijk ‘nee’ zeggen.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Interessant

5 1 stem
Artikel waardering

Robin de Boer

Robin de Boer (1983) heeft Economische Geografie gestudeerd aan de Rijksuniversiteit Groningen. Hij is sinds juni 2014 werkzaam als hoofdredacteur van NineForNews.
Aanmelden
Laat het mij weten wanneer er
guest

0 Reacties
Oudste
Nieuwste Meeste stemmen
Inline Reacties
Alle reacties zien
Back to top button
0
We lezen graag je reactie!x