Kefir maken thuis: zo start je met zelfgemaakte probiotica

Help door dit artikel met iederen die je kent op je socials te delen!

Kefir maken thuis is makkelijker dan je denkt. Het resultaat is een drank die je darmen een stuk gelukkiger kan maken dan het bakje yoghurt dat je nu in de koelkast hebt staan. Maar wat is kefir eigenlijk, waarom is het zo bijzonder, en hoe begin je eraan?

Wat is kefir en waarom is het anders dan yoghurt?

Kefir is een gefermenteerde melkdrank met een licht bruisend, fris-zuur karakter. Het wordt gemaakt door kefirgranen, dat zijn kleine, bloemkoolachtige klompjes van melkzuurbacteriën en gisten, in melk te laten fermenteren. Die samenwerking tussen bacteriën en gisten maakt kefir uniek.

Gewone yoghurt bevat doorgaans twee tot vier soorten bacteriën. Kefir kan er tientallen bevatten. Onderzoek gepubliceerd in Frontiers in Microbiology toont aan dat kefir een van de rijkste bronnen van probiotische micro-organismen is die we kennen. Die diversiteit is precies wat je darmen nodig hebben om goed te functioneren.

Wat doet kefir voor je darmen?

Je darm is geen simpele buis. Het is een complex ecosysteem van miljarden bacteriën die je spijsvertering, je immuunsysteem en zelfs je humeur beïnvloeden. Een verstoord evenwicht in dat systeem, bijvoorbeeld na een antibioticakuur of door chronische stress, kan leiden tot een opgeblazen gevoel, vermoeidheid of slechte weerstand.

Kefir levert een grote hoeveelheid levende bacteriën en gisten die helpen dat evenwicht te herstellen. Bovendien bevat kefir minder lactose dan gewone melk, omdat de bacteriën die suiker al gedeeltelijk afbreken tijdens het fermentatieproces. Mensen die moeite hebben met melksuiker verdragen kefir daardoor vaak beter.

Waar haal je kefirgranen en wat heb je nodig?

Kefirgranen koop je online. Zoek op ‘actieve melkkefirgranen’ of vraag ze aan iemand in je omgeving die al kefir maakt. Gezonde granen groeien namelijk snel, waardoor enthousiastelingen er graag een deel van weggeven. Er bestaan ook online kefir-ruilgroepen op social media.

Wat je verder nodig hebt:

• • Een schone glazen pot van minimaal een halve liter
  • Volle melk (liefst biologisch, maar gewone supermarktmelk werkt ook)
  • Een plastic of houten lepel (geen metaal, dat beschadigt de granen)
  • Een fijn plastic zeefje
  • Een ademende afdekking: een theedoek of koffiefilter met een elastiek

Dagelijks verse kefir maken: zo doe je het

1. 1. Weeg je granen af. Begin met één tot twee eetlepels kefirgranen.
   2. Doe ze in de glazen pot en voeg zo’n 400 ml volle melk toe.
   3. Dek de pot losjes af met een theedoek of koffiefilter. Niet afsluiten — de gisten produceren koolzuurgas.
   4. Laat 24 uur staan op kamertemperatuur, uit direct zonlicht. Bij warme zomers kan het al na 18 uur klaar zijn.
   5. Zeef de granen eruit met het plastic zeefje. De kefir gaat in een afgesloten fles in de koelkast — de granen gaan terug in een schone pot voor de volgende batch.

Je kefir is maximaal twee weken houdbaar in de koelkast, maar is het lekkerst in de eerste paar dagen.

Veelgemaakte problemen en hoe je ze oplost

Te dik of klonterig? De fermentatie is te ver doorgeschoten. Probeer het de volgende keer met meer melk, of zet de pot op een iets koelere plek.

Te dun en/of te waterig? De granen hebben nog niet genoeg kracht. Geef ze een week de tijd om te wennen. Dit heet de ‘activatiefase’. Wissel dagelijks de melk maar gooi die eerste batches gerust weg of gebruik ze in smoothies.

Te zuur? Verkort de fermentatietijd naar 18 uur, of gebruik iets meer melk per hoeveelheid granen. Meer melk = minder zuur eindresultaat.

Granen groeien niet? Controleer of je geen metalen lepels of zeefjes gebruikt. Metaalionen remmen de bacteriën af.

Drie smaakcombinaties om mee te beginnen

Verse kefir is heerlijk puur, maar met een kleine draai wordt het een echte traktatie:

• Mango en gember: blend 200 ml kefir met een halve mango en een theelepel geraspte verse gember. Fris en licht pikant.
• Blauwe bessen en honing: roer een handvol blauwe bessen en een eetlepel rauwe honing door je kefir. Zoet, romig en vol antioxidanten.
• Komkommer, munt en citroen: meng kefir met een paar plakjes komkommer, wat verse muntblaadjes en een scheutje citroensap. Verrassend verfrissend als drankje of als dressing over een salade.

Eén pot, een paar granen en wat melk — meer heb je niet nodig om elke dag verse kefir op tafel te zetten. Je darmen zullen je dankbaar zijn.

Bronnen

• Bourrie et al. (2016) — Kefir: A Novel Probiotic Fermented Milk Product, Frontiers in Microbiology
• Prado et al. (2015) — Milk kefir composition, World Journal of Microbiology and Biotechnology
• Voedingscentrum — Gefermenteerde zuivelproducten en darmgezondheid
• Gezondheidsraad Nederland — Richtlijnen Goede Voeding

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
bewust gezond darmbacteriën darmgezondheid fermentatie gefermenteerde voeding kefir kefirgranen melkzuurbacteriën probiotica voeding en gezondheid zelf kefir maken