Huisarts Rob Elens coronacommissie in: wat staat hem te wachten?

Help ons door dit artikel met vrienden op je social media te delen!

Woensdag schuift de Limburgse huisarts Rob Elens aan bij de parlementaire enquêtecommissie COVID-19 in Den Haag. Voor veel coronacritici is dit een lang verwacht moment. Elens geldt als één van de meest prominente medici die tijdens de pandemie op eigen initiatief afweek van het officiële behandelbeleid — en daar een hoge prijs voor betaalde.

Protocol uit nood geboren

In het voorjaar van 2020 stond Elens, huisarts in het Limburgse Meijel, voor een onmogelijke situatie. Hij had dertien patiënten verloren aan corona, een nabijgelegen ziekenhuis had een patiëntenstop afgekondigd en er was geen officieel behandelbeleid voor de huisartsenpraktijk. Samen met een lokale apotheker stelde hij daarop een eigen behandelprotocol op, gebaseerd op internationale protocollen die op dat moment al circuleerden in medische kringen. Zijn aanpak: een combinatie van hydroxychloroquine (HCQ), zink en het antibioticum azitromycine.

De resultaten leken veelbelovend. Tien patiënten die hij hiermee behandelde, knapten binnen een week op. Elens plaatste een video op YouTube om zijn bevindingen te delen. Dat was het begin van een jarenlang juridisch en bestuurlijk gevecht.

Overheid trok direct aan de handrem

De reactie van de autoriteiten liet niet lang op zich wachten. Op 8 april 2020 — amper anderhalve maand na het uitbreken van de pandemie in Nederland — verbood de Inspectie Gezondheidszorg en Jeugd (IGJ) Elens zijn behandelprotocol nog langer toe te passen. Hij gehoorzaamde. De eerstvolgende coronapatiënt die hij daarna zag, overleed.

Dat moment was voor Elens een keerpunt. Hij besloot voortaan zijn artseneed boven handhavingsbrieven te stellen en bleef patiënten behandelen naar eigen medisch inzicht. Die keuze kostte hem financieel en emotioneel veel. Een boetetraject van 12.500 euro loopt nog steeds via een bezwaarprocedure. “Het heeft veel impact gehad op mij en ook op mijn gezin”, zegt hij tegenover De Andere Krant.

De Jonge bemoeide zich persoonlijk met de zaak

Wat de zaak-Elens extra explosief maakt, is wat er achter de schermen speelde. Uit Woo-onderzoek — uitgevoerd door onderzoeker Cees van den Bos — bleek dat toenmalig VWS-minister Hugo de Jonge persoonlijk druk uitoefende om Elens hard aan te pakken. De Jonge drong aan op maximale handhaving tegen de huisarts.

Het Centraal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg oordeelde in februari 2024 dat dit ontoelaatbare politieke bemoeienis was. De eerdere berisping van Elens werd omgezet in een lichtere waarschuwing. Een symbolische overwinning, maar Elens zelf wijst erop dat de schade — financieel, professioneel en persoonlijk — al was aangericht.

Vorig jaar al een voorgesprek, nu officieel verhoor

Het is niet de eerste keer dat Elens contact heeft met de coronacommissie. Vorig jaar reisde hij al af naar Den Haag voor een besloten voorgesprek, dat hij zelf zag als een afsluiting van een turbulente periode. Dat bleek een misrekening. Afgelopen maand ontving hij alsnog een officiële uitnodiging om als getuige te verschijnen.

“De uitnodiging heeft me aangenaam verrast”, vertelt hij. “Ik had er niet meer op gerekend.” Hij vermoedt dat de uitspraak van het Tuchtcollege in zijn voordeel, gecombineerd met de bredere politieke aandacht voor het coronabeleid, hem opnieuw op de radar van de commissie heeft gezet.

Wat staat er op de agenda?

De commissie heeft Elens al laten weten welke onderwerpen op tafel komen. Naast het gebruik van HCQ en de contacten met de IGJ, gaat het ook over zijn omgang met de coronavaccins en zijn optreden in de media. Dat laatste is opmerkelijk: het suggereert dat de commissie ook wil weten hoe publieke communicatie door kritische artsen het maatschappelijke debat heeft beïnvloed.

Elens reist woensdag samen met zijn vrouw af naar Den Haag. “Ik ben benieuwd”, zegt hij nuchter. De man die zichzelf nooit als activist zag, maar simpelweg zijn patiënten beter wilde maken, staat opnieuw in het middelpunt van een nationale discussie over wat artsen mogen, mochten en hadden moeten doen tijdens de coronacrisis.

Wat dit verhoor ons vertelt

De verschijning van huisarts Rob Elens voor de coronacommissie is meer dan een persoonlijk verhaal. Mochten artsen zelf experimenteren met behandelprotocollen? Hoever mag een minister gaan in het sturen van een ‘onafhankelijke’ inspectie? En waarom werd een huisarts die resultaten boekte, de mond gesnoerd in plaats van serieus genomen?

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
artseneed coronacommissie Hugo de Jonge hydroxychloroquine IGJ inspectie gezondheidszorg lockdownbeleid parlementaire enquête Rob Elens tuchtcollege VWS