Nieuwe Nederlandse grondwet moet macht teruggeven aan het volk

Help mee door dit artikel met anderen op je social netwerk te delen!

Een nieuwe Nederlandse grondwet die de macht werkelijk bij het volk legt — dat is wat journalist Maurice van Ulden en voormalig rechter Barend van Thiel nastreven met hun recent gepubliceerde pamflet. Het duo wil af van wat zij zien als een systeem waarin overgeconcentreerde macht — van multinationals en centrale banken tot supranationale organisaties als de EU en de NAVO — het gewone volk langzaam maar zeker haar vrijheid ontneemt. Hun conclusie is helder: de huidige Nederlandse grondwet schiet ernstig tekort en moet volledig op de schop.

Macht die corrumpeert en niemand controleert

Van Ulden stelt in het pamflet dat de kern van het probleem niet bij individuele politici ligt, maar bij de structuur van macht zelf. Overgeconcentreerde macht corrumpeert altijd, zo luidt zijn these, en trekt onvermijdelijk mensen aan die er misbruik van maken. Denktanks, geheime diensten, miljardairs en internationale instituties opereren grotendeels buiten het zicht van de gewone burger, terwijl zij wél de beslissingen nemen die dat dagelijks leven direct raken. Van Ulden verwijst daarbij naar controversiële episodes als de coronajaren, dubieuze oorlogen en de opkomst van transhumanistische en digitale controlesystemen als concrete waarschuwingssignalen.

Een grondwet gebaseerd op de geest van de Verlichting

De oplossing die Van Ulden en Van Thiel voorstellen is geen revolutie, maar een ingrijpende hervorming: een nieuwe Nederlandse grondwet die daadwerkelijk gebouwd is op de verlichtingsidealen van scheiding der machten, individuele vrijheidsrechten en transparantie. Daarvoor kijken zij naar het buitenland. Zwitserland geldt als voorbeeld voor directe democratie en volkssoevereiniteit, Noorwegen en Zweden als voorbeelden voor een sterke rechtsstaat en persvrijheid. Toch heeft geen enkel land het allemaal — en dat, zo stellen zij, is geen toeval. Machtselites hebben er altijd belang bij om echte democratische controle te frustreren.

Elf hoofdstukken, één doel: vrijheid

Het voorstel voor de nieuwe Nederlandse grondwet bestaat uit elf hoofdstukken. Centraal staat de verankering van onvervreemdbare individuele mensenrechten als hoogste wet van het land — iets wat de huidige grondwet in de praktijk niet waarmaakt, omdat wetten er niet standaard aan worden getoetst. Andere opvallende onderdelen zijn: een hervorming van het geldsysteem richting nationale controle, de invoering van bindende referenda zodat het volk altijd het laatste woord heeft, gekozen rechters voor bepaalde termijnen in plaats van benoemingen voor onbepaalde tijd, en een strikte omgang met internationale verdragen — die mogen op Nederlandse bodem alleen gelden als de bevolking er expliciet mee instemt.

Ook defensie krijgt een eigen hoofdstuk: naar Zwitsers voorbeeld pleit het pamflet voor gewapende neutraliteit, waarbij alle kritische infrastructuur in staatshanden blijft. En voor persvrijheid en informatievoorziening wordt een apart hoofdstuk ingeruimd, met als uitdrukkelijk doel het herstel van echte tegenspraak in zowel pers als wetenschap — een directe vingerwijzing naar de toegenomen gelijkschakeling in mainstream media en academische wereld.

Geen democratisch afglijden naar tirannie

Een belangrijk detail in het voorstel: ook via democratische weg mogen de onvervreemdbare grondrechten nooit worden afgeschaft. De vrijheid van het individu staat boven de meerderheidsregel. Daarmee bouwen Van Ulden en Van Thiel een expliciete bescherming in tegen het scenario waarbij een populistische meerderheid de rechten van minderheden of individuen stap voor stap uitholt — iets wat in de geschiedenis meer dan eens langs volkomen legale weg is gebeurd.

Nieuw Plakkaat van Verlatinghe

Het pamflet roept op tot een modern equivalent van het historische Plakkaat van Verlatinghe uit 1581, waarmee de Nederlanden zich destijds losmaakten van de Spaanse kroon. Nu moet die losmaking gaan van de supranationale structuren die Nederland haar soevereiniteit hebben ontnomen. Van Ulden wil samen met rechtsspecialisten binnen een half jaar een volledig uitgewerkt grondwetsvoorstel presenteren op een grondwetsconventie, gevolgd door een volksreferendum.

Waarom dit er nu toe doet

In een tijd waarin digitale surveillancesystemen, programmeerbaar geld en AI-gestuurde controle geen sciencefiction meer zijn maar beleidsagenda’s, is de vraag wie de macht in handen heeft urgenter dan ooit. De huidige Nederlandse grondwet dateert in haar kern uit 1815 en is sindsdien slechts stukje bij beetje bijgewerkt. Een serieuze herbezinning op de grondslagen van onze democratie is allang geen luxe meer — het is, zo betogen Van Ulden en Van Thiel, een pure noodzaak. De discussie over wat een grondwet in de 21e eeuw moet garanderen, is er één die Nederland niet langer voor zich uit kan schuiven.

“Vrijheid Leeft, als u het wil. De tijd om te handelen is nu!” aldus het tweetal.

Ga naar www.vrijheidleeft.nl om het pamflet te onderschrijven. Daar staat ook wat je nog meer kunt doen om dit initiatief te steunen.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
Barend van Thiel democratie directe democratie grondrechten grondwet Maurice van Ulden overheidscontrole persvrijheid rechtsstaat volkssoevereiniteit VrijheidLeeft Zwitserland