70 procent minder stikstof, maar nog altijd ‘piekbelaster’: boer Ben is er klaar mee

Help ons door dit met jouw kennissen op je social netwerk te delen!

Columniste Angela de Jong deed in het Algemeen Dagblad een directe oproep aan de boeren die niets van zich laten horen. Ze vergeleek hun stilzwijgen zelfs met dat van mensen die ‘hup Hamas’-leuzen op de Dam tolereren. Eén boer nam de handschoen op en reageerde openhartig.

Boer Ben Apeldoorn besloot te reageren met een open brief, gericht aan PRO-leider Jesse Klaver en premier Rob Jetten — twee politici die zich publiekelijk trots toonden op de “stevige” stikstofbrief van landbouwminister Van Essen. In zijn brief somde Apeldoorn op wat hij de afgelopen jaren allemaal heeft gedaan om aan de eisen te voldoen: emissiearm bemesten, eiwitarm voer, schoongemaakte roosters via een robot, een halvering van de totale bemesting met zowel organische als kunstmest, koeien in de wei en grondwaterkwaliteit die voldoet aan de Europese nitraatrichtlijn. Zijn stikstofuitstoot is met maar liefst zeventig procent gereduceerd.

En toch. Ondanks al die inspanningen en al die aanpassingen staat zijn bedrijf in een spreadsheet van de overheid geregistreerd als piekbelaster. Het computermodel berekent een depositie van maximaal 0,28 mol stikstof per hectare per jaar op meer dan 24.000 hectare Veluwe. Zijn 120 koeien op 60 hectare grond zouden volgens diezelfde berekening neerkomen op zo’n vier gram stikstof per hectare per jaar — een hoeveelheid die je terugvindt in 250 gram gras.

In reactie op een column in @ADnl heb ik deze brief geschreven, vooral gericht aan @jesseklaver en @MinPres die zo trots zij op de ‘stevige’ stikstofbrief van @ministerLVVN Een brief waarin nog steeds bijzaak #stikstof de hoofdzaak natuurbeheer overschaduwd. #tunnelvisie pic.twitter.com/b8rQG7NE0A

— Ben Apeldoorn (@ApeldoornBen) September 20, 2026

Een getal in een spreadsheet

Apeldoorn beschrijft hoe hij alles heeft geprobeerd via de officiële kanalen. Hij ontving GroenLinks-politica Laura Bromet op zijn boerderij, sprak met oud-minister Piet Adema en schoof aan bij televisieprogramma Op1 om zijn verhaal te doen. Zijn conclusie na al die moeite is bitter: de overheid ziet hem niet als mens of als ondernemer die zijn stinkende best doet, maar louter als een getal in een model. Een model dat, volgens hem, de werkelijkheid ver achter zich laat. Hij eindigt zijn brief met een zin die rauw en eerlijk is: hij zwijgt nu en haat ondertussen de overheid, en kan er niks aan doen.

De brief sloeg in als een bom op sociale media. Willy Hansen, directeur van VAB — de beroepsorganisatie voor agrarisch bedrijfsadviseurs en coaches — reageerde kort maar krachtig: “Wetgeving is ziek.” Een oordeel dat vanuit zijn vakgebied zwaar weegt. BBB-leider Henk Vermeer deelde de brief met de toevoeging “Dit dus…”

Wat zegt dit over het stikstofbeleid?

Het verhaal van Apeldoorn illustreert precies waar de kritiek op het Nederlandse stikstofbeleid al jaren op neerkomt: het systeem werkt met computermodellen die individuele inspanningen niet of nauwelijks meewegen. Boeren die aantoonbaar véél minder uitstoten dan tien of twintig jaar geleden, worden alsnog aangemerkt als probleem — niet op basis van gemeten werkelijkheid, maar op basis van rekenkundige projecties. Dat er dan frustratie en wantrouwen ontstaat en protesten verharden, mag geen verrassing heten.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
Angela de Jong BBB Ben Apeldoorn boeren landbouw overheid piekbelaster spoorsabotage stikstof stikstofbeleid VAB Veluwe