Een meerderheid van de Katwijkse gemeenteraad wil volgende week groen licht geven voor de bouw van een megafabriek van de Amerikaanse farmaceut Eli Lilly, terwijl honderden inwoners juist om een referendum vragen. Wat zich afspeelt achter de schermen van dit besluitvormingsproces, is ronduit beschamend.
Schijnvertoning in het gemeentehuis
Op 16 september mochten inwoners van Katwijk hun zorgen delen tijdens een zogenoemde meesprekersavond in het gemeentehuis. Iedere burger kreeg precies anderhalve minuut. Klinkt democratisch, nietwaar? Totdat bleek dat er twee opvallende figuren tussen de insprekers zaten: Hilde van der Meer, een vertegenwoordigster van de Netherlands Foreign Investment Agency — een overheidsinstelling die actief buitenlandse bedrijven naar Nederland lokt — en Marco Frenken, de general manager van Eli Lilly Nederland zelf.
Deze twee zaten niet tussen het publiek, zoals alle andere burgers, maar hadden plaatsgenomen aan de tafel van de gemeenteraadsleden. Het publiek werd hierover pas geïnformeerd op het moment dat ze aan de beurt waren om te spreken. Een klassieker: de schijn van openheid, terwijl de uitkomst al vastligt.
De overheid als promotor van Big Pharma
De NFIA-vertegenwoordigster sprak over kwetsbaarheid, afhankelijkheid van buitenlandse medicijnen en de noodzaak om “onze dierbaren” te beschermen. Klinkt bekend? Het klonk hartverwarmend, maar in de kern deed ze gewoon wat haar functie vereist: de belangen van investerende multinationals verdedigen met sentimentele argumenten. De overheid als lobbyist voor een farmaciereus — en dat terwijl de burgers in kwestie anderhalve minuut krijgen om hun zorgen te mogen noemen.
Frenken speelt de edelman, maar valt door de mand
Frenken hield een vlot verhaal over vertrouwen opbouwen, goed nabuurschap en luisteren naar de bevolking. Mooie woorden. Maar toen journaliste Djamila le Pair hem aan het einde confronteerde met de vele rechtszaken tegen Eli Lilly — waaronder gevallen van omkoping van overheidsfunctionarissen in China en Rusland — viel het masker af. Het publiek begon te applaudisseren, waarna Frenken, hoonlachend, deed alsof het applaus voor hem was: “Ik heb nog niks gezegd, maar dank je wel.” Vervolgens zei hij schijnheilig dat hij niet wist op welke rechtszaken Le Pair doelde:
Laten we hem dan even helpen zijn geheugen op te frissen.
Een trackrecord om van te gruwen
Het antipsychoticum Zyprexa, geproduceerd door Eli Lilly, wordt in verband gebracht met de dood van naar schatting 200.000 mensen als gevolg van hartfalen. Het bedrijf betaalde een boete van 1,4 miljard dollar voor het illegaal op de markt brengen van dit middel — maar had intussen al 39 miljard dollar aan Zyprexa verdiend. Dat zijn de berekeningen van oud-hoogleraar en Deens onderzoeker Peter Gotzsche, die jarenlang actief was binnen de farmaceutische wereld en er daarna zijn leven van maakte om haar van binnenuit te ontmaskeren.
Dan is er nog dr. John Virapen, die 35 jaar in dienst was van Eli Lilly en het bedrijf na zijn vertrek omschreef als “één van de grootste en meest kwaadaardige farmaceutische bedrijven ter wereld.” Virapen verklaarde publiekelijk dat hij persoonlijk Zweedse ambtenaren had omgekocht om Prozac op de Zweedse markt te krijgen. Zijn woorden: “Mensen sterven door het gebruik van psychiatrische medicijnen en dit is gelegaliseerd.”
En dichter bij huis: de rechtbank in Utrecht oordeelde dat er een causaal verband bestaat tussen het gebruik van Permax — een Eli Lilly-medicijn voor parkinsonpatiënten — en ernstige gokverslaving bij een patiënt. De man begon kort na de eerste inname te drinken en gokken. Zijn schadeclaim van 452.000 euro werd door Eli Lilly aangevochten in hoger beroep. Over goed nabuurschap gesproken.
Referendum als reddingsboei, maar de gemeente aarzelt
Enkele honderden Katwijkers hebben een verzoek ingediend voor een niet-bindend referendum over de komst van de fabriek. De gemeenteraad beslist volgende week ook daarover. Als het referendum er komt, wordt de besluitvorming uitgesteld.
Intussen hebben meer dan achthonderd inwoners officieel bezwaar aangetekend. Zorgen over waterverbruik, energieverbruik, aantasting van het landschap rondom het Valkenburgse Meer en de algehele leefkwaliteit stapelen zich op. Het rijk en de provincie Zuid-Holland staan bovendien klaar om 72 miljoen euro te pompen in de infrastructuur rondom het terrein. De beslissing lijkt al lang genomen — de meesprekersavond was het decor.
Wat dit zegt over onze democratie
De gang van zaken in Katwijk is geen uitzondering, het is een patroon. Een farmaceutisch bedrijf met miljarden op zak schuift aan bij de gemeenteraad, krijgt anderhalve minuut als elke burger, maar dan aan de bestuurderstafel, en kan rekenen op overheidslobbyisten die zijn belangen als nationaal belang verpakken. De burgers mogen meepraten — anderhalve minuut per stuk — en worden vervolgens beleefd aan de kant geschoven. Frenken wist zogenaamd niet waar Le Pair naar verwees. Dat zegt alles.
Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek
Even voor je naar X gaat
X (voorheen Twitter) toont onze berichten alleen aan ingelogde gebruikers. Als je niet bent ingelogd bij X, krijg je de melding dat @9fornews nog niets heeft gepost — dat klopt niet, ons account is gewoon actief. Log dus in bij X.
Interessant
Verbazing over deal met Oekraïne: ‘Dat de Tweede Kamer dit heeft toegestaan grenst aan het ongelooflijke’
Staat Bill Gates vanmiddag in Leeuwarden voor de rechter? ‘Er is extra beveiliging’
Tijdens de vaccinatiecampagne speelden deze opmerkelijke belangenconflicten een rol
Viroloog Ab Osterhaus onder vuur na Op1-optreden: ‘Hij verkondigt weer onzin’
Arts (32) plotseling overleden aan een beroerte: ‘Ik heb de prik voor jullie gehaald!’
Kennedy: in geen miljoen jaar zou ik een griepprik nemen en dit is waarom
95 procent Europese noodhulp ging naar bankiers
Medewerker over de schokkende realiteit in azc Ter Apel: ‘Er worden heel veel criminelen Nederland binnengelaten’
Dit gebeurde er op het Volt-congres: ‘Wat blijkt? Volt is een gevaarlijke sekte’