Er is helaas geen gesproken versie van dit artikel beschikbaar‘Het hier en nu’, ‘in de vijftiger jaren’, ‘vooruit gaan’. De westerse talen kennen veel ruimtelijke metaforen voor tijd.
Ongeacht of je nu Nederlands, Brits of Duits bent zie je het verleden ongetwijfeld als iets wat achter je ligt terwijl de toekomst zich voor je uitstrekt. Tijd loopt als een rechte lijn door je lijf.
Ooit nam men aan dat deze belichaamde cognitie van tijd universeel is, maar tijdsbeleving blijkt van cultuur tot cultuur te verschillen. Contact met verschillende indianenstammen heeft de afgelopen 10 jaar een rijke diversiteit aan manieren onthuld hoe mensen tijd ervaren. De wijze waarop de Yupno in Papoea-Nieuw-Guinea omgaan met tijd is misschien wel het meest opvallend. Voor de Yupno vloeit tijd bergopwaarts in plaats van in een rechte lijn.
Spontane gebaren
Rafael Núñez van de Universiteit van Californië in San Diego leidde zijn team door het Finisterregebergte in het noordoosten van Papoea-Nieuw-Guinea om de Yupno in het dorp Gua te bestuderen. Er zijn geen wegen te bekennen in dit afgelegen gebied. De Yupno hebben geen elektriciteit of dieren om het land mee te bewerken. Ze hebben nagenoeg geen contact met de westerse wereld.
Núñez en zijn collega’s merkten op dat de inheemsen spontane gebaren maken op het moment dat ze over het verleden, heden of de toekomst spreken. Ze filmden en analyseerden de gebaren en ontdekten dat het verleden altijd bergafwaarts gaat, in de richting van de lokale riviermond. De toekomst bevindt zich bergopwaarts ten opzichte van Gua, richting de bron van de rivier.
Voorouders
Núñez denkt dat de tijdsbeleving van de Yupno te maken heeft met de voorouders van het volk. Zij kwamen vanaf de zee en beklommen het 2500 meter hoge gebergte, dus mogelijk staan de laaglanden voor het verleden en vloeit de tijd bergopwaarts. “Het is voor het eerst dat een cultuur is beschreven die tijd associeert met topografische eigenschappen,” merkte Núñez op.
De Yupno wijzen altijd naar de deuropening wanneer ze over het verleden spreken en van de deur af wanneer ze het over de toekomst hebben. Dat zou volgens Núñez te maken kunnen hebben met het feit dat je omlaag moet klimmen om het huis te verlaten, richting het verleden. Elk huis heeft zo zijn eigen tijdslijn.
Illusie
“Al deze ontdekkingen vertellen ons niet alleen iets over andere mensen, ze vertellen ons ook iets over onszelf,” zei Lera Boroditsky van de Stanford-universiteit in Californië. “Veel Engelstaligen denken dat het normaal is om tijd te zien als een rechte lijn, maar dat is een illusie. Het hoeft niet zo te zijn.”
Bron: Newscientist.com
Gerelateerd:
- Braziliaanse president gebruikt vetorecht tegen verdere ontbossing regenwoud
- ‘Historische doorbraak’ bescherming rechten inheemse volken
- Meest bedreigde indianenstam roept om hulp (video)
- Onbekende indianenstam stuit op bewoonde wereld
- De Amazone-stam waar (leef)tijd niet bestaat
Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek
Even voor je naar X gaat
X (voorheen Twitter) toont onze berichten alleen aan ingelogde gebruikers. Als je niet bent ingelogd bij X, krijg je de melding dat @9fornews nog niets heeft gepost — dat klopt niet, ons account is gewoon actief. Log dus in bij X.
Interessant
A-status vervalt ’toevallig’ net na aannemen pandemiewet: ‘Het is allemaal zo geniepig, stiekem en evil’
Fast and Furious: Mexicaans drugskartel gesteund door VS? (video)
Nieuwste onthullingen MH17 desastreus voor Rutte. Volg de ontknoping
Het Europees Parlement is een eurofiel rariteitenkabinet. Waarom een stem op CDA of VVD een stem voor een EU-superstaat is
Maurice de Hond doet oproep vanuit het diepst van zijn ziel: ‘Voer 2G-regeling in Nederland niet in’
Nog even over die trucks met ‘hulpgoederen’ die Venezuela in brand heeft gestoken. Dit zat er echt in
Coronavirus onthult links tussen China, Sanofi, George Soros en Bill Gates
Bill Gates, bezorgd over zeespiegel, koopt huis aan zee voor 43 miljoen
Arts spreekt zich uit over vaccins. Is dit de echte reden dat er aluminium aan wordt toegevoegd?