‘Revolutie aanstaande’: Hoogleraar gaat kosmologie overhoop gooien met alternatieve zwaartekrachttheorie

Help anderen door dit met jouw vrienden op je socials te delen!

Er is helaas geen gesproken versie van dit artikel beschikbaar

In tegenstelling tot de overige fundamentele natuurkrachten, is de zwaartekracht nooit echt verklaard. Er zijn geen elementaire deeltjes gevonden die drager kunnen zijn van deze kracht. Hoogleraar Erik Verlinde van de Universiteit van Amsterdam zorgde enkele jaren geleden voor een doorbraak in het denken over de zwaartekracht.

Verlinde gaat één dezer dagen een alternatieve zwaartekrachttheorie publiceren. Hij werkt al jaren aan een echte verklaring voor zwaartekracht, die volgens hem geen fundamentele kracht is, maar samengesteld uit andere krachten. Astronomen en fysici volgen zijn werk met argusogen.

Zijn theorie beschrijft het heelal als een soort hologram, waarbij alle informatie over massa’s op de denkbeeldige rand van het universum is geschreven. Het veranderen van die informatie geeft een weerstand als twee massa’s uit elkaar worden gehaald.

Mogelijkheden

Volgens Verlinde is de speurtocht naar donkere materie kansloos, omdat donkere materie, die geen licht maar wel zwaartekracht geeft, niet zou bestaan. Donkere materie is geen deeltje, maar extra energie die tevoorschijn komt bij het ontstaan van materie, aldus de fysicus.

De algemene relativiteitstheorie van Einstein, de theorie die kosmologen nog altijd gebruiken om het heelal op grote schaal te beschrijven, is volgens hem achterhaald. “De vergelijkingen van Einstein houden niet goed bij hoeveel informatie waar aanwezig is,” zegt hij.

Hij kijkt op een andere manier naar het universum en legt daarbij de nadruk op ‘mogelijkheden’. Elke mogelijkheid is een bepaalde manier om de hoeveelheid informatie in het universum te verdelen. “Al die mogelijkheden moeten in het universum behouden blijven,” zegt hij.

Aanstaande revolutie

“Ruimtetijd bestaat uit kwantummechanische mogelijkheden, uit kwantuminformatie,” stelt Verlinde. En die kwantuminformatie heeft van nature de neiging te verstrengelen, waarna het onmogelijk is om stukjes informatie nog los van elkaar te zien.

De Zuid-Afrikaanse natuurkundige Neil Turok ziet in het idee van Verlinde een voorloper van een aanstaande revolutie in de natuurkunde. Hij meent dat de deeltjesfysica inmiddels zo complex is geworden dat die op het punt staat onder haar eigen gewicht in te storten.

“Ik gooi een hoop dingen omver, dus ik wil dit goed kunnen onderbouwen,” zegt Verlinde, die in 2011 de Spinazopremie, de meest prestigieuze wetenschapsprijs van Nederland, won.

Oerknal verwerpen

Eerder trok hij de oerknaltheorie al in twijfel. “Als mijn theorie klopt, moeten we op een hele andere manier gaan kijken naar het ontstaan van het heelal,” zei Verlinde. “Misschien kunnen we dan wel zo ver gaan dat we de oerknal verwerpen.”

“Er zitten nog veel onzekere elementen in de wetten waarmee wij verklaren hoe sterren en sterrenstelsels bewegen,” ging hij verder. “We gebruiken mysterieuze termen als donkere materie en donkere energie. Dat is eigenlijk een manier om te zeggen dat we het allemaal nog niet zo goed begrijpen.”

Volgens Verlinde begrijpen we nog maar 4 procent van de energie in het heelal. Met zijn theorie hoopt hij meer duidelijkheid te scheppen over die nog onbegrepen energie en zo ook over het ontstaan van het heelal.

[New Scientist]

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
kwantummechanica natuurkunde oerknal universum zwaartekracht