FVD-fractiemedewerker Annelies Strikkers heeft de moeite genomen om het verkiezingsprogramma van D66 te ontleden. Ze laat in haar analyse zien hoe mooie woorden over vrijheid telkens botsen met regels, drang en dwang.
De kern van het verkiezingsprogramma: ze zeggen vrijheid, maar leveren vooral dwang. Vrijheid wordt telkens als vlag gehesen, maar in de praktijk blijkt het vaak een voorwaardelijk privilege: je mag vrij zijn, zolang je binnen de door D66 getrokken lijnen blijft.
D66 wil op Europees niveau een verdeelsleutel voor vluchtelingen. Strikkers: “Dat betekent dat nationale zeggenschap verdwijnt achter Brusselse afspraken. Solidariteit klinkt mooi, maar in de praktijk is het dwang in keurige verpakking.”
Meer drang en dwang
De partij van Rob Jetten wil de stikstofuitstoot in 2030 gehalveerd hebben. Dat betekent voor duizenden boeren gedwongen krimp of zelfs einde bedrijf. Vrijheid om je land te gebruiken zoals je wilt, wordt ingeruild voor ecologische doelstellingen die vanuit Den Haag worden opgelegd, constateert Strikkers.
D66 wil Nederland in 2040 klimaatneutraal gemaakt hebben en een warmtepomp verplichten, ook als mensen dat niet kunnen betalen. Ook hier weer: drang en dwang.
De partij pleit voor een gezamenlijk migratiepact, een Europees industriebeleid en zelfs een Europees leger. “Nationale soevereiniteit wordt ingeruild voor Europese integratie – zonder dat burgers daar werkelijk iets over te zeggen hebben.”
Grootste illusie
Wat Strikkers opvalt, is dat D66 vrijheid niet ziet als doel op zichzelf, maar als instrument binnen collectieve kaders. Mobiliteit wordt in het programma de ‘motor van vrijheid’ genoemd, maar tegelijk wordt de auto ontmoedigd met hogere belastingen en beperkingen.
Gezondheid wordt verheven tot collectieve opdracht, maar dat betekent dat de overheid bepaalt hoe burgers hun leven leiden. Denk aan een verbod op roken in de auto met kinderen en het zwaarder belasten van frisdrank en snacks.
“Wat is vrijheid nog waard als ze telkens wordt ingeperkt zodra het schuurt met de idealen van één partij?” vraagt Strikkers zich hardop af. “Misschien is de grootste illusie wel dat D66 vrijheid belooft, terwijl ze in werkelijkheid vooral regels levert.”
Lees hier haar hele analyse.
Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack.






Ultrarijken komende weken bijeen op schimmige Bohemian Grove
De geheime geschiedenis van buitenaardsen op aarde
Amerikaanse astronaut Edgar Mitchell overleden: “We worden bezocht, de vraag is alleen waar ze vandaan komen”
Marilyn Monroe wilde persconferentie geven over ‘dingen uit de ruimte’
‘Deze ‘eenarmige bandiet’ speelde een zeer dubieuze en cruciale rol in Hitlers opera van het nachtelijk schouwspel’
Kuipers zet stilletjes en zonder debat Global Health Hub op en deze bedrijven zitten er in
Transparante prijzen binnen de grafsteen markt
Mysterieuze object op bodem Oostzee geanalyseerd (video)
Ex-overheidsfunctionaris onthult wie er achter de arrestatie van Telegram-topman Doerov zit (nee, het is niet Frankrijk)