Een nieuwe archeologische studie heeft mogelijk het ontstaan van schrift duizenden jaren verder terug in de tijd geplaatst dan tot nu toe werd aangenomen. Onderzoekers stellen dat symbolische graveringen uit een Duitse grot, daterend van circa 40.000 jaar geleden, kenmerken vertonen die vergelijkbaar zijn met vroege schrijfsystemen. De bevindingen zijn gepubliceerd in het wetenschappelijke tijdschrift Proceedings of the National Academy of Sciences.
Ontdekking in de Zwabische Jura
De artefacten werden onderzocht in grotten in de Zwabische Jura, een bergachtig gebied in Zuidwest-Duitsland. Archeologen analyseerden 260 voorwerpen uit het Laat-Paleolithicum.
De collectie bestaat onder meer uit:
-
Fluiten
-
Beeldjes van dieren zoals mammoeten
-
Mens-dier hybride figuren, waaronder een bekende leeuw-mens sculptuur
Op deze objecten troffen onderzoekers in totaal 22 terugkerende symbolen aan, waaronder V-vormige inkepingen, lijnen, kruisen en stippen. In totaal werden ongeveer 3000 afzonderlijke inscripties geanalyseerd.
Vergelijking met het vroegst bekende schrift
Om de betekenis van de symbolen te onderzoeken, voerden de onderzoekers een systematische analyse uit. Ze vergeleken de patronen met proto-spijkerschrift, een vroege vorm van Mesopotamisch pre-schrift uit circa 3500–3350 v.Chr., dat algemeen wordt beschouwd als het oudst bekende schrijfsysteem.
Volgens taalkundige Christian Bentz ligt de kern niet alleen in het aantal gebruikte symbolen, maar vooral in de manier waarop ze worden gecombineerd. De statistische patronen van de Paleolithische graveringen vertoonden opvallende overeenkomsten met vroege Mesopotamische tekensystemen, de bekende kleitabletten.
Hoewel de symbolen duidelijk verschillen van moderne schriften, suggereren de onderzoekers dat hun structuur en herhalingspatronen mogelijk wijzen op een gesystematiseerde manier om informatie vast te leggen.
Een vroege vorm van tijdregistratie?
De exacte betekenis van de tekens blijft onbekend. Toch zijn er aanwijzingen dat sommige graveringen een praktische functie kunnen hebben gehad.
Eén van de opvallendste voorbeelden is een leeuw-mens figuur uit mammoetivoor, waarin rijen van 12 of 13 stippen of inkepingen zijn aangebracht. Onderzoeker Ewa Dutkiewicz speculeert dat dit mogelijk “kalenderobservaties” waren, bijvoorbeeld gerelateerd aan maancycli.
Daarnaast bleek uit de analyse dat bepaalde symbolen consistent op specifieke objecten voorkwamen. Kruisen werden bijvoorbeeld vaak aangetroffen op dieren en gereedschappen, maar niet op menselijke figuren. Stippen kwamen juist niet voor op gereedschappen. Dit wijst erop dat de plaatsing van de tekens waarschijnlijk doelgericht was en niet slechts decoratief.
Als deze graveringen inderdaad als een vorm van pre-schrift of schrift kunnen worden beschouwd, zou dat het ontstaan van schrift meer dan 30.000 jaar ouder maken dan het Sumerische spijkerschrift. Dat zou betekenen dat complexe symbolische systemen al tienduizenden jaren eerder bestonden dan tot nu toe werd aangenomen.
Onderzoeker Jimmy Corsetti spreekt van een ‘gigantische ontdekking’ die ‘de menselijke geschiedenis herschrijft’.
Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack voor exclusieve content.
Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek
Even voor je naar X gaat
X (voorheen Twitter) toont onze berichten alleen aan ingelogde gebruikers. Als je niet bent ingelogd bij X, krijg je de melding dat @9fornews nog niets heeft gepost — dat klopt niet, ons account is gewoon actief. Log dus in bij X.






Vrijspraak voor klokkenluider van ministerie van Justitie die ‘kabinet kan laten omvallen’
Waarom het idee dat blanken de enige slavenhandelaren in de geschiedenis waren belachelijk is
Belgische zorgminister: 70 procent nieuwe coronapatiënten in Vlaamse ziekenhuizen is volledig gevaccineerd
Zweden streeft naar contantloze samenleving (video)
De Rockefeller Madonna en het geslacht De’ Medici
‘Ooit weggelachen als complottheorie, nu realiteit’: Britse regering introduceert verplichte digitale ID
Wie is deze mysterieuze jongeling die Rutte overal vergezelt?
Code Oranje wil vervolging verantwoordelijke bewindslieden toeslagenaffaire op agenda zetten
Hij lanceerde zelfs een kliklijn: wat je moet weten over Tim Walz, running mate van Kamala Harris