Trump sluit deal met Poetin, Europa blijft vasthouden aan sancties: 'We staan totaal voor schut'

Foto: Kremlin.ru, CC BY 4.0 (Wikimedia Commons)

Terwijl Europa jarenlang sanctiepakket na sanctiepakket aannam tegen Rusland, sloot Donald Trump een akkoord met Vladimir Poetin voor de levering van honderdduizenden — en uiteindelijk mogelijk miljoenen — tonnen diesel. De geopolitieke schokgolf die dit veroorzaakt, is voelbaar tot in Den Haag.

De deal in het kort: wat is er precies afgesproken?

Na een rechtstreeks telefoongesprek tussen Trump en Poetin maakte de Amerikaanse president bekend dat Rusland “onmiddellijk” 300.000 ton diesel zal leveren aan de VS en de wereldmarkt. Dat is slechts het begin: later zouden nog eens miljoenen tonnen diesel volgen. Om dit mogelijk te maken, is Trump bereid specifieke sancties op te schorten die de handel met Rusland blokkeerden. Volgens Trump zullen de dieselprijzen hierdoor snel dalen — zowel in Amerika als wereldwijd.

---Lees verder na dit advertentieblokje---

De achtergrond is niet onbelangrijk: sinds het uitbreken van het conflict in Iran zijn de dieselprijzen in de VS ruwweg verdubbeld. Trump levert dus resultaat op het energiefront, op een manier die zijn voorgangers en Europese bondgenoten nooit durfden overwegen.

Trump thanks Putin:

Russia agreed to send us millions and millions of barrels of oil, and it’s diesel. That’s what we really need.

So thank you! https://t.co/yll6NfBpKy

— Clash Report (@clashreport) October 10, 2026

Europa heeft zichzelf in de voet geschoten

De reacties vanuit juridische en politieke hoek zijn vernietigend voor het Europese sanctiebeleid. Ex-advocaat Carine Knapen formuleert het zonder omwegen: de EU heeft met haar 21 sanctiepakketten uitsluitend zichzelf beschadigd. Terwijl Brussel Rusland probeerde te isoleren, deed de Amerikaanse president rustig zaken en dekte hij de energiebehoefte van zijn land af.

Dat is geen klein detail. Europa heeft de afgelopen jaren miljarden uitgegeven aan dure alternatieven voor Russisch gas en Russische olie, terwijl de economische pijn bij gewone burgers fors opliep. Washington sluit nu een deal die de prijzen juist omlaag duwt. De vraag dringt zich op: wie voerde hier eigenlijk het slimste beleid?

Zelensky ziet het anders — maar heeft hij nog een stem?

De Oekraïense president Zelensky reageerde fel. Volgens hem leveren “cadeautjes aan Poetin” niets op voor de vrede en dienen ze de zogenoemde beschaafde wereld niet. Dat is begrijpelijk vanuit zijn positie, maar de politieke realiteit verschuift razendsnel.

Oud-Statenlid Eelco van Hoecke wijst op een cruciaal gevolg: nu de VS officieel Russische diesel inkoopt en Rusland daarmee toegang krijgt tot grote hoeveelheden Amerikaanse dollars, zal Washington Oekraïense aanvallen op de Russische olie-infrastructuur niet langer tolereren. De militaire speelruimte voor Kiev krimpt daarmee zienderogen. De EU staat er geïsoleerd voor, aldus Van Hoecke — en de oorlog lijkt daarmee op een beslissend kantelpunt te zijn beland.

BREAKING: Trump:

I have just concluded a highly successful discussion with President Vladimir Putin, of Russia, wherein it was agreed that Russia will immediately supply over 300,000 Tons of Diesel Fuel to the American and Global Marketplace, another 500,000 Tons during the month of November, and 1,000,000 Tons immediately thereafter.

Additionally, based on the condition of their Diesel Refineries, Russia will then deliver, within a short period of time, 3,000,000 Tons of Diesel Fuel. Between our TOTAL CONTROL of the Strait of Hormuz, and this great announcement on Russian Energy, Diesel Prices for Americans and, indeed, the World, will be COMING DOWN, IN RECORD NUMBERS, AND FAST!

Lower prices for Americans, especially our Great Farmers, Ranchers, and Truckers, is my Greatest Priority. This is a very big and important announcement. Additionally, it must be understood, that Iran will not have a Nuclear Weapon! Thank you for your attention to this matter.

— Clash Report (@clashreport) October 9, 2026

Nederland en de VVD: kennis noch leiderschap

In Nederland werpt de dieseldeal een ongemakkelijk licht op de koers van met name de VVD. Columnist Sander Sassen trekt de vergelijking scherp: terwijl VVD-defensieminister Dilan Yesilgöz Rusland openlijk als “vijand” bestempelt, stelt Trump simpelweg de belangen van zijn eigen bevolking voorop en sluit hij deals die werken.

Oud-Kamerlid Derk Jan Eppink is nog directer over Yesilgöz: zij mist de noodzakelijke kennis, het inzicht en het leiderschap dat van een minister verwacht mag worden. Dat was volgens hem vanaf het begin zichtbaar — en nu breekt het de partij op. Dat lijkt te kloppen: de VVD staat in de meest recente peiling op slechts 12 zetels, het laagste cijfer in achttien jaar.

Hoogleraar Andreas Kinneging vat de Europese situatie in één zin samen: “Europa staat totaal voor schut.”

Wat betekent dit voor de energieprijzen?

Als de deal inderdaad wordt uitgevoerd zoals aangekondigd, verwacht Trump een snelle daling van de dieselprijzen voor zowel de VS als de rest van de wereld. Of Europa ook profiteert, hangt af van de vraag of het zijn eigen sanctiebeleid durft te herzien — iets waar vooralsnog geen politieke wil voor lijkt te bestaan.

Intussen betaalt de Europese burger de rekening van een ideologisch gedreven sanctiepolitiek die Rusland nauwelijks heeft geraakt, maar de eigen economie wel degelijk heeft verzwakt.

Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack voor exclusieve content.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek