Hoe de Raad van State zelf het recht schendt om boete voor ivermectine-arts in stand te kunnen laten

Help door dit met anderen op je socials te delen!

Er is helaas geen gesproken versie van dit artikel beschikbaar

Deze week oordeelde de Raad van State dat de minister van VWS huisarts Jan Vingerhoets terecht een boete van 3000 euro heeft opgelegd wegens het off-label voorschrijven van ivermectine aan coronapatiënten.

Eerder had de Raad van State al vier gelijkluidende uitspraken gedaan over boetes aan vier andere artsen.

Het is de taak – en de roeping – van een rechter om een burger aan wie een strafsanctie is opgelegd, maximaal rechtsbescherming te bieden. Iets anders heeft de burger immers ook niet: de overheid heeft de eenzijdige macht om ons straffen op te leggen. De rechter is de enige waar hij terecht kan.

Artsen hebben het artikel letterlijk gevolgd

De rechtsbescherming geldt nog sterker bij mensen die hun beroepseed uitoefenen, zoals artsen. Die hebben dat gedaan door – met succes – wereldberoemde antivirale middelen voor te schrijven bij coronaklachten in het vroege stadium en in een lage dosis.

De minister die daarvoor een vergrijpboete oplegt aan een arts, heeft de zwaarst mogelijke bewijslast. Als er redelijke twijfel mogelijk is, veegt de rechter die boete van tafel. Dat hadden tenminste zes rechtbanken om die reden al gedaan, nog niet eens om de redelijke twijfel, maar omdat de wetsbepaling zelf niet duidelijk beboetbaar was.

Het verbod van de minister was niet duidelijk in artikel 68 van de Geneesmiddelenwet te lezen en volgens de wetsgeschiedenis is de bedoeling van de wet ook niet om de prescriptievrijheid van de arts te beperken.

In artikel 68 valt letterlijk te lezen: zijn er standaarden en protocollen die het off-label gebruik toestaan, dan kun je off-label voorschrijven. Zijn die standaarden en protocollen er (nog) niet, dan overleg je eerst met de apotheker. Dit betekent dat er zonder dit overleg pas een overtreding kan zijn. En zo stond het ook in de Beleidsregels van de minister.

Grammaticaal hebben de artsen het artikel letterlijk gevolgd. De rechter baseert zich ook altijd eerst op de grammaticale inhoud van de bepaling.

Cirkelredenering

Anders dan de meeste rechtbanken heeft de Raad van State de volgende cirkelredenering bedacht: off-label voorschrijven mag als een protocol dat toelaat. De hoogste rechter vindt het daarbij ‘vanzelfsprekend’ dat je dan omgekeerd ook niet off-label mag voorschrijven als een protocol dat afraadt. Zo maakt de Raad een regelende bepaling tot een verbod.

Dat noemen juristen een a contrario-redenering en in dit geval is het ook een doelredenering. De Raad van State kleurt artikel 68 zelf in en negeert de grammaticale wettekst, de wetsgeschiedenis, de verklaringen van de deskundige en de uitspraken van de tuchtrechter.

In het persbericht van de Raad lezen we: ‘Een arts kan een geneesmiddel off-label voorschrijven als er protocollen en standaarden zijn die het voorschrijven van zulke geneesmiddelen toelaten. Maar dat was hier niet het geval. Integendeel, er was juist een advies van het Nederlands Huisartsen Genootschap (NHG) dat het gebruik van het geneesmiddel ivermectine voor COVID-19 afraadde. De wet biedt artsen dan geen mogelijkheid voor het off-label voorschrijven van geneesmiddelen. De huisarts heeft de wet dus overtreden en daarvoor mocht de minister een boete opleggen, aldus de Afdeling bestuursrechtspraak, die hiermee de uitspraak van de rechtbank Zeeland-West-Brabant bevestigt die in juli vorig jaar tot hetzelfde oordeel kwam’.

De getuige-deskundige

Als er redelijke twijfel mogelijk is dat hier een overtreding is begaan, dan moet de rechter de boete vernietigen. Dat staat in artikel 6 van het Europees Verdrag voor de Rechten van de Mens (EVRM) en dit gaat boven de Nederlandse wet. In de eerdere vier uitspraken is de Raad van State hier volledig aan voorbij gegaan. Daarom hebben de advocaten in de zitting van Vingerhoets ingezet op het onderbouwen van reasonable doubt. Tegen de zin van de Raad lukte het toch om getuige-deskundige Dick Bijl een aantal vragen te laten beantwoorden over het off-label voorschrijven en over de betekenis van de NHG-richtlijnen.

Bijl heeft een indrukwekkende staat van dienst. Hij is oud-huisarts, epidemioloog, medeauteur van vijf NHG-standaarden en hij heeft 35 NHG-standaarden gerefereerd. Verder heeft hij ruim 30.000 artikelen over medicijnonderzoek beoordeeld en was hij 22 jaar bij het Geneesmiddelenbulletin betrokken. Zo iemand schuif je niet zomaar even aan de kant.

Tijdens de zitting verklaarde Bijl dat de NHG-standaard geen verbod, maar adviserend is. Op de website van de NHG staat overigens ook dat het niet-dwingende richtlijnen zijn. Hij zei verder dat er wél wetenschappelijke richtlijnen, standaarden of protocollen waren voor het gebruik van ivermectine bij corona en dat er ook wetenschappelijk bewijs is dat ivermectine werkt bij corona.

Er worden meerdere andere middelen off-label voorgeschreven, ook als er geen bewijs is dat ze werken. De minister legt daarvoor geen boetes op.

Raad van State deed niets met deskundigenverklaringen

Deze verklaringen maken onmiskenbaar duidelijk dat de Raad van de State in de eerdere vier uitspraken van de verkeerde feiten en omstandigheden is uitgegaan, concludeert de site ZelfzorgCovid19.nl, een initiatief van Rob Elens, één van de artsen die naar de Raad van State stapte.

“Op basis van deze verklaringen moeten de boetes op diverse gronden vernietigd worden: schending van het legaliteitsbeginsel, het motiveringsbeginsel, het gelijkheidsbeginsel en op zijn minst reasonable doubt – redelijke twijfel – dat hier sprake is van overtreding van artikel 68. De Raad van State had daarvoor simpel kunnen verwijzen naar de deskundigenverklaringen. De rechter is immers geen inhoudsdeskundige.”

De Raad heeft met deze deskundigenverklaringen opmerkelijk genoeg helemaal niets gedaan. Gewoon alles genegeerd. Dit negeren is overduidelijk in strijd met het recht op een eerlijk proces volgens artikel 6 van het EVRM en in strijd met de artikelen 8:69 en 8:77 van de Algemene wet bestuursrecht, de plicht om de uitspraak te motiveren op de grondslag van het beroep, constateert de site.

Neergezet als crimineel

“Dit negeren door de hoogste rechter is ook bijzonder triest in strijd met de rechtsbeschermende taak van de bestuursrechter, juist tegen de fanatieke minister Hugo de Jonge die – zo blijkt uit de van hem afgedwongen Woo-stukken – de artsen ‘full force’ aanpakte omdat ze de ‘vaccinatiebereidheid ondermijnden’. Daar zullen ze bij de komende procedures ook op gewezen worden.”

Tenslotte verlaagde de Raad van State de boete aan Vingerhoets niet om een opmerkelijke reden. De patiënten hebben namelijk gebruikgemaakt van hun recht om de gegevens over ivermectine uit hun dossier weg te laten. De Jonge had namelijk gedreigd met torenhoge boetes. Dit wordt nu door de Raad als verzwarende omstandigheid aan Vingerhoets verweten.

Uit het vonnis: ‘Dit klemt te meer, omdat dit verzoek niet is ingegeven door het belang van de patiënt, maar door het eigen financiële belang [appellant] om geen boete te krijgen’.

Een alleraardigste manier van ons hoogste rechtscollege om dit zo te verdraaien en hem als een crimineel neer te zetten. Zij zullen zich welbewust zijn van de schade die dit aan Vingerhoets toebrengt, aldus ZelfzorgCovid19.nl.

Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack.
…

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
corona COVID-19 De Jonge ivermectine NHG Raad van State Vingerhoets