Onderzoek werpt nieuwe blik op ouderdom van de piramides van Gizeh: 19.000 tot 23.000 jaar vóór Christus

Help mee door deze info met jouw kennissen op je socials te delen!

Er is helaas geen gesproken versie van dit artikel beschikbaar

De piramides van Gizeh behoren tot de best onderzochte en meest iconische bouwwerken uit de menselijke geschiedenis. Al meer dan een eeuw worden zij door de reguliere egyptologie gedateerd in de vierde dynastie van het Oude Rijk, rond 2560 v.Chr., tijdens de regeringen van farao’s Cheops en Chefren. Toch blijven vragen bestaan over hun oorsprong, bouwtechniek en ouderdom. In een recent voorlopig onderzoek presenteert ingenieur Alberto Donini van de Universiteit van Bologna een alternatieve benadering om de bouwperiode van deze monumenten te bepalen.

De Relative Erosion Method (REM)

Centraal in Donini’s onderzoek staat een nieuwe dateringsmethode die hij de Relative Erosion Method (REM) noemt. Deze methode is gebaseerd op het idee dat steen, wanneer hij wordt blootgesteld aan natuurlijke elementen zoals wind, regen en temperatuurwisselingen, op een meetbare manier erodeert. Door de mate van erosie te vergelijken tussen stenen oppervlakken van hetzelfde type gesteente, in dezelfde omgeving, maar met een verschillende bekende ouderdom, kan volgens Donini een inschatting worden gemaakt van de ouderdom van een bouwwerk waarvan de bouwdatum onbekend is.

REM is nadrukkelijk geen methode die een exacte datum oplevert. In plaats daarvan produceert zij een tijdsinterval met een bepaalde waarschijnlijkheid. In het gepresenteerde onderzoek wordt vooral gewerkt met een betrouwbaarheidsniveau van 68,2 procent, vergelijkbaar met één standaarddeviatie in statistische analyses.

Onderzoek op het plateau van Gizeh

In zijn voorlopige studie past Donini REM toe op vier structuren op het plateau van Gizeh: de Grote Piramide van Cheops (G1), de piramide van Chefren (G2) en twee kleinere koninginnenpiramides naast de Grote Piramide, bekend als G1b (toegeschreven aan Meritites I) en G1c (toegeschreven aan Henutsen).

De resultaten voor de twee grootste piramides wijken sterk af van de gangbare archeologische datering. Voor de Grote Piramide (G1) komt REM uit op een meest waarschijnlijke ouderdom van circa 24.941 jaar vóór heden, met een brede waarschijnlijkheidsrange die loopt van ongeveer 8954 tot 36.878 v.Chr. Voor de piramide van Chefren (G2) wordt een vergelijkbare ouderdom gevonden, met een meest waarschijnlijke datering rond 21.929 jaar vóór heden en een interval dat grofweg tussen 8281 en 31.527 v.Chr. ligt.

Deze analyse wijst erop dat de kans klein is dat deze twee monumentale piramides rond 2560 v.Chr. zijn gebouwd, zoals traditioneel wordt aangenomen.

Afwijkende datering van de koninginnenpiramides

Opmerkelijk is dat de resultaten voor de twee onderzochte koninginnenpiramides een heel ander beeld laten zien. Piramide G1b wordt gedateerd rond 3375 v.Chr. en piramide G1c rond 4162 v.Chr. Deze dateringen vallen binnen het tijdskader van de vroege Egyptische beschaving en zijn in grote lijnen verenigbaar met de gangbare archeologische chronologie.

Dit verschil in ouderdom tussen de grote piramides en de kleinere bijgebouwen vormt een belangrijk element in Donini’s interpretatie van de resultaten.

Renovatie in plaats van oorspronkelijke bouw

Op basis van zijn bevindingen stelt Donini een alternatieve hypothese voor: de farao’s Cheops en Chefren zouden de twee grote piramides niet zelf hebben gebouwd, maar eerder hebben gerenoveerd, hersteld of hergebruikt. Door hun namen en cultus aan deze reeds bestaande monumenten te verbinden, zouden zij het auteurschap ervan hebben geclaimd. De koninginnenpiramides zouden daarentegen wel in de faraonische periode zijn toegevoegd.

Indien deze interpretatie juist is, impliceert dit dat er rond het einde van de laatste ijstijd, ongeveer 19.000 tot 23.000 jaar vóór Christus, een tot nu toe onbekende beschaving in Egypte bestond die in staat was tot grootschalige monumentale steenbouw.

Voorlopige conclusies en verdere stappen

Donini benadrukt dat zijn onderzoek een voorlopig karakter heeft. De onzekerheidsmarges zijn groot en de methode kan verder verfijnd worden door nauwkeurigere metingen, betere volumebepalingen van erosie en toepassing op een groter aantal structuren. Hij ziet REM niet als een definitief antwoord, maar als een instrument dat bestaande aannames ter discussie kan stellen en nieuwe onderzoeksvragen kan openen.

Daarom roept hij archeologen, geologen en andere specialisten op om de methode te toetsen, te repliceren en waar nodig te bekritiseren. Alleen via interdisciplinair vervolgonderzoek kan worden vastgesteld of de door REM voorgestelde dateringen standhouden.

Een uitdaging voor het bestaande paradigma

Hoewel Donini’s conclusies controversieel zijn en ingaan tegen het huidige academische consensusmodel, presenteert hij zijn werk als een statistische en empirische exercitie, niet als een sensationele herinterpretatie van de geschiedenis. Zijn studie vormt daarmee een uitdaging voor het bestaande paradigma, zonder te claimen dat zij het laatste woord heeft over de ouderdom van de piramides van Gizeh.

Of REM uiteindelijk zal leiden tot een herziening van de Egyptische chronologie, zal afhangen van toekomstig onderzoek en onafhankelijke verificatie. Wat het onderzoek in elk geval duidelijk maakt, is dat de discussie over de oorsprong van deze monumenten nog lang niet gesloten is.

Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack voor exclusieve content.
…

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
Chefren Cheops Egypte Gizeh