De bezuinigingen van kabinet-Jetten op de sociale zekerheid zijn geen noodmaatregel om het stelsel te redden — ze zijn een begrotingstruc om miljarden vrij te spelen voor andere politieke prioriteiten. Dat is de harde conclusie die Forum voor Democratie-Kamerlid Milan Schenk trekt in een uitgebreide analyse van de plannen die momenteel de gemoederen bezighouden. En als je de cijfers bekijkt, is die conclusie moeilijk te weerleggen.
Wat staat er eigenlijk op het spel?
Het Nederlandse stelsel van sociale zekerheid omvat een breed pakket aan regelingen: de WW voor werklozen, de WIA voor langdurig arbeidsongeschikten, de AOW voor gepensioneerden en aanvullende voorzieningen zoals de bijstand en de Wajong. Samen vormen ze het vangnet waar miljoenen Nederlanders op enig moment in hun leven een beroep op doen. Kabinet-Jetten wil op dit stelsel bijna 7 miljard euro bezuinigen. De plannen lagen aanvankelijk op tafel: de AOW-leeftijd omhoog, een lagere WIA-uitkering en de WW halveren van twee naar één jaar.
De begrotingstruc die niemand uitlegt
Hier wordt het interessant — en verontrustend. Werkenden betalen verplicht premies in sociale fondsen. Die fondsen zitten momenteel nog vol: er liggen tientallen miljarden in reserve. Dat maakt de claim van het kabinet dat het stelsel ‘financieel onhoudbaar’ is op zijn minst discutabel.
Wanneer het kabinet de premie-inkomsten intact houdt maar de uitkeringen verlaagt, ontstaan er overschotten in die fondsen. Die overschotten verlagen het begrotingstekort. En een lager tekort betekent dat Nederland meer ruimte heeft binnen de Europese EMU-normen om elders geld uit te geven. Minister Vijlbrief van Sociale Zaken heeft dit mechanisme zelf expliciet beschreven in een Kamerbrief. De premies van werkenden worden zo feitelijk omgezet in een verkapte belasting — niet voor hun eigen toekomstige zekerheid, maar voor de politieke prioriteitenlijst van D66.
Wat is sociale zekerheid eigenlijk? Waarom wil kabinet-Jetten er bijna 7 miljard euro op bezuinigen? Wat vindt Forum voor Democratie daarvan?
In deze video leg ik dit uitermate complexe en ingewikkelde dossier zo begrijpelijk mogelijk uit.
Spoiler: Jetten & co misbruiken de… pic.twitter.com/CX1gacWVtm
— Milan Schenk (@MilanSchenk) July 16, 2026
Waar gaat het geld dan naartoe?
Dat is de kernvraag. De vrijgespeelde miljarden zijn bestemd voor drie grote kostenposten: de NAVO-doelstellingen, waarvoor Nederland richting de 20 miljard euro per jaar extra moet, de voortdurende uitgaven rondom immigratie en de uitdijende klimaatambities. Kortom: werkenden die denken dat hun premies een verzekering vormen voor slechte tijden, financieren in werkelijkheid de ideologische agenda van een kabinet dat zij zelf nooit hebben gekozen.
Vakbonden als politiek verlengstuk
In het publieke debat klinken slechts twee stemmen: het kabinet dat wil bezuinigen en de vakbonden die dat weigeren. De FNV, onder leiding van Hans Spekman, profileert zich daarbij nadrukkelijk als buitenparlementaire oppositie. Schenk wijst erop dat Spekman lid is van Progressief Nederland en de bond lijkt te gebruiken als verlengstuk van de linkse coalitie rond Jesse Klaver. De belangen van gewone werkende leden spelen daarin een bijrol.
Een derde weg: minder uitkeringsafhankelijkheid
Forum voor Democratie bepleit een aanpak die niet begint bij de begroting of de uitkering, maar bij de vraag hoe je voorkomt dat mensen überhaupt in het stelsel belanden. Dat betekent concreet: lagere lasten op arbeid zodat werken meer loont, inzetten op preventie en snelle re-integratie, en het terugdringen van de instroom via strenger immigratiebeleid. Meer dan de helft van de bijstandsuitkeringen gaat immers naar mensen die buiten Nederland zijn geboren — een gegeven dat in het mainstream politieke debat zorgvuldig wordt omzeild.
Pas wanneer de instroom structureel daalt, worden hervormingen als een kortere WW of aangepaste WIA-voorwaarden verdedigbaar. Niet als bezuinigingsmaatregel voor een gevuld defensiebudget, maar als logisch gevolg van een gezonder stelsel. Het vrijkomende geld moet dan direct terug naar de mensen zelf, in de vorm van lastenverlichting.
Conclusie: wiens sociale zekerheid is het eigenlijk?
De bezuinigingen van het kabinet-Jetten zijn bij nader inzien geen antwoord op een houdbaarheidsprobleem, maar een politieke keuze vermomd als begrotingsnoodzaak. Werkende Nederlanders wordt gevraagd hun vangnet in te leveren, terwijl de rekening van NAVO-ambities, opvangkosten en klimaatprojecten vrolijk doorloopt. Het is een vorm van beleid waarbij de lasten worden gelegd bij degenen die al bijdragen, en de lusten terechtkomen bij de ideologische speeltjes van de bestuurlijke elite. Dat is geen hervorming van de verzorgingsstaat — dat is de langzame ontmanteling ervan.
Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek
Even voor je naar X gaat
X (voorheen Twitter) toont onze berichten alleen aan ingelogde gebruikers. Als je niet bent ingelogd bij X, krijg je de melding dat @9fornews nog niets heeft gepost — dat klopt niet, ons account is gewoon actief. Log dus in bij X.
Interessant
Kijk en huiver: D66 zegt A op asiel en doet B op asiel
Expert: ‘Grootste fraude’ uit Amerikaanse geschiedenis, tot 300.000 nepstemmen in Arizona
Ziekenhuizen worden beloond voor slechte zorg
Zo hevig is het, en ongewoon, zo vroeg in het najaar. Hevigste sneeuwval in 20 jaar in Frankrijk: dit zijn de gevolgen
De wereld zoals we die kennen staat op het punt te eindigen. Dat stelt althans deze onheilspellende profetie
Geld en invloed in Amerika: Ontmaskering gebroeders Koch (video)
Massasurveillance: EU geeft techgiganten vrij spel om jouw berichten te scannen (en het ergste moet nog komen)
Medische studies zijn vrijwel altijd nep en deze wetenschapsjournalist legt hier haarfijn uit hoe dat komt
Bijna 10 miljard naar opvang van gelukzoekers terwijl honderdduizenden huishoudens niet kunnen rondkomen