Tijd vloeit bergopwaarts voor stam in Papoea-Nieuw-Guinea

Er is helaas geen gesproken versie van dit artikel beschikbaar

‘Het hier en nu’, ‘in de vijftiger jaren’, ‘vooruit gaan’. De westerse talen kennen veel ruimtelijke metaforen voor tijd.

Ongeacht of je nu Nederlands, Brits of Duits bent zie je het verleden ongetwijfeld als iets wat achter je ligt terwijl de toekomst zich voor je uitstrekt. Tijd loopt als een rechte lijn door je lijf.

---Lees verder na dit advertentieblokje---

Ooit nam men aan dat deze belichaamde cognitie van tijd universeel is, maar tijdsbeleving blijkt van cultuur tot cultuur te verschillen. Contact met verschillende indianenstammen heeft de afgelopen 10 jaar een rijke diversiteit aan manieren onthuld hoe mensen tijd ervaren. De wijze waarop de Yupno in Papoea-Nieuw-Guinea omgaan met tijd is misschien wel het meest opvallend. Voor de Yupno vloeit tijd bergopwaarts in plaats van in een rechte lijn.

Spontane gebaren

Rafael Núñez van de Universiteit van Californië in San Diego leidde zijn team door het Finisterregebergte in het noordoosten van Papoea-Nieuw-Guinea om de Yupno in het dorp Gua te bestuderen. Er zijn geen wegen te bekennen in dit afgelegen gebied. De Yupno hebben geen elektriciteit of dieren om het land mee te bewerken. Ze hebben nagenoeg geen contact met de westerse wereld.

Núñez en zijn collega’s merkten op dat de inheemsen spontane gebaren maken op het moment dat ze over het verleden, heden of de toekomst spreken. Ze filmden en analyseerden de gebaren en ontdekten dat het verleden altijd bergafwaarts gaat, in de richting van de lokale riviermond. De toekomst bevindt zich bergopwaarts ten opzichte van Gua, richting de bron van de rivier.

Voorouders

Núñez denkt dat de tijdsbeleving van de Yupno te maken heeft met de voorouders van het volk. Zij kwamen vanaf de zee en beklommen het 2500 meter hoge gebergte, dus mogelijk staan de laaglanden voor het verleden en vloeit de tijd bergopwaarts. “Het is voor het eerst dat een cultuur is beschreven die tijd associeert met topografische eigenschappen,” merkte Núñez op.

De Yupno wijzen altijd naar de deuropening wanneer ze over het verleden spreken en van de deur af wanneer ze het over de toekomst hebben. Dat zou volgens Núñez te maken kunnen hebben met het feit dat je omlaag moet klimmen om het huis te verlaten, richting het verleden. Elk huis heeft zo zijn eigen tijdslijn.

Illusie

“Al deze ontdekkingen vertellen ons niet alleen iets over andere mensen, ze vertellen ons ook iets over onszelf,” zei Lera Boroditsky van de Stanford-universiteit in Californië. “Veel Engelstaligen denken dat het normaal is om tijd te zien als een rechte lijn, maar dat is een illusie. Het hoeft niet zo te zijn.”

Bron: Newscientist.com

Gerelateerd:

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Interessant

Lees meer over:

0 0 stemmen

Artikel waardering

Robin de Boer1 juni 2012 09:11

4 2 minuten leestijd

Aanmelden

4 Reacties

Oudste

Nieuwste Meeste stemmen

Inline Reacties

Alle reacties zien

Herco de Boer

13 jaren geleden

Ik hoorde voor het eerst over de verschillen in de perceptie of tijd via de Ancient Hebrew Research Centre. Het blijkt namelijk dat voor de oud- Hebreeuwen de toekomst achter hen lag en het verleden voor hen, tegenovergesteld van hoe wij de tijd ervaren. De website zegt daarover het volgende:
“In our modern western culture the past is behind us and the future in front. However, in the Hebrew mind it is the opposite, the past is in front because it is known or “seen” to us while the future is behind us because it is unknown and cannot be seen”.
Het schijnt dat de Hopi indianen op dezelfde manier tegen tijd aankeken. In de volgende video wordt daar op ingegaan.
http://www.youtube.com/watch?v=x8wXqyBodUE

Reageer

Job Joosten

perceptie van tijd is verschillend voor zo’n beetje elke afzonderlijk volk(onder volk versta bedoel ik ottomaanse, aziatische, germaanse latijnse, afrikaanse voorgronden etc. indiaanse stammen c.g. families, aboriginals, en amerikaanse latijnse indianenen of volkeren van de kaukus en andere volkeren die ik hier vergeten ben te vermelden en dat zijn er een wat, ik weet het maar ik ben net thuis. het gaat ging hier in dit topic in het verleden meer over koningshuizen of herachien, perceptie van tijd wordt overgebracht volgens mij van vader op zoon en van baas naar knecht dat wil zeggen als jouwn vader je verteld dat 1 uur- 1 uur is dan is het 1 uur, als jouwn baas c.g. koning zegt dat 1 uur =1 uur is dan is het 1 uur totdat er een bepaalde overgang plaatsvindt onder de meerderheid van de bevolking of personeel die zelf ook in de gaten heeft dat het allemaal niet kloppend is en dat opdat moment een cruciale bepaling komt in de loop van de geschiedenis die verandering mogelijk maakt

zo kan ik verder wel doorgaan ik weet dat onze tijd vergaat in secondes minuten kwartierenhalfurenurendagenwekenmaandenjaren maar leg mij dan eesn uit hoe het bestaat dat ik al bijna 12jaar in een anderland leef dan mijn geboorteland en dat het nog maar voelt als 3 jaar en dan bedoel ik nietfysiek maargeestelijk ik weet alles nog dag 1 tot en met nu. wat je doet in je leven en de keuzes die je maakt zijn bepalend voor het geen je gaat bereiken of niet in de toekomst daar ben ik van overtuigd hoe kan het dan dat er zoveel loze ruimte tussen zit die er wil is maar niet bepalend is voor de leefbaarheid levensduur of comfort van de levensstijl die wij verlangen in het eind van onszelf,op het einde zijn wijzelf ter aller tijden altijd verantwoordelijk voor de deuren die wij hebben geopend naar het verleden heden en de toekomst en zijn wij verantwoordelijk voor de deuren die wij geopend hebben kortom volgens mij heeft tijd perceptie te maken met je persoon en heel erg weinig met een volk

Marcel

In Papoea is er een groot mijnbouwbedrijf (Freeport) op zoek naar goud, zilver, koper en allerlei andere delfstoffen. Als daar nu eens een groot deel in eigen land zou worden besteed gaat het daar prima. Mede omdat er in de VS belangen waren in dat bedrijf moest Nederland in 1962 daar vertrekkken.