Zomergasten of Zomerpreek? De VPRO voert Kaag op voor eigen parochie

Help door dit artikel met je kennissen op je social netwerk te delen!

Het interview met Sigrid Kaag in Zomergasten heeft buiten de vaste VPRO-fanbase weinig enthousiasme losgemaakt — integendeel, het roept felle vragen op over wat publieke omroepen eigenlijk nog voor wie maken. Terwijl de mainstream media elkaar overtroffen in loftuitingen, klonk er buiten de mediabubbel een heel ander geluid.

Een avond voor de eigen achterban

Commentator Victor Vlam vatte de uitzending na afloop bondig samen: de VPRO doet geen enkele moeite meer om mensen buiten de eigen kring te bereiken. Wie al fan was van Kaag, beleefde ongetwijfeld een heerlijke avond. Maar iedereen die sceptischer tegenover haar staat, haakte vroeg of laat af. Dat is een vrije keuze voor een omroep — maar het zegt wel degelijk iets over de maatschappelijke relevantie van de NPO als geheel. Belastinggeld financiert een omroep die steeds nadrukkelijker voor een specifieke klasse van kijkers lijkt te produceren.

Historisch geheugen werkt genadeloos

Historicus en publicist Roelof Bouwman herinnerde zijn volgers er fijntjes aan dat zelfs Hugo de Jonge — de man achter de omstreden coronamaatregelen en het prikbeleid — op zijn hoogtepunt populairder was dan Sigrid Kaag. Dat is een ongemakkelijk feitje dat de VPRO en de goedgestemde recensenten liever niet in hun stukken verwerken. Maar feiten verdwijnen niet omdat ze onwelkom zijn.

Mainstream media in koor achter Kaag

De Volkskrant en NRC leverden precies wat je van ze mag verwachten: warme, begripvolle stukken die Kaag neerzetten als een vrouw van zelfreflectie en empathie. Geen kritische vragen, geen ongemakkelijke confrontaties. De VPRO-presentatrice Janine Abbring liet Kaag haar eigen verhaal vertellen. Het resultaat was televisie die aanvoelt als een uitgebreide campagnevideo — gefinancierd door de Nederlandse belastingbetaler.

Wat de kijker wél te horen kreeg, was een opmerkelijke bekentenis van Kaag zelf: ze kan niet goed luisteren naar mensen als ze hun stem lelijk vindt. Dat is een curieuze uitspraak voor iemand die zichzelf graag als bruggenbouwer presenteert. Maar in de lovende recensies verdween dit detail netjes naar de achtergrond.

Moord op Lisa: xenofobie als antwoord

Het meest beladen moment van de avond was de reactie van Kaag op de gruwelijke moord op de jonge vrouw Lisa, vermoord door een asielzoeker. Een moord die in grote delen van de samenleving tot woede en verdriet heeft geleid. Kaags reactie? Ze greep het moment aan om xenofobie, rechtsextremisme en ‘volksmennerij’ als kernthema’s op te voeren.

Voor veel mensen voelt dit als een koude douche. Een jonge vrouw is dood. Haar leven is voorbij. En de politieke reactie vanuit dit type establishment-denken is niet rouw, niet concrete beleidsverantwoording, maar onmiddellijk het frame van ‘gevaarlijk rechts’ neerzetten. Wie vragen stelt over veiligheid en het asielbeleid, wordt zo weggezet als onderdeel van het probleem — niet als iemand met legitieme zorgen.

Het xenofobie-frame als politiek wapen

Het is een patroon dat steeds opnieuw opduikt. Zodra er maatschappelijke spanning ontstaat rondom misdrijven gepleegd door asielzoekers, wordt xenofobie als groot nationaal probleem gepresenteerd. Niet het falende asiel- en migratiebeleid. Niet de slachtoffers. Nee, de grootste dreiging zou zitten bij de burgers die boos zijn. Kaag deed dat ook in dit interview, en de VPRO liet het kritiekloos passeren.

Dit is precies waarom een groot deel van Nederland het vertrouwen in de publieke omroep en in politici zoals Kaag allang heeft verloren. Niet omdat ze ‘xenofoob’ zijn, maar omdat ze het gevoel hebben dat hun zorgen stelselmatig worden genegeerd of gediskwalificeerd door diezelfde mensen die beweren ‘mededogen’ te hebben.

Relevantie op de tocht

De VPRO mag zichzelf als progressief en kritisch beschouwen, maar een uitzending als deze bewijst het tegendeel. Echte journalistieke kritiek ontbreekt. De publieke omroep gaat gebukt onder een vicieuze cirkel: de redacties bestaan uit mensen die dezelfde wereld bewonen als hun gasten, dezelfde waarden delen en dezelfde blinde vlekken hebben. Het resultaat is preken voor eigen parochie — op kosten van iedereen.

Zolang de NPO niet in staat is om over de grenzen van de eigen bubbel te kijken, zal het publieke vertrouwen verder wegzakken. En dat is geen rechtsextremisme. Dat is een logisch gevolg van jaren politiek-culturele tunnelvisie in Hilversum.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
alternatief nieuws asielzoeker establishment media Janine Abbring kritiek media Lisa NPO politiek correct Sigrid Kaag VPRO xenofobie Zomergasten