De burgemeester die ‘debiel’ roept: bondgenoot van de boer of onderdeel van het systeem?

Help anderen door dit met iederen die je kent op je social media te delen!

De speech van burgemeester Thijsen bij het stikstofprotest in Tynaarlo gaat als een lopend vuurtje rond op sociale media: een bestuurder die zijn eigen kabinet in feite publiekelijk uitscheldt voor “debiel” en zich neerzet als bondgenoot van de boeren. Maar is dat plaatje zo eerlijk als het lijkt, of is er iets anders aan de hand?

De burgemeester die “debiel” zei

Woensdag kwamen boeren op hun trekkers naar het gemeentehuis van Tynaarlo om burgemeester Marcel Thijsen te vragen een steunverklaring te ondertekenen. Thijsen greep het moment aan voor een opvallende speech. Hij hield een pen omhoog en verklaarde dat dit stuk gereedschap machtiger was dan alle trekkers van Nederland bij elkaar — want die pen staat symbool voor beleid. En beleid, zo grapte hij, heeft “niet voor niets dezelfde letters als debiel.”

De clip werd massaal gedeeld en positief ontvangen. Eindelijk een bestuurder die de taal van het volk spreekt, zo luidde de teneur in veel reacties. Maar critici stellen een veel ongemakkelijkere vraag: wat heeft Thijsen zelf de afgelopen jaren eigenlijk gedaan?

Ongekozen bestuurder, derde termijn

Thijsen is partijloos, wat hem een onafhankelijke uitstraling geeft. Maar hij zit inmiddels aan zijn derde termijn als burgemeester van Tynaarlo — dat betekent meer dan twaalf jaar op die stoel. Burgemeesters worden in Nederland niet gekozen door de bevolking, maar benoemd. Een democratisch mandaat van de kiezers ontbreekt dus volledig.

Jolanda Vlaskamp van het platform Nederlandwatisergaande.nl maakte een video-analyse van de speech. Volgens haar doet Thijsen alsof ambtenaren simpelweg incompetent zijn — bijna zielig, bijna niet te verwijten. Maar in haar visie weten die ambtenaren haarscherp waar ze mee bezig zijn. Ze werken al tientallen jaren aan een agenda die nu pas voor het grote publiek zichtbaar wordt.

Stikstof: het probleem dat niet bestaat?

Vlaskamp stelt dat stikstof slechts een excuus is — een gecreëerd probleem dat als dekmantel dient voor iets veel groters: grootschalige onteigening van landbouwgrond. Dat “landjepik,” zoals zij het noemt, wordt in haar analyse aangestuurd vanuit de Sustainable Development Goals (SDG’s) van de Verenigde Naties, onderdeel van de beruchte Agenda 2030.

De stikstofcrisis zoals die in Nederland wordt gepresenteerd heeft inderdaad al jaren stevige kritiek gekregen van wetenschappers, juristen en boeren zelf. Rechtszaken werden gewonnen, modellen werden aangevochten, en toch dendert het beleid voort. Het kabinet blijft vasthouden aan stikstofdoelstellingen die voor talloze boerengezinnen desastreuze gevolgen kunnen hebben — terwijl de uitstootcijfers en rekenmodellen die eraan ten grondslag liggen omstreden blijven.

SDG’s doorgedrukt zonder kiezersmandaat

Vlaskamp wijst erop dat de Sustainable Development Goals nooit in een Nederlands verkiezingsprogramma hebben gestaan. Ze zijn via het zogeheten “beleidskompas” — voorheen het Integraal Afwegingskader (IAK) — stilletjes verankerd in de Nederlandse beleidsvoering. Alle ambtenaren zijn verplicht hun beleid aan dit kompas te toetsen. De SDG’s zijn daarmee leidend gemaakt, zonder dat de bevolking er ooit expliciet over heeft kunnen stemmen.

Vlaskamp haalt ook gedeputeerde Henk Emmens van de provincie Drenthe aan, die eerder tegen haar zei dat hij zich niet kan vinden in de SDG’s. Toen zij hem uitdaagde daar publiekelijk afstand van te nemen, deed hij dat niet. Sindsdien “knoeit hij gewoon verder,” aldus Vlaskamp.

Pappen en nathouden of echte steun?

De kern van de kritiek op Thijsen is simpel: als burgemeester van Tynaarlo is hij zelf al jaren uitvoerder van hetzelfde beleidskader dat hij nu in het openbaar staat te bekritiseren. Tynaarlo voert net als alle andere gemeenten de SDG-agenda uit. Thijsen weet dit, hij heeft er zijn handtekening onder gezet — figuurlijk en mogelijk letterlijk.

Zijn grappige uitspraak over “debiel beleid” klinkt bevrijdend. Maar zolang hij geen concrete stappen zet om dit beleid daadwerkelijk tegen te houden — of publiekelijk afstand neemt van de SDG 2030-agenda — blijft het bij mooie woorden voor de camera. Precies het soort “pappen en nathouden” waar de boeren en hun medestanders al jaren genoeg van hebben.

Wat nu?

De boerenprotesten laaien opnieuw op. De omgekeerde vlag — blauw-wit-rood, Nederland in nood — verschijnt weer op boerenerven en langs snelwegen. Maar de vraag die steeds luider klinkt is of de politiek, inclusief sympathiserende burgemeesters, ooit echt de zijde van de boer zal kiezen. Of dat het bij toneelspel blijft, terwijl de onteigeningsagenda gewoon doordraait.

Zolang bestuurders als Thijsen de handen schudden bij protesten, maar ondertussen gewoon de SDG-rapporten uitvoeren, heeft de boer aan die steun weinig. De pen die hij omhooghield, tekent immers ook de beleidsplannen die hun bedrijven bedreigen.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
boeren boerenprotest burgemeester Thijsen Drenthe Jolanda Vlaskamp Marcel Thijsen onteigening overheidsbeleid SDG 2030 stikstof stikstofbeleid Tynaarlo