Na het lezen van Het verborgen leven van bomen van de Duitse boswachter Peter Wohlleben kijk je met andere ogen naar bomen. Het zijn sociale wezens die voedingsstoffen en informatie uitwisselen, langdurige vriendschappen aangaan, kunnen tellen en onthouden en pijn voelen.
Wohlleben is al 30 jaar bosbeheerder en heeft er zelf ook 20 jaar over gedaan om te concluderen dat bomen sociale wezens zijn. In zijn boek vertelt hij over hun vriendschappen, hun taal en gedrag. In Duitsland was het boek maandenlang een grote hit. Inmiddels is het ook vertaald in het Nederlands.
Een moederboom geeft haar nakomelingen via haar wortels een suikeroplossing, die ze in leven houdt. Via dezelfde wortels verlenen bomen zorg aan familieleden in de buurt die dorst hebben of ziek zijn.
Geheime geurtaal

Boodschappen en nieuwtjes worden gedeeld via de draden die zwammen en schimmels ondergronds tussen de wortels spinnen. In één hand bosgrond leven evenveel levende wezens als er mensen zijn op aarde, legt Wohlleben uit.
De bomen communiceren via bloesems aan hun takken, door elektrische impulsen: ze hebben een geheime geurtaal. De boswachter legt uit dat soortgenoten elkaar de ruimte geven. Hun kronen groeien van elkaar af. Bomen houden hun nakomelingen bewust in hun schaduw tot ze sterk genoeg zijn.
Bruut verstoord
Volgens Wohlleben waarschuwen bomen elkaar tegen insecten, spreken ze af wanneer ze gaan bloeien en onderhouden ze elkaar. Daardoor kunnen bomen hun energie heel goed verdelen.
Huidige bosbouwnormen stellen dat het kappen van sommige bomen juist goed is voor de andere. Dat klopt volgens Wohlleben niet. Het communicatiesysteem wordt namelijk bruut verstoord door elke boom die verdwijnt, zegt hij.
Boekentip: Het verborgen leven van bomen
Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek
Even voor je naar X gaat
X (voorheen Twitter) toont onze berichten alleen aan ingelogde gebruikers. Als je niet bent ingelogd bij X, krijg je de melding dat @9fornews nog niets heeft gepost — dat klopt niet, ons account is gewoon actief. Log dus in bij X.






Fleur Agema maakt zich boos: ‘Kuipers kachelt door met z’n vaccinatiedruk, totaal onnodig!’
Disclosure: nieuwste trailer Sirius (video)
‘Stuur vandaag alsjeblieft e-mails naar Tweede Kamer over coronawet’
Jetten mag ‘walgelijke’ dingen zeggen terwijl Baudet tot 16 keer toe wordt onderbroken. Bekijk dit felle en ‘objectieve’ Nieuwsuur-debat
Professor: “EU is Duitse wurgband, ontworpen door oud-nazi’s”
Australiër gebruikt derde oog om zieke organen op te sporen
Slowakije zal niet instemmen met NAVO-lidmaatschap Oekraïne: ‘Garantie voor Derde Wereldoorlog’
‘Nanodeeltjes in coronavaccin Pfizer wekken allergische reacties op’
Geheime afgesloten doorgang ontdekt onder Mexicaanse piramide. Wat bevindt zich erachter?