Koningin Maxima predikt financiële gezondheid namens Gates Foundation

Help mee door dit met vrienden op je social netwerk te delen!

Financiële gezondheid bevorderen: dat is deze week de officiële missie van onze koningin in New York, waar zij van 21 tot en met 24 september de 81e Algemene Vergadering van de Verenigde Naties bijwoont. Pikant detail: één van de organisaties namens wie zij optreedt, is de Gates Foundation — het vehikel van miljardair Bill Gates. Een steenrijke koningin die mede namens een steenrijke filantroop aan gewone mensen uitlegt hoe zij financieel gezonder kunnen leven. Ironischer wordt het zelden.

Wat doet Maxima precies in New York?

Maxima reist naar de VN-top in haar hoedanigheid van ‘speciale pleitbezorger van de VN secretaris-generaal voor financiële gezondheid’, een rol die zij al sinds 2009 vervult onder de titel UNSGSA. In die functie heeft zij een zogenoemde Reference Group om zich heen verzameld, bestaande uit elf ontwikkelingsorganisaties. Denk aan het Internationaal Monetair Fonds, de Wereldbank én de Gates Foundation. Met andere woorden: de grootmachten van de mondiale financiële orde bepalen mee wat ‘financiële gezondheid’ voor de rest van de wereld betekent.

Tijdens haar verblijf in New York schuift zij aan bij een reeks evenementen, panels en besloten overleggen. Ze spreekt onder meer met de CEO van de Wall Street Journal en neemt deel aan een rondetafelgesprek met financiële instellingen uit Latijns-Amerika en de VS. Ook is er een werklunch met de zogeheten ‘Group of Friends for Financial Health’, een informeel samenwerkingsverband van landen dat wordt voorgezeten door Kenia en de Filipijnen.

Digitale publieke infrastructuur: handig of gevaarlijk?

Op maandag was Maxima aanwezig bij de ’50-in-5 Awards’ van de Digital Public Goods Alliance — een door de VN gesteunde samenwerking tussen overheden en grote internationale organisaties. De alliantie pleit voor een zogenaamde ‘digitale publieke infrastructuur’ (DPI): een systeem waarmee mensen via digitale kanalen toegang krijgen tot bankrekeningen, leningen, verzekeringen en pensioenen.

Wat er niet bij wordt gezegd, is dat zo’n gecentraliseerde digitale infrastructuur vergaande gevolgen heeft voor privacy en autonomie. Wie de digitale sleutels beheert, bepaalt uiteindelijk wie er toegang heeft tot zijn of haar eigen geld. Dat is geen complottheorie — dat is simpelweg hoe infrastructuur werkt. En het zijn juist de organisaties in Maxima’s Reference Group die de architectuur van dit soort systemen mede vormgeven.

De werkgever als financieel opvoeder

Op donderdag staat er een evenement op het programma van de International Labour Organization over ‘financiële gezondheid op de werkvloer’. Maxima spreekt daar over de rol die werkgevers kunnen spelen bij de financiële gezondheid van hun medewerkers. Het argument: werknemers met financiële problemen presteren slechter, verzuimen meer en vallen sneller uit.

Op zich niet onlogisch — maar de vraag is waarom de oplossing gezocht wordt bij de werkgever als verlengstuk van een financieel systeem, in plaats van bij structureel eerlijkere lonen of betaalbare levenskosten. In Nederland zijn al meer dan 55 grote werkgevers aangesloten bij de Stichting Financieel Gezond Nederland, waarvan Maxima erevoorzitter is. De overheid en het grootbedrijf schuiven zo steeds dichter naar elkaar toe.

Bill Gates en de koningin: een krachtig duo

De aanwezigheid van de Gates Foundation in Maxima’s Reference Group is veelzeggend. Gates heeft via zijn stichting wereldwijd enorme invloed verworven op gezondheidsbeleid, landbouwbeleid en nu dus ook op financieel beleid in ontwikkelingslanden. Zijn stichting financiert organisaties, onderzoeksrapporten en beleidsaanbevelingen die vervolgens door instituties als de VN worden omarmd als neutraal advies.

Dat Maxima het gezicht is van dit verhaal, voegt een laag ironie toe die moeilijk te negeren valt.

Financiële inclusie klinkt goed — en voor mensen zonder toegang tot basisdiensten kan het dat ook zijn. Maar de manier waarop dit thema wordt vormgegeven door een coalitie van centrale banken, techbedrijven, multilaterale instellingen en miljardairsfondsen, roept terechte vragen op. Wie profiteert er uiteindelijk van een wereld waarin iedereen digitaal en financieel ‘ingesloten’ is in hetzelfde systeem?

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
Bill Gates digitale infrastructuur financiële gezondheid Gates Foundation Koningin Maxima New York UNSGSA VN Algemene Vergadering