Als we meer gaan gebruikmaken van het placebo-effect zullen er minder medicijnen en behandelingen nodig zijn. De zorgkosten kunnen dan flink omlaag. Dat stelt hoogleraar gezondheidspsychologie Andrea Evers in Psychologie Magazine.
“We kunnen ons lichaam veel meer zélf laten doen – als we de kracht van psychologische factoren zoals verwachting serieuzer gaan nemen,” zegt ze. Haar vernieuwende onderzoek aan de Universiteit Leiden is redelijk uniek in de wereld. Ze probeert de sleutel te ontdekken in de relatie tussen psychologische factoren en ziekteprocessen.
Conditionering
“Met verwachtingen kun je enorme lichamelijke reacties op gang brengen,” aldus Evers. “Ten eerste al door wat de arts zegt. In aansluiting op eerder onderzoek hebben we dat aangetoond in ons laboratorium, waar proefpersonen een pijn- of jeukprikkel kregen. Zeiden we erbij dat er zo weliswaar een prikkel zou volgen, maar dat de meeste mensen nauwelijks pijn of jeuk van die prikkel ervaren, dan viel de pijn of jeuk ook daadwerkelijk mee: het placebo-effect. Maar zeiden we erbij dat het behoorlijk pijnlijk zou worden, dan ervoeren mensen bovengemiddeld veel pijn: het nocebo-effect.”

Het werkt ook bij allergieën. Tijdens een experiment lieten onderzoekers mensen met een allergie drie dagen een drankje drinken in combinatie met een medicijn dat de allergische reactie remt. Korte tijd later kregen de mensen hetzelfde drankje, maar zonder het medicijn. De proefpersonen vertoonden echter dezelfde verlaagde allergische reactie als in de eerste periode, zonder de werkzame stof. “Dat is conditionering,” stelt Evers.
Positief effect
Uit onderzoek blijkt dat deze mensen als reactie op zo’n geconditioneerde prikkel zoals een drankje, meer antihistamine aanmaken. Je leert het lichaam dus een reactie op gang te brengen, vergelijkbaar met die van het medicijn. Het lichaam reageert vanzelf.
Evers zegt dat zo’n methode bij allerlei aandoeningen een positief effect kan hebben. “In theorie kun je met behulp van een medicijn en verwachting het lichaam trainen om elk stofje dat het lichaam kán maken, zelf aan te maken,” zegt ze.
Veel groter
“Het is belangrijk om te beseffen dat de psychologische invloeden op de uitwerking van de behandeling veel groter zijn dan we nu in de reguliere richtlijnen hebben staan,” besluit de gezondheidspsycholoog.






Mysterieuze ruimtebollen vallen uit de lucht in Vietnam
“Dit wordt ellende”: scherpe kritiek op Omgevingsvisie, die vrijwel alle aspecten van het dagelijks leven raakt
Pepsi haalt aspartaam uit Amerikaanse light-varianten van cola wegens slechte naam
Foto’s voeden theorie dat CERN ‘poorten naar de hel’ opent
India gebruikt kruiden en planten bij behandeling van kanker
Onthutsende film over orgaanoogst in Oekraïne: ‘Er waren kinderen, ontlede kinderen’
Zorgen over de vele D66’ers op sleutelposities: ‘Hoe komen die mensen daar?’
Kijk: Wybren van Haga zet Ab Osterhaus op zijn plek
Experts verbijsterd: ‘UFO’s’ vastgelegd bij belangrijke nucleaire installaties