Witwassen met hulp van Royal Dutch Shell doe je zo

Er is helaas geen gesproken versie van dit artikel beschikbaar

Shell en de Italiaanse multinational ENI betaalden meer dan een miljard dollar voor een olieveld in Nigeria. Het geld verdween via een ingewikkelde constructie in de zakken van een corrupte oud-minister. Shell was daarvan op de hoogte, schrijven twee onderzoeksjournalisten van OneWorld.

Het olieveld, dat een kwart van alle Nigeriaanse oliereserves bevat, is ontdekt op het moment dat Nigeria werd geleid door de militaire dictator Sani Abacha. Zijn minister van olie, Dan Etete, kent het olieveld toe aan het bedrijf Malabu Oil and Gas, eigendom van de zoon van dictator Abacha en van Etete, die zelf hoofdaandeelhouder van het bedrijf zou worden.

---Lees verder na dit advertentieblokje---

Hoewel Malabu officieel niet mag samenwerken met een buitenlands bedrijf dat al actief is in de exploratie in Nigeria, sluiten Malabu en Shell in 2000 een deal. Shell gaat het olieveld exploiteren en krijgt 40 procent van de aandelen.

Twee maanden later sterft Abacha en in 2001 trekt de nieuwe regering de licentie in. Shell sleept Malabu en de Nigeriaanse regering voor de rechter en kaart de zaak aan bij de Wereldbank. In 2010 wijst president Goodluck Jonathan het olieveld weer toe aan Malabu en Etete. Omdat Etete in Frankrijk is veroordeeld wegens witwassen en corruptie haken kopers als Total en het Russische Rosneft af.

Ingewikkelde constructie

Een overname door Shell zelf is geen optie omdat de gedragsregels van de multinational witwassen verbieden. Op 7 december 2001 komt het olieveld toch in handen van Shell en ENI. Volgens persberichten is er vreemd genoeg geen geld betaald aan Malabu Oil and Gas, alleen aan de Nigeriaanse regering.

De onderzoeksjournalisten stuiten op een ingewikkelde constructie die achter gesloten deuren is opgesteld. Er werden in totaal drie overeenkomsten gesloten. In de eerste draagt Malabu de aandelen over aan de Nigeriaanse overheid en ziet het bedrijf af van aanspraak op het olieveld. In ruil daarvoor betaalt de regering één miljard dollar.

In de tweede overeenkomst kent de regering het olieveld toe aan dochterondernemingen van Shell en ENI in ruil voor één miljard dollar. In de derde overeenkomst schikken Malabu en Shell hun onderlinge juridische procedures.

Volledig op de hoogte

Vertegenwoordigers van Shell en ENI hebben voor de deal verschillende ontmoetingen gehad met Etete in Den Haag, Lagos en Italië. Een vertegenwoordiger van Shell getuigt over ‘lunch en heel wat koude champagne’ met Etete. Shell was volledig op de hoogte van het feit dat de betalingen voor het olieveld werden doorgesluisd naar Malabu en Etete, aldus de onderzoeksjournalisten.

In december 2011 zette de Nigeriaanse minister van Olie zijn handtekening onder de overdracht van het olieveld. Toevallig is vlak daarvoor een nieuwe minister aangesteld: Osten Olorunsola. Die was voor zijn aanstelling nog vicepresident Gas van Shell Upstream International. In april 2013 legde hij zijn functie alweer neer. Shell houdt vol dat het correct heeft gehandeld.

[OneWorld]

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek