Mona Keijzer wilde geen verpleeghuis in haar buurt — en gebruikte stikstof als wapen

Help door dit artikel met je kennissen op je social media te delen!

Ex-minister van Volkshuisvesting Mona Keijzer maakte zelf actief bezwaar tegen de bouw van een woonzorgcomplex voor 26 zwaar dementerende ouderen — pal in haar eigen buurt in Edam. Onafhankelijk journalist Jonathan Krispijn bracht het fragment onder de aandacht in De Nationale Agenda Show, en de reacties liegen er niet om.

Droomhuis bouwen, maar buren tegenhouden

Het verhaal begint al jaren eerder. Mona Keijzer, opgeleid in ruimtelijk ordeningsrecht en jarenlang actief als wethouder Volkshuisvesting, besluit op een gegeven moment een statig herenhuis te laten bouwen aan het Oorgat in Edam. Haar buurman maakt bezwaar: het huis zou te groot en te hoog zijn en niet passen in de karakteristieke lage bebouwing van de buurt. De Raad van State veegt dat bezwaar van tafel — de buurman woonde te ver weg om als belanghebbende te worden aangemerkt. Keijzer bouwt haar droomhuis. Einde verhaal, zou je denken.

Zorgcomplex voor dementerende ouderen? Liever niet

Maar dan, in 2022, koopt een vastgoedbedrijf een kavel aan de Oorgatkade. Het plan: een woonzorgcomplex met 26 eenheden voor mensen met zware dementie en een aantal zorghotelkamers. Een zorgaanbieder tekent een huurcontract van twintig jaar. Het project staat volledig op poten. De gemeenteraad stelt begin 2023 het bestemmingsplan vast. En dan maakt Mona Keijzer — inmiddels aangesloten bij BBB — bezwaar. Haar argumenten: het gebouw zou te groot zijn, te veel licht wegnemen, de huismus verstoren en de stikstofwaarden in een nabijgelegen Natura 2000-gebied overschrijden. Precies de soort bezwaren die zij in haar politieke carrière altijd heeft weggezet als obstructie en bureaucratisch gedrag.

De Raad van State gooit het bezwaar eruit — net als bij haar buurman

Op 1 november 2023 doet de Raad van State uitspraak. Elk argument van Keijzer wordt afgewezen. Het perceel heeft geen essentiële functie voor de huismus. En: Keijzer woont te ver van de bouwlocatie om als belanghebbende te worden aangemerkt. Precies hetzelfde juridische oordeel dat eerder haar eigen buurman te horen kreeg. De ironie is zo groot dat het op satire lijkt — maar dit is gewoon wat er is gebeurd. Het perceel staat nog steeds leeg. De wachtlijsten voor dementiezorg groeien door. En die 26 plekken zijn er nog altijd niet.

Stikstof inzetten als wapen — terwijl BBB ertegen vecht

Wat de zaak extra wrang maakt: Keijzer maakte op dat moment deel uit van de BBB, een partij die al jarenlang campagne voert tegen wat zij noemt “veel te strenge stikstofregels” die boeren en bouwers het leven zuur maken. Diezelfde stikstofregels werden door Keijzer dus ingezet om een verpleeghuis tegen te houden. Niet in het abstract, niet voor een megaproject van een multinational — maar voor 26 zwaar dementerende mensen in haar eigen gemeente. Nederland telt op dit moment ruim 320.000 mensen met dementie; dat aantal loopt naar verwachting op tot meer dan 600.000 in 2050. De zorgsector waarschuwt al jaren voor een tekort aan verpleeghuisplekken. Mona Keijzer weet dat ook — ze noemde zorgplekken voor dementiepatiënten ooit haar persoonlijk dossier.

Minister die regels wil afbreken, gebruikte ze zelf als wapen

Na haar aantreden als minister van Volkshuisvesting en Ruimtelijke Ordening in het kabinet-Schoof ontving Keijzer het zogenaamde STOER-rapport — een pakket van meer dan honderd aanbevelingen om de bouw te versnellen door regelgeving te snijden. Ze pleitte voor het afschaffen van beroepsmogelijkheden bij de Raad van State voor omgevingsvergunningen. Haar eigen woorden: “De regels zijn ooit met de beste bedoelingen gemaakt, maar de stapeling ervan houdt woningbouw tegen.” Woorden die klinken als een directe samenvatting van wat zij zelf deed in Edam.

Keijzer lanceert nu nieuwe politieke beweging

Terwijl dit alles naar buiten komt, werkt Keijzer achter de schermen aan een nieuwe politieke beweging onder de naam Project2029. Ze omschrijft het als een “sociaal-conservatieve beweging” en bevestigt de naam in een interview met De Telegraaf. Een formele partij is het nog niet — daarvoor is “best veel geld” nodig, aldus Keijzer zelf, die naast leden ook actief op zoek is naar donateurs. Het plan is om mee te doen aan de Provinciale Statenverkiezingen in maart. De vraag is hoe geloofwaardig een politieke beweging is waarvan de oprichter haar eigen principes zo ostentatief met voeten heeft getreden.

Betrouwbaarheid onder druk

Het patroon dat uit dit verhaal oprijst is duidelijk: regels zijn voor anderen. Bezwaar is een instrument dat je inzet als het jou uitkomt, en bestrijdt als het je hindert. Keijzer werd in 2021 ontslagen als staatssecretaris nadat ze publiekelijk het coronabeleid van haar eigen kabinet bekritiseerde — iets wat haar destijds sympathie opleverde bij mensen die het ook niet eens waren met de coronapas. Maar wie nu naar het volledige plaatje kijkt, ziet een politica die consequent haar persoonlijke belangen laat prevaleren boven de publieke zaak die ze zegt te dienen. Dat is niet links of rechts. Dat is gewoon hypocriet.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
BBB coronapas dementieplekken hypocrisie Mona Keijzer NIMBY politiek Project2029 Raad van State volkshuisvesting woningbouw woonzorgcomplex