De UGent-affaire die België internationaal voor schut zet

Help door dit artikel met iederen die je kent op je social netwerk te delen!

De zaak rond UGent-rector Petra De Sutter en Nathan Cofnas heeft inmiddels internationale proporties aangenomen: interne e-mails tonen aan dat de schorsing van de Amerikaanse onderzoeker geen spontane reactie was op een plotselinge crisis, maar het eindpunt van een maandenlange, gecoördineerde campagne die actief werd aangestuurd vanuit de top van de Universiteit Gent — inclusief rector De Sutter zelf.

Wat voorafging: Cofnas ontmaskert fraude bij Cambridge

In juli publiceerde Nathan Cofnas, op dat moment postdoctoraal onderzoeker aan de UGent, een gedetailleerde analyse waaruit bleek dat Jason Arday — berucht aangeprezen als de jongste zwarte hoogleraar in de geschiedenis van Cambridge — op grote schaal had geplagieerd en zijn academische prestaties had verzonnen. Drie dagen later pikten de grote Britse kranten het verhaal op. Cambridge kondigde een onderzoek aan, Arday stapte op, en op 14 augustus werd hij dood aangetroffen in zijn woning. Hoewel zijn overlijden wordt gezien als zelfmoord, is de politieke en academische wereld sindsdien in rep en roer.

Interne mails: de heksenjacht liep al maanden

Wat de zaak werkelijk explosief maakt, is een interne mail van 27 mei die De Doorbraak kon inkijken. Daarin spoorde hoogleraar ethiek Sigrid Sterckx haar collega’s expliciet aan om klachten in te dienen over de aanstelling van Cofnas — inclusief een kant-en-klare voorbeeldtekst en een handleiding over welke meldingskanalen ze konden gebruiken. De motivatie? De vakgroep wilde, zoals in de mail staat, “de ruggensteun van het leiderschap van de rector versterken om actie te ondernemen.”

Sterker nog: de mail verwijst expliciet naar een gesprek dat rector De Sutter op 17 april met de vakgroep voerde, waarbij zij de aanwezigen zou hebben aangemoedigd om “alle institutionele wegen te gebruiken die tot hun beschikking staan.” De rector die naar buiten toe de schijn ophield van neutraliteit en een “open forum” aankondigde, bleek achter gesloten deuren de klachtenmolen zelf op gang te hebben gebracht.

De schorsingsbrief: een veto van de menigte

Filosoof Maarten Boudry analyseerde de officiële schorsingsbrief en concludeerde dat die in essentie één lang ‘heckler’s veto’ is: Cofnas wordt niet zozeer gestraft voor concrete overtredingen, maar voor de “spanning en onrust” die zijn aanwezigheid — hij had nog nooit voet op de campus gezet — zou veroorzaken. Studenten zouden psychisch lijden, sprekers zouden afhaken, de reputatie van de universiteit zou gevaar lopen.

Here is the full letter from Ghent University suspending @nathancofnas. As you can see, it’s one long heckler’s veto: the decision is not so much about Cofnas’ actual violations as about the flood of complaints and protests the rector has received, the reputational damage to the… pic.twitter.com/M6MGMfzJ3M

— Maarten Boudry (@mboudry) August 21, 2026

Cofnas zelf schrijft in een opiniestuk in The Wall Street Journal dat hij simpelweg de waarheid heeft verteld over academische fraude, en dat hij nu als zondebok wordt gebruikt door de instellingen die zelf faalden. Cambridge wist al in 2023 van de problemen rond Arday, en koos ervoor die toe te dekken. Toen de zaak niet langer verborgen kon blijven, liet de universiteit Arday vallen — en nu laat de UGent Cofnas vallen.

Internationale verontwaardiging: van ambassadeur tot parlementslid

De reacties uit binnen- en buitenland liegen er niet om. De Amerikaanse ambassadeur in België, Bill White, veroordeelde de schorsing in de “sterkst mogelijke bewoordingen” en kondigde aan dat de VS hun samenwerking met de UGent onder de loep nemen. Zijn redenering is helder: wie klokkenluiders die academische fraude blootleggen bestraft in plaats van beschermt, is geen betrouwbare partner voor wetenschappelijke samenwerking.

Vlaams parlementslid Maurits Van de Reyde stelde dat De Sutter, die in haar inauguratiespeech een door AI gegenereerd nep-citaat van Einstein gebruikte, al lang aan de kant geschoven had moeten worden door een functionerende raad van bestuur. Parlementslid Sam van Rooy riep op tot ontslag. Professor Gad Saad, met miljoenen volgers op sociale media, omschreef de situatie als “orwelliaans en kafkaësk.” En de Europese gedragscode voor wetenschappelijke integriteit is duidelijk: klokkenluiders moeten beschermd worden, niet vervolgd.

De TEDx-lezing die vragen oproept

Terwijl de controverse woedt, circuleren ook beelden van een TEDx-lezing die De Sutter, een biologische man, in 2018 gaf. Daarin beschrijft ze met zichtbaar enthousiasme een toekomst van genetisch gemodificeerde en “verbeterde” kinderen, verwekt buiten het lichaam, naar analogie van de dystopische wereld van Aldous Huxley en de film Gattaca. Ze citeert instemmend filosoof Julian Savulescu, die stelt dat we een morele plicht hebben om onze kinderen genetisch te verbeteren als we daartoe de mogelijkheid hebben. Arts Luc Bonneux noemde de lezing “doodeng.” Essayist Eric Hendriks omschreef De Sutter als “een absoluut sinister figuur” na het bekijken van de beelden.

Het werpt een verontrustend licht op wie er aan het hoofd staat van één van de grootste Vlaamse onderwijsinstellingen: iemand die transhumanistische eugenetica omarmt, maar academische vrijheid de nek omdraait zodra onderzoeksresultaten politiek onwelgevallig zijn.

Lieve mensen, ik speel eigenlijk nooit op de man, maar die Petra de Sutter is een absoluut sinister figuur! Voor je denkt dat ik doordraai, bekijk deze video. Ze droomt van ontwerpkinderen, uit fabrieken, eugenetisch opgekrikt, “zoals bij Aldous Huxley”. pic.twitter.com/uAN1WD497B

— Eric Hendriks (@HendrKim) August 21, 2026

Wat dit werkelijk betekent

De zaak-Cofnas is allang geen intern universitair akkefietje meer. Academische vrijheid betekent: de ruimte om onwelkome waarheden te onderzoeken en te publiceren, zonder dat een gecoördineerde lobby van collega’s — aangestuurd door de eigen rector — je carrière kan vernietigen. Als universiteiten alleen nog onderzoekers dulden die het dominante ideologische kader bevestigen, houdt wetenschap op wetenschap te zijn. Dan wordt het propaganda met een diploma.

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
academische vrijheid Bill White Jason Arday klokkenluider Nathan Cofnas Petra De Sutter plagiaat schorsing UGent Universiteit Gent wetenschappelijke integriteit woke universiteit