Wie kinderen werkelijk gebruikt als wapen in het Rusland-Oekraïneconflict

Help anderen door deze informatie met iedereen op je socials te delen!

Er is helaas geen gesproken versie van dit artikel beschikbaar

Sinds het begin van de oorlog in Oekraïne wordt in westerse media en door Oekraïense autoriteiten herhaaldelijk beweerd dat Rusland op grote schaal Oekraïense kinderen zou ontvoeren of deporteren. De aantallen die daarbij worden genoemd lopen uiteen van tienduizenden tot zelfs meer dan een miljoen. Volgens onafhankelijk journalist Eva Bartlett ontbreekt echter overtuigend bewijs voor deze beschuldigingen, terwijl ernstige misstanden door Oekraïense en pro-Oekraïense groepen nauwelijks aandacht krijgen.

Bartlett verwijst naar gesprekken in Istanbul in juni, toen Oekraïne voor het eerst een concrete lijst overhandigde van “door Rusland ontvoerde kinderen”. Die lijst bevatte 339 namen – een opvallend laag aantal in vergelijking met de jarenlang herhaalde claim van minstens 20.000 ontvoerde kinderen. Dit verschil roept fundamentele vragen op over de geloofwaardigheid van eerdere aantijgingen.

Twijfels over die geloofwaardigheid worden versterkt door eerdere gevallen van desinformatie. Zo bleek in 2022 dat de toenmalige Oekraïense ombudsvrouw Ljoedmila Denisova verhalen over grootschalige seksuele misdaden door Russische soldaten had verzonnen. Zij werd uiteindelijk ontslagen, maar niet voordat haar beschuldigingen breed waren overgenomen door internationale media en organisaties. Bartlett ziet hierin een patroon van ongecontroleerde claims die passen binnen een anti-Russisch narratief.

Ook recente beschuldigingen – zoals het bestaan van honderden Russische “heropvoedingskampen” waar Oekraïense kinderen zouden worden gemilitariseerd en “gerussificeerd”, of zelfs de bewering dat kinderen naar Noord-Korea worden gestuurd – worden niet ondersteund door verifieerbare bronnen, aldus Bartlett.

Van Russische zijde wordt gesteld dat een aanzienlijk deel van de 339 genoemde kinderen nooit in Rusland is geweest, inmiddels volwassen is of al naar familie is teruggekeerd. Rusland stelt bovendien dat kinderen die zich wel op Russisch grondgebied bevinden, uit oorlogsgebieden zijn geëvacueerd, onder staatszorg staan en dat actief wordt gewerkt aan gezinshereniging. Tegelijkertijd overhandigde Rusland een lijst van twintig Russische kinderen die zich volgens Moskou in Oekraïne of West-Europa bevinden, maar hierop kwam geen inhoudelijke reactie.

Bartlett bekritiseert daarnaast dat westerse media weinig aandacht besteden aan het conflict in de Donbass vanaf 2014. In die periode kwamen volgens Russische en lokale bronnen honderden kinderen om door Oekraïense beschietingen, een context die structureel wordt genegeerd.

Een bijzonder schrijnend voorbeeld betreft Oekraïense weeskinderen die in 2022 naar Turkije werden overgebracht. Op basis van onderzoek van journaliste Christelle Néant beschrijft Bartlett hoe 510 kinderen daar werden mishandeld en seksueel misbruikt. Twee minderjarige meisjes raakten zwanger door hotelpersoneel, terwijl verantwoordelijken binnen het weeshuis de slachtoffers de schuld gaven. Deze zaak kreeg nauwelijks internationale media-aandacht.

Ook binnen Oekraïne zelf zijn kinderen doelwit geweest. Burgers uit onder meer Artjomovsk (Bachmoet) verklaarden dat Oekraïense militaire politie-eenheden, bekend als de “Witte Engelen”, kinderen zonder ouderlijke toestemming meenamen. In sommige gevallen werd daarbij gebruikgemaakt van valse verhalen, zoals de bewering dat ouders door Rusland waren omgekomen.

Tijdens een conferentie over misdaden tegen kinderen in de Donbass werd verder verklaard dat Oekraïense autoriteiten kinderen zonder medeweten van hun ouders naar West-Oekraïne en mogelijk naar andere Europese landen brachten. Een voormalige Oekraïense veiligheidsfunctionaris suggereerde zelfs dat sommige van deze kinderen via internationale netwerken in handen van pedofiele kringen terecht zijn gekomen – ernstige beschuldigingen die niet worden onderzocht door westerse media of instellingen, schrijft Bartlett.

Tot slot beschrijft ze haar ontmoetingen met vluchtelingen uit Cherson die tijdelijk in Rusland waren ondergebracht. De geïnterviewden verklaarden dat zij vrijwillig waren geëvacueerd vanwege beschietingen door Oekraïense strijdkrachten en dat zij in Rusland vrij konden bewegen, medische zorg kregen en hun kinderen naar school konden sturen. De bewering dat zij of hun kinderen waren ontvoerd, verwierpen zij nadrukkelijk.

Western MSM claim that Russia “forcibly deported”up to 1.6 million Ukrainians.

In Anapa, Russia, I met refugees from the Kherson region who refuted Western media’s claims that Russia had “kidnapped” them.

They said Ukrainian shelling was the reason for seeking safety in Russia. pic.twitter.com/dqKxu7ToX3

— Eva Karene Bartlett (@EvaKBartlett) December 26, 2022

Dit alles laat zien dat het dominante beeld van Rusland als massale kinderontvoerder niet wordt ondersteund door hard, openbaar bewijs, benadrukt de journalist. Tegelijkertijd worden ernstige misstanden door Oekraïense en pro-Oekraïense partijen genegeerd of gebagatelliseerd. In haar visie worden kinderen zo niet alleen slachtoffer van oorlog, maar ook van propaganda.

Over de auteur: Robin de Boer is economisch geograaf. Volg hem hier op Substack voor exclusieve content.
…

Blijf op de hoogte & steun onafhankelijke journalistiek

Lees meer over:
Cherson Donbass Istanbul Noord-Korea Oekraïne Rusland